Propolis
Inne nazwy: Kit pszczeli
Kit pszczeli: żywiczna mieszanina żywic roślinnych, wosku i wydzielin pszczół, którą pszczoły uszczelniają szczeliny i pokrywają wnętrze ula.
Propolis to mieszanina wosku pszczelego i żywic, które pszczoły miodne zbierają z roślin, głównie z pąków kwiatowych i liściowych, i mieszają ze śliną oraz innymi wydzielinami. Tylko Apis mellifera zbiera propolis; azjatyckie gatunki Apis tego nie robią. To jeden z Produkty pszczele, obok Miód.
Pszczoły wykładają propolisem gniazdo i plastry z czerwiem, naprawiają plastry, uszczelniają małe szczeliny, zwężają wylot ula i mumifikują intruzów zbyt dużych, by je wynieść. Tam, gdzie rosną topole, europejskie pszczoły wolą żywicę z ich pąków. Barwa, zapach i skład zależą od miejscowych roślin i pory roku.
Barwa sięga od żółtej do ciemnobrunatnej. W 25–45 °C propolis jest miękki, plastyczny i bardzo lepki, poniżej 15 °C twardy i kruchy, powyżej 45 °C staje się bardziej lepki, a w 60–70 °C zwykle płynny. Główne składniki to żywice z flawonoidami i kwasami fenolowymi, często do 50 %; zawartość wosku bywa różna. Najczęstszym rozpuszczalnikiem w handlowych wyciągach jest etanol.
W historii Grecy i Rzymianie stosowali propolis na ropnie skóry, znali go dawni Egipcjanie, a wchodził też w skład werniksów, w tym tych, których używał Stradivari.
Dlaczego to ważne dla ciebie: propolis jest znaną przyczyną alergii kontaktowej, więc osoby uczulone powinny go unikać.
Fakty
| Surowiec | Żywice roślinne (pąki, liście), wosk pszczeli, ślina pszczół |
|---|---|
| Przeznaczenie | Pszczoły naprawiają plastry, uszczelniają szczeliny, zwężają wylot ula |
| Temperatura | Miękki w 25–45 °C, twardy poniżej 15 °C, płynny w 60–70 °C |
| Linia domu | Barwa od żółtej do ciemnobrunatnej; skład zależy od roślin i pory roku |
Jak łączy się z tematem „Miód i pszczelarstwo”
Propolis → rodzaj → Produkty pszczele → rodzaj → 🍯 Miód
Powiązania
Najczęstsze pytania
Czym jest propolis, czyli kit pszczeli?
Mieszaniną wosku pszczelego i żywic, które pszczoły miodne zbierają z roślin, głównie z pąków i liści, i mieszają ze śliną.
Do czego pszczoły używają kitu pszczelego?
Wykładają nim gniazdo, naprawiają plastry, uszczelniają szczeliny, zwężają wylot ula i mumifikują intruzów, których nie mogą wynieść.
Czy to prawda, że pszczoły wytwarzają propolis same, jak wosk?
Nie. Zbierają żywice z roślin i mieszają je z woskiem i śliną. Wiadomo, że robi to tylko Apis mellifera; azjatyckie gatunki Apis nie.
Jaki jest propolis w różnych temperaturach i czym się go rozpuszcza?
Miękki i lepki w 25–45 °C, twardy i kruchy poniżej 15 °C, zwykle płynny w 60–70 °C. Typowym rozpuszczalnikiem w handlowych wyciągach jest etanol.
Czy propolis może wywołać alergię?
Tak, to znana przyczyna alergii kontaktowej. Osoby uczulone na propolis powinny go unikać.
Co przeczytać dalej
- Mleczko pszczele — Mleczko pszczele to wydzielina gruczołów młodych pszczół karmicielek, którą karmią młode larwy i matkę; zbiera się je tylko z mateczników.
- Sądecki Bartnik Bee-complex — Mieszanka miodu z produktami pszczelimi marki Sądecki Bartnik: pyłek kwiatowy 5 %, pierzga 5 %, ekstrakt propolisu 1 %, mleczko pszczele 1 %.
- Łysoń Miodovita — Mieszanka miodu z produktami pszczelimi marki Łysoń: pyłek kwiatowy 4,3 %, propolis 0,4 %, mleczko pszczele 0,3 %.
- Sądecki Bartnik Miód z propolisem Forte — Kremowany miód z ekstraktem propolisu marki Sądecki Bartnik: ekstrakt propolisu 7 %.
- Sądecki Bartnik Krople propolisowe 30% Forte — Płynny propolis w kroplach, w butelce z pipetą marki Sądecki Bartnik: ekstrakt propolisu 30 %.
Podobne
Pyłek pszczeli (obnóża) · Wosk pszczeli · Mleczko pszczele · Pierzga · Świece z wosku pszczelego
Źródła
- FAO, Value-added products from beekeeping, Chapter 5 Propolis
- de Groot A. C. (2013) Propolis: a review of properties, applications, chemical composition, contact allergy, and other adverse effects. Dermatitis 24(6)