🍷 Dmuchacz szkła

Dmuchacz szkła (potocznie szklarz lub hutnik) to rzemieślnik, który nadaje kształt stopionemu szkłu. Nabiera rozżarzoną kroplę na koniec długiej rurki i dmucha, aż nabrzmieje jak bańka. Potem wyrób się formuje i studzi. Tak robi się czasze, flakony i kielichy.

Metoda jest stara. Dmuchanie szkła wynaleziono w pierwszej połowie I wieku p.n.e. w regionie syryjsko-palestyńskim, a znaleziska z Izraela wskazują na około 50 rok p.n.e. Rzymski autor Pliniusz nazywał je flatu figurare, „kształtować oddechem”, i zaliczał do technik, które rozsławiły Sydon.

Muzeum Getty opisuje kroki szczegółowo. Najpierw na rurkę nabiera się porcję szkła (gob). Pierwszy wydech tworzy bańkę, czyli parison. Szyjkę i korpus kończy się, gdy wyrób jest jeszcze na rurce. Potem do dna przymocowuje się metalowy pręt, pontil, a rurkę odcina. Można też dmuchać do formy: wyrób nadmuchuje się we wnęce, krawędź dmucha się swobodnie, a uchwyty dolepia. Dmuchanie swobodne formy nie wymaga, w formie tak.

Dmuchanie zmieniło rynek, bo uczyniło szkło dostępnym. Naczynia wymagały mniej szkła i powstawały szybciej, więc szkło przestało być głównie luksusem. Wyroby trafiły do niemal każdego zamożnego domu, a po I wieku n.e. dmuchanie stało się techniką dominującą. Mniej więcej w połowie tego wieku rozeszło się z regionu syryjsko-palestyńskiego do Italii, Szwajcarii i Dalmacji, a rzemieślnicy ze Wschodu, zwłaszcza z Sydonu, przenosili się do Rzymu. Szybko robiono tam cienkościenne, przezroczyste naczynia różnych kształtów i rozmiarów.

Trzymając kieliszek do wina, pamiętaj, że jego przodkowie to takie same kielichy, dmuchane dwa tysiące lat temu. O przedmiocie przeczytasz w haśle Kieliszek do wina.