🍷 Handel amforami
Inne nazwy: handel amforami, starożytny handel winem, handel winem w amforach, amfory winne
Handel amforami to dawny morski transport wina i oliwy w glinianych naczyniach; kształt i pieczęcie amfor opowiadają historię wymiany.
Handel amforami (czyli starożytny handel winem w amforach) to morski transport wina i oliwy w glinianych naczyniach. Amfora to solidne naczynie o dwóch uchwytach. Badacze czytają ją jak dokument: zmiana kształtu w czasie daje chronologię, a pieczęcie na uchwytach podpowiadają, skąd naczynie pochodzi i kiedy je zrobiono.
Najlepiej widać to na wyspie Tasos. Tam pieczętowano uchwyty amfor, a każda pieczęć wymienia urzędnika zmieniającego się co roku, więc naczynia datuje się bardzo dokładnie. System kontroli produkcji amfor i dachówek działał od początku IV wieku p.n.e. ponad dwa i pół stulecia. Znamy ponad 4000 typów pieczęci, a poza wyspą znaleziono ponad 12 000 opieczętowanych uchwytów. Po co pieczętowano, wciąż nie wiadomo: może z powodu podatków, jakości, standaryzacji, surowców lub pracy.
W IV i na początku III wieku p.n.e. wino z Tasos płynęło głównie na północ, nad Morze Czarne i do Tracji. Na południu jedynym dużym rynkiem były Ateny. Pełniły też funkcję ośrodka finansowego, gdzie kupcy brali kredyt na zakup ładunków wina.
Jeszcze wcześniej wino robiono na wybrzeżu dzisiejszego Libanu. W fenickiej osadzie Tell el-Burak archeolodzy znaleźli pierwszą w Libanie prasę do wina z epoki żelaza i powiązali ją z techniką i winiarstwem fenickim. O tej kulturze przeczytasz w haśle Fenicjanie.
Amfory wiozły też oliwę, więc temat dotyka Oliwy z oliwek. O tym, co zostało na dnie morza, opowiada strona Wraki z amforami, a o samym naczyniu hasło Amfora.
Fakty
| Przeznaczenie | Morski transport wina i oliwy w glinianych naczyniach 2 |
|---|---|
| Czas trwania | System pieczętowania na Tasos: od początku IV wieku p.n.e., ponad 2,5 stulecia 1 |
| Region | Tasos, Morze Czarne, Tracja, Ateny 1 |
Jak łączy się z tematem „Wino”
🍷 Handel amforami ← powiązane ← 🫒 Oliwa z oliwek ← powiązane ← 🍷 Wino
Powiązania
- Poprzedni krok
- 🍷 Amfora, 🍷 Fenicjanie
- Następny krok
- 🍷 Wraki amfor
- Z czym pracuje
- 🍷 Fenicjanie
- Należy do
- 🍷 Amfora
- W innych tematach
- 🫒 Oliwa z oliwek
Najczęstsze pytania
Ile opieczętowanych uchwytów znaleziono poza Tasos?
Ponad 12 000, według American School of Classical Studies; znamy też ponad 4000 typów pieczęci.
Czy to prawda, że znaleziono tylko kilka opieczętowanych uchwytów?
Nie. Poza wyspą Tasos znaleziono ich ponad 12 000.
Handel amforami a handel winem: czy to to samo?
To wąski wycinek: amfory wiozły wino i oliwę, a ich kształt i pieczęcie dają chronologię i wskazówki geograficzne.
Dokąd płynęło wino z Tasos?
W IV i na początku III wieku p.n.e. głównie nad Morze Czarne i do Tracji; na południu jedynym dużym rynkiem były Ateny.
Czy amfory wiozły tylko wino?
Nie. Wiozły też oliwę.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Fenicjanie — Starożytny lud żeglarzy, który rozprzestrzenił winorośl i wino po Morzu Śródziemnym.
- 🍷 Wraki amfor — Zatonięte starożytne statki wiozące tysiące amfor, używane do badania handlu winem.
Podobne
Co obejmuje
Źródła
- American School of Classical Studies at Athens. Amphora Stamps from Thasos: An Interview with Chavdar Tzochev
- American School of Classical Studies at Athens. V. R. Grace, Amphoras and the Ancient Wine Trade (Agora Picture Book 6)
- Orsingher et al. Phoenician lime for Phoenician wine: Iron Age plaster from a wine press at Tell el-Burak, Lebanon. Antiquity 94(377), 2020
