Herbatka z hibiskusa
Inne nazwy: hibiskus, herbata z hibiskusa, ketmia szczawiowa, karkade, napar z hibiskusa, herbatka hibiskusowa
Napar z suszonych czerwonych kielichów ketmii szczawiowej (Hibiscus sabdariffa, rodzina ślazowatych), niepochodzący z krzewu herbacianego; według USDA napar zawiera 0 mg kofeiny.
Herbatka z hibiskusa, czyli karkade, to napar z suszonych czerwonych kielichów róży sudańskiej, Hibiscus sabdariffa, rośliny z rodziny ślazowatych, a nie z krzewu herbacianego, więc nie zawiera kofeiny. Zaparzona jest ciemnoczerwona i wyraźnie kwaśna, a pije się ją na gorąco lub schłodzoną w Afryce, na Bliskim Wschodzie, w Azji i Ameryce Łacińskiej. 12
Na półce hibiskus bywa w całych lub rozdrobnionych kielichach, w torebkach i jako baza mieszanek owocowych. Brytyjskie stowarzyszenie herbaciane przypomina, że napary owocowe i ziołowe zwykle nie mają dodanego cukru, a jeśli go dodano, musi to być podane w składzie na etykiecie. 14
Wiele nazw. Przeglądy wymieniają roselle, jamaica, szczaw czerwony, szczaw indyjski, wonjo i karkade; napój nazywa się bissap w Senegalu, zobo w Nigerii, flor de jamaica w Meksyku i Hiszpanii oraz karkade w Egipcie. 134
Skąd kolor i kwasowość. Egipska monografia wymienia kwas cytrynowy, hydroksycytrynowy, jabłkowy, winowy i hibiskusowy, kwasy fenolowe, flawonoidy, takie jak hibiscytryna, śluz, pektynę i witaminę C. Czerwień daje przede wszystkim 3-sambubiozyd delfinidyny, czyli hibiscyna, najobfitszy antocyjan, obok 3-sambubiozydu cyjanidyny. 510
Jak parzyć. Monografia egipskiego urzędu ds. leków podaje 1,25–1,5 g rozdrobnionych kielichów na 240 ml wrzątku, odcedzić po 5–10 minutach, do trzech razy dziennie i najwyżej sześć tygodni przy stosowaniu leczniczym. W badaniu na szczurach wyciąg na gorąco zawierał więcej niektórych fenoli niż na zimno i silniej działał na wskaźniki ciśnienia. 513
Ciśnienie: co mówią badania. W badaniu z 2010 roku 65 dorosłych z wysokim prawidłowym lub lekko podwyższonym ciśnieniem piło przez sześć tygodni po trzy filiżanki herbatki z hibiskusa po 240 ml dziennie, a ich ciśnienie skurczowe spadło o 7,2 mmHg wobec 1,3 przy placebo. Przegląd z 2025 roku 26 badań z 1797 osobami wykazał spadek zależny od dawki, ale przegląd Cochrane z 2021 roku przyjął tylko jedno badanie i uznał dowody za niewystarczające. 798
Co przyswaja organizm. Gdy sześciu ochotników wypiło 150 ml wyciągu z hibiskusa ze 147,4 mg antocyjanów, tylko około 0,02 % pojawiło się w moczu w niezmienionej postaci w ciągu siedmiu godzin; szczyt w osoczu przypadał po około 1,5 godziny, a okres półtrwania wynosił około 2–3 godzin. 11
Fakty
| Pochodzenie botaniczne | Róża sudańska, Hibiscus sabdariffa L. (ślazowate); nie krzew herbaciany 1 |
|---|---|
| Surowiec | Suszone czerwone kielichy 5 |
| Kraj | Chiny, Tajlandia, Indonezja, Egipt, Sudan, Nigeria, Meksyk, Tajwan; także Senegal, Tanzania, Mali, Jamajka 34 |
| Smak | Kwaśny (kwas cytrynowy, jabłkowy, hibiskusowy), ciemnoczerwony (3-sambubiozyd delfinidyny) 510 |
| Temperatura | Wrzątek 5 |
| Czas trwania | 5–10 min; 1,25–1,5 g na 240 ml, do 3 filiżanek dziennie 5 |
| Wartość odżywcza | 0 mg kofeiny; na 100 g: 20 mg potasu, 8 mg wapnia, 0,477 mg manganu 2 |
| Podstawa prawna | UE 2023/915: alkaloidy pirolizydynowe ≤ 200 µg/kg w suszonych naparach ziołowych 6 |
Jak łączy się z tematem „Herbata i napary ziołowe”
Herbatka z hibiskusa → podobny → 🌿 Rooibos → rodzaj → 🍵 Herbata
Powiązania
- Należy do
- Herbatki ziołowe i owocowe
- Podobne i różne
- Herbatka z dzikiej róży, 🌿 Rooibos
Najczęstsze pytania
Czy to prawda, że karkade pochodzi z Egiptu?
Nie pierwotnie: Egipt to jeden z wielu producentów, a ojczyzna rośliny wciąż budzi spory.
Czy hibiskus może wchodzić w interakcje z lekami?
Tak, m.in. z lekami na ciśnienie, cukrzycę i niektórymi innymi; warto zapytać lekarza.
Czy herbatka z hibiskusa zawiera minerały?
Tylko w niewielkich ilościach, głównie potas i trochę manganu.
Czy herbatki owocowe szkodzą zębom?
Ryzyko erozji jest niewielkie, ale lepiej nie popijać kwaśnych naparów godzinami.
Gdzie uprawia się hibiskus?
W tropikach i subtropikach, od Azji po Afrykę i Amerykę Łacińską.
Co przeczytać dalej
- Herbatka z dzikiej róży — Napar z suszonych owoców róży dzikiej (Rosa canina), niepochodzący z krzewu herbacianego; surowe dzikie owoce zawierają według USDA około 426 mg witaminy C w 100 g.
- 🌿 Rooibos — Południowoafrykański napar z liści i łodyg Aspalathus linearis, a nie z krzewu herbacianego; naturalnie bez kofeiny, chroniony w UE jako ChNP od 2021 roku.
Podobne
Herbatka z wierzbówki · Herbatka z tymianku · Herbatka z dzikiej róży · Yerba mate · Herbatka miętowa · Herbatka z lipy
Źródła
- Montalvo-González E. et al., Hibiscus sabdariffa: A Review of Clinical Trials, Pharmaceuticals 15(4):464, 2022
- USDA FoodData Central, Beverages, tea, hibiscus, brewed (FDC ID 171946)
- Roselle in Africa, Open Agriculture (de Gruyter), 2024
- InTechOpen, chapter on Hibiscus sabdariffa
- Egyptian Drug Authority, Egyptian Herbal Monograph: Hibiscus sabdariffa L. (2023)
- Commission Regulation (EU) 2023/915 (contaminants: pyrrolizidine alkaloids in herbal infusions)
- McKay D.L. et al., Hibiscus sabdariffa L. tea (tisane) lowers blood pressure in prehypertensive and mildly hypertensive adults, J Nutr 140:298–303, 2010
- Pattanittum P. et al., Roselle for hypertension in adults, Cochrane Database Syst Rev 2021, CD007894
- Norouzzadeh M. et al., Efficacy and safety of Hibiscus sabdariffa in cardiometabolic health: overview of reviews and dose-response meta-analysis, Complement Ther Med 89:103135, 2025
- Grajeda-Iglesias C. et al., Isolation and Characterization of Anthocyanins from Hibiscus sabdariffa Flowers, J Nat Prod 79:1709–1718, 2016
- Frank T. et al., Pharmacokinetics of anthocyanidin-3-glycosides following consumption of Hibiscus sabdariffa L. extract, J Clin Pharmacol 45:203–210, 2005
- Kolawole J.A., Maduenyi A., Effect of zobo drink (Hibiscus sabdariffa water extract) on the pharmacokinetics of acetaminophen in human volunteers, Eur J Drug Metab Pharmacokinet 29:25–29, 2004
- Salem M.A. et al., Antihypertensive and cardioprotective potentials of hot and cold aqueous extracts of Hibiscus sabdariffa, Front Pharmacol 13:840478, 2022
- UK Tea & Infusions Association: FAQs about infusions
