🌿 Rooibos
Inne nazwy: rooibos, herbata rooibos, czerwonokrzew, herbatka rooibos, zielony rooibos, czerwona herbata afrykańska
Południowoafrykański napar z liści i łodyg Aspalathus linearis, a nie z krzewu herbacianego; naturalnie bez kofeiny, chroniony w UE jako ChNP od 2021 roku.
Rooibos (także czerwonokrzew, Red Bush lub redbush; w sklepach bywa też nazywany czerwoną herbatą) to południowoafrykański napar, który parzy się jak herbatę, choć nie pochodzi z krzewu herbacianego. Robi się go z liści i łodyg krzewu Aspalathus linearis. Jest naturalnie bez kofeiny, a od 2021 roku nazwy Rooibos i Red Bush są w UE chronione jako chroniona nazwa pochodzenia (ChNP).
Aspalathus linearis należy do rodziny bobowatych, dorasta do 2 m i ma igiełkowate liście długości 15–60 mm. Zbiera się go dziko i uprawia; gospodarstwa korzystają z tzw. czerwonego typu Rocklands, pochodzącego z przełęczy Pakhuis w północnych górach Cederberg.
Zbiór odbywa się w suche letnie miesiące od listopada do maja, a 20 % masy rośliny musi zostać na krzewie. Świeży surowiec musi trafić do „tea court” (miejsca przetwórstwa) w ciągu 72 godzin, gdzie tnie się go na kawałki 1–10 mm. Rooibos czerwony rozkłada się rzędami na słońcu, zwilża i przewraca, a potem suszy cienką warstwą. Branża nazywa to fermentacją, ale to utlenianie enzymatyczne, a nie fermentacja w rozumieniu piwowarskim; to ono czerwieni liście i dało roślinie nazwę.
Obszar obejmuje 15 gmin w Prowincji Przylądkowej Zachodniej, w tym Cederberg, oraz Hantam w Prowincji Przylądkowej Północnej. Opady wynoszą 380–635 mm rocznie, głównie zimą. Wniosek o ChNP złożono 21 sierpnia 2018 roku, a nazwę zarejestrowano rozporządzeniem (UE) 2021/865 z 28 maja 2021 roku. South African Rooibos Council podaje, że rooibos eksportuje się do ponad 50 krajów.
Rooibos utleniony bywa od jasnobrązowego do ceglastoczerwonego, a zielony pozostaje jasnozielony. Jednolity dokument UE opisuje smak jako owocowo-słodki, z małą ilością garbników. Brak kofeiny potwierdziły testy z 2009 roku w laboratorium Uniwersytetu w Stellenbosch.
Podobnie jak herbatka rumiankowa, rooibos nie zawiera kofeiny i obowiązuje go ten sam limit UE dla alkaloidów pirolizydynowych: 400 µg/kg suchego produktu. Czarna herbata z Camellia sinensis ma według USDA 20 mg kofeiny na 100 g.
Na półce szukaj nazwy Rooibos lub Red Bush i symbolu ChNP. Rooibos można mieszać z herbatą i ziołami, a wtedy skład na etykiecie wymienia składniki. Zielony rooibos sprzedaje się osobno od czerwonego.
Dlaczego to ważne dla ciebie: skoro rooibos nie jest herbatą, wiadomo, czemu w filiżance nie ma kofeiny, a symbol ChNP pomaga rozpoznać południowoafrykański surowiec.
Fakty
| Pochodzenie botaniczne | Aspalathus linearis (bobowate), liście i łodygi; nie z krzewu herbacianego |
|---|---|
| Kraj | Republika Południowej Afryki |
| Region | 15 gmin w Prowincji Przylądkowej Zachodniej, w tym Cederberg, oraz Hantam w Prowincji Przylądkowej Północnej |
| Rejestracja | ChNP UE od 2021 roku; wniosek z 21.08.2018 |
| Podstawa prawna | Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2021/865 z 28.05.2021 |
| Sezon | Zbiór od listopada do maja, w suche letnie miesiące |
| Kolor | Utleniony: od jasnobrązowego do ceglastoczerwonego; zielony: jasnozielony |
| Smak | Owocowo-słodki, mało garbników (jednolity dokument UE) |
Jak łączy się z tematem „Herbata i napary ziołowe”
Powiązania
- Do czego się nadaje
- Czarna herbata
- Należy do
- 🍵 Herbata
- Podobne i różne
- Herbatka z rumianku, Herbatka z hibiskusa
Najczęstsze pytania
Co to jest rooibos?
To napar z liści i łodyg południowoafrykańskiego krzewu Aspalathus linearis. Parzy się go jak herbatę, a od 2021 roku nazwy Rooibos i Red Bush są chronione w UE jako ChNP.
Czy rooibos to herbata, czy herbatka?
Ani jedno, ani drugie w ścisłym sensie: to napar z liści i łodyg południowoafrykańskiego krzewu, który parzy się jak herbatę, choć nie pochodzi z krzewu herbacianego.
Czy czerwony rooibos i zielony to to samo?
Nie. Czerwony jest utleniony i bywa od jasnobrązowego do ceglastoczerwonego, a zielony pozostaje jasnozielony i sprzedaje się go osobno.
Czy rooibos zastąpi czarną herbatę, gdy nie chcę kofeiny?
Sam rooibos jej nie zawiera, ale mieszanki rooibosu z herbatą już tak, więc sprawdź skład na opakowaniu.
Czy to prawda, że rooibos jest herbatą?
Nie w sensie botanicznym. Herbata pochodzi z Camellia sinensis, a rooibos z Aspalathus linearis, rośliny bobowatej, tak opisuje surowiec rozporządzenie UE. Rooibos tylko się parzy jak herbatę i można go mieszać z herbatą, co pokazuje lista składników.
Co przeczytać dalej
- Herbatka z rumianku — Napar z suszonych koszyczków rumianku pospolitego (Matricaria recutita), niepochodzący z krzewu herbacianego; bez kofeiny, z dwiema chronionymi nazwami pochodzenia w UE: czeską i węgierską.
- Herbatka z hibiskusa — Napar z suszonych czerwonych kielichów ketmii szczawiowej (Hibiscus sabdariffa, rodzina ślazowatych), niepochodzący z krzewu herbacianego; według USDA napar zawiera 0 mg kofeiny.
Podobne
Herbatka z rumianku · Herbatka z wierzbówki · Herbatka z dzikiej róży · Herbatka miętowa · Herbatka z lipy
Źródła
- Commission Implementing Regulation (EU) 2021/865 (Rooibos / Red Bush PDO)
- South African Rooibos Council — Application for protection of the name Rooibos / Red Bush (2018)
- South African Rooibos Council — Industry Statistics
- Commission Regulation (EU) 2023/915 (contaminants)
- USDA FoodData Central (SR Legacy)
