14 alergenów UE
Inne nazwy: 14 alergenów, alergeny na etykiecie, może zawierać śladowe ilości, oznakowanie alergenów
Czternaście grup żywności, które według prawa UE trzeba wymienić i wyróżnić w składzie: od zbóż z glutenem, mleka i jaj po seler, gorczycę, sezam, siarczyny i łubin.
Alergeny UE (14 alergenów UE, czyli lista według prawa unijnego) to grupy produktów, które najczęściej wywołują alergie lub nietolerancje i które prawo nakazuje wyraźnie pokazywać na etykiecie. Wymienia je załącznik II do rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, a lista jest taka sama we wszystkich krajach Unii.
Są to: zboża zawierające gluten (pszenica, żyto, jęczmień, owies, orkisz, kamut), skorupiaki, jaja, ryby, orzeszki ziemne, soja, mleko wraz z laktozą, orzechy (migdały, orzechy laskowe, włoskie, nerkowca, pekan, brazylijskie, pistacje, makadamia), seler, gorczyca, sezam, dwutlenek siarki i siarczyny powyżej 10 mg na kilogram lub litr, łubin oraz mięczaki.
Alergeny oznacza się według prostej zasady. Pojawiają się w składzie pod swoją nazwą z listy i są wyróżnione tak, by odcinać się od reszty tekstu: pogrubieniem, innym kolorem lub czcionką. Na świeżym makaronie zobaczysz pogrubione „jaja” i „pszenicę”; na kiełbasie „mleko” albo „gorczycę”. Jeśli składu nie ma, jak na butelce wina, etykieta podaje „zawiera” i nazwę alergenu — stąd znany napis „zawiera siarczyny”.
Każdy wyjątek jest opisany osobno. Syrop glukozowy z pszenicy, w pełni rafinowany olej sojowy i żelatyna rybna użyta do klarowania wina nie są uznawane za alergeny, bo obróbka usuwa białko wywołujące reakcję.
Obowiązek dotyczy także miejsc bez opakowania: kawiarni, targu, sklepu z wędlinami. Sposób przekazania informacji — tabliczką, kartą czy ustnie — określa każdy kraj.
Napis „może zawierać śladowe ilości” jest dobrowolny. Prawo wymaga tylko, by nie wprowadzał w błąd, a szczegółowe zasady dla niego rozporządzenie pozostawiło do przyjęcia osobno. Dlatego jedna fabryka wpisuje go na wszystko, inna tylko przy realnym ryzyku.
W tematach tej strony najczęściej pojawiają się mleko (sery, wędliny, makaron), gluten (makaron, kluski), jaja (świeży makaron), siarczyny (wino) i soja (makaron sojowy).
Dlaczego to ważne dla ciebie: jeśli w domu ktoś ma alergię, pogrubienie w składzie jest najważniejszą częścią opakowania. Zdjęcie i nazwa z przodu nic nie powiedzą o orzechach w sosie ani o mleku w kiełbasie.
Fakty
| Obowiązkowość | obowiązkowe |
|---|---|
| Podstawa prawna | rozporządzenie (UE) nr 1169/2011, art. 21 i załącznik II |
Jak łączy się z tematem „Oznakowanie żywności”
14 alergenów UE → rodzaj → 🏷️ Jak czytać etykiety żywności
Powiązania
- Należy do
- 🏷️ Jak czytać etykiety żywności, Obowiązkowe informacje na etykiecie
- Podobne i różne
- 🍷 Oznakowanie alergenów (zawiera siarczyny), „Bezglutenowy” na etykiecie, „Bez laktozy” na etykiecie, „Wegański” i „wegetariański” na etykiecie
- Co to określa?
- Rozporządzenie (UE) 1169/2011 w sprawie informacji o żywności
Najczęstsze pytania
Jakie 14 alergenów trzeba podawać w UE?
Zboża z glutenem, skorupiaki, jaja, ryby, orzeszki ziemne, soję, mleko, orzechy, seler, gorczycę, sezam, siarczyny powyżej 10 mg/kg, łubin i mięczaki.
Dlaczego alergeny w składzie są pogrubione?
Rozporządzenie 1169/2011 wymaga, by odcinały się od reszty składu. Pogrubienie jest najczęstszym wyborem, ale dozwolony jest też kolor lub inna czcionka.
Czy restauracje i piekarnie w Polsce muszą informować o alergenach?
Tak. Obowiązek dotyczy też żywności bez opakowania; sposób informowania — w karcie, na tabliczce czy ustnie — ustala każdy kraj. W razie wątpliwości zapytaj personel.
Dlaczego wino ma napis „zawiera siarczyny”?
Siarczyny powyżej 10 mg na litr są jednym z 14 alergenów. Ponieważ wino często nie ma składu, prawo wymaga osobnego napisu „zawiera”.
Czy to prawda, że „może zawierać śladowe ilości orzechów” znaczy, że orzechów w produkcie nie ma?
Nie. Napis jest dobrowolny i ostrzega przed przypadkowym zanieczyszczeniem w fabryce. Dla osób z silną alergią taki produkt może być niebezpieczny.
Co przeczytać dalej
- Rozporządzenie (UE) 1169/2011 w sprawie informacji o żywności — Podstawowe prawo UE o etykietach: 12 obowiązkowych informacji, alergeny, daty, wielkość czcionki i wartość odżywcza; stosowane od 13 grudnia 2014 roku.
- 🍷 Oznakowanie alergenów (zawiera siarczyny) — Prawo wymaga podania na etykiecie „zawiera siarczyny”, a w UE także jaja i mleka.
- „Bezglutenowy” na etykiecie — Chronione oznaczenie UE: bezglutenowy oznacza najwyżej 20 mg glutenu na kilogram, o bardzo niskiej zawartości glutenu najwyżej 100 mg/kg; rozporządzenie 828/2014.
- „Bez laktozy” na etykiecie — Oznaczenie bez jednego progu w UE: granicę ustalają państwa, w Niemczech i we Włoszech poniżej 0,1 g laktozy na 100 g; mleko pozostaje alergenem.
- „Wegański” i „wegetariański” na etykiecie — Oznaczenia bez jednej definicji w prawie UE: rozporządzenie 1169/2011 przewiduje osobne zasady, a do tego czasu obowiązują wytyczne krajowe i prywatne znaki jak V-Label.
Podobne
„Najlepiej spożyć przed” i „należy spożyć do” · Nutri-Score · E-numery (dodatki do żywności) · Gwarantowana tradycyjna specjalność (GTS) · Żywność ekologiczna (unijne logo eko) · „Naturalny” na etykiecie
Co obejmuje
Źródła
- Regulation (EU) No 1169/2011, Article 21 and Annex II — EUR-Lex
- Food information to consumers — legislation, European Commission
