towardia Skąd biorą się rzeczy.
Polskipl

Gwarantowana tradycyjna specjalność (GTS)

Oznaczenie na etykiecie ✔ Sprawdzono: 11.2026 · źródeł: 3 Zaktualizowano:

Inne nazwy: GTS, gwarantowana tradycyjna specjalność, znak GTS, TSG, Gwarantowana Tradycyjna Specjalność

Unijny znak produktu wytwarzanego według tradycyjnej receptury lub metody stosowanej od co najmniej 30 lat, niezależnie od miejsca produkcji.

Gwarantowana tradycyjna specjalność (GTS; TSG w języku angielskim, STG w Francji i w Italii, ETG w Hiszpanii i w Portugalii, g.t.S. w Niemczech) to unijny znak chroniący tradycję, a nie miejsce: recepturę, skład lub sposób wytwarzania. Każdy, w dowolnym kraju, może wytwarzać ten produkt, o ile przestrzega zarejestrowanych zasad.

To główna różnica wobec ChNP i ChOG. Te dwa oznaczenia wiążą nazwę z obszarem, a GTS — ze sposobem. Kabanosy z pieczęcią GTS mogą być wytwarzane poza Polską, ale tylko tak, jak określa specyfikacja: cienkie pałeczki z wieprzowiny, wędzone i suszone.

„Tradycyjny” ma tu precyzyjny sens. Zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2024/1143 nazwa musi być używana przez producentów w społeczności tak długo, by przeszła z pokolenia na pokolenie, i to przez co najmniej 30 lat. Dopuszczalne są zmiany wymagane przez higienę i bezpieczeństwo, ale charakter produktu musi pozostać ten sam.

GTS jest w UE znacznie rzadsza niż ChNP czy ChOG. Do najbardziej znanych należą mozzarella, pizza neapolitańska, jamón serrano, polskie kabanosy oraz kilka suchych kiełbas z Polski, Czech i Słowacji. Najczęściej znak widnieje na wędlinach: w bazie Open Food Facts jest ich kilkaset, a serów i makaronów tylko kilkadziesiąt.

Na opakowaniu znak to okrągła pieczęć UE w barwach niebiesko-żółtych z napisem w języku kraju. Czasem obok stoi zwrot „według tradycji” z nazwą kraju: prawo używa go, by rozróżnić identyczne nazwy oznaczające w różnych krajach różne produkty.

Czego GTS nie gwarantuje: pochodzenia surowca ani miejsca produkcji. Mozzarella GTS może być z mleka krowiego z dowolnego regionu; jeśli chcesz mozzarelli z mleka bawolego z Kampanii, szukaj jej osobnej nazwy ChNP.

Dlaczego to ważne dla ciebie: GTS podpowiada, że produkt powstał według klasycznej receptury, a nie uproszczonej wersji sprzedawanej pod tą samą nazwą. Dla kabanosów czy jamón serrano to różnica między wędzonym patyczkiem z mięsa a kiełbasą w podobnym opakowaniu.

Fakty

Obowiązkowośćdobrowolne, regulowane prawem UE
Podstawa prawnarozporządzenie (UE) 2024/1143, tytuł III
Rejestracjarejestr eAmbrosia (GTS)
rodzaj🏷️Jak czytać etykie…rodzajPochodzenie i chr…podobny🏷️Chroniona nazwa p…podobny🍷chronione oznacze…ma na etykiecie🌭Kabanosyma na etykiecie🧀mozzarellaokreślone wRozporządzenie (U…towardia.com
Główne powiązania. Kliknij temat, aby go otworzyć.

Jak łączy się z tematem „Oznakowanie żywności”

Gwarantowana tradycyjna specjalność (GTS) → rodzaj → 🏷️ Jak czytać etykiety żywności

Najczęstsze pytania

Co oznacza GTS na etykiecie?

Że produkt został wykonany według tradycyjnej receptury lub metody zarejestrowanej w UE i stosowanej od co najmniej 30 lat. Znak nie ogranicza miejsca produkcji.

Czym GTS różni się od ChNP?

ChNP wiąże nazwę z obszarem, na którym odbywają się wszystkie etapy; GTS — tylko ze sposobem wytwarzania. Dlatego produkt GTS może powstać w dowolnym kraju.

Czy w Polsce można sprzedawać kabanosy z pieczęcią GTS?

Tak, jeśli spełniają specyfikację UE i przeszły kontrolę. Samo słowo „kabanosy” bez pieczęci może oznaczać dowolną cienką kiełbasę — czytaj skład.

Dlaczego mozzarella może być i GTS, i ChNP?

„Mozzarella” GTS dotyczy sposobu wytwarzania i może być z mleka dowolnego pochodzenia. Mozzarella di Bufala Campana to osobna ChNP: wyłącznie mleko bawole z określonego obszaru Włoch.

Czy to prawda, że produkt GTS musi pochodzić z kraju przepisu?

Nie. GTS chroni recepturę, a nie miejsce: jamón serrano czy kabanosy mogą być wytwarzane poza Hiszpanią czy Polską, jeśli przestrzega się zasad.

Przewodniki

Co przeczytać dalej

Podobne

Nutri-Score · „Najlepiej spożyć przed” i „należy spożyć do” · E-numery (dodatki do żywności) · 14 alergenów UE · Żywność ekologiczna (unijne logo eko) · 🏷️ Chroniona nazwa pochodzenia (ChNP)

Źródła

Wszystkie tematy