🥓 Lardo di Colonnata
Inne nazwy: lardo, słonina z Colonnaty
Lardo di Colonnata to włoska ChOG z Colonnaty koło Carrary: słonina grzbietowa przekładana solą morską, pieprzem, rozmarynem i czosnkiem, dojrzewająca co najmniej sześć miesięcy w marmurowych wannach.
Lardo di Colonnata (lardo z Colonnaty, słonina z Colonnaty) to dojrzewająca słonina grzbietowa z wsi Colonnata koło Carrary w Toskanii. Płaty tłuszczu układa się w marmurowych wannach zwanych «conche», przekładając solą morską, czarnym pieprzem, rozmarynem i czosnkiem, i zostawia co najmniej na sześć miesięcy we własnej solance. Biała, miękka, aromatyczna, kroi się ją bardzo cienko.
Nie każdy marmur się nada: specyfikacja wymaga białego kamienia z kamieniołomów «Canaloni» w zagłębiu Colonnaty, albo wydrążonego bloku, albo płyt grubości co najmniej 2 cm. Conche z XVII–XIX wieku nadal można znaleźć w samej wsi.
Tłuszcz pochodzi z grzbietu, od karku do zadu i bokami w dół do boczku, i musi mieć ponad 3 cm grubości. Świnie pochodzą z 10 włoskich regionów, od Toskanii po Molise.
Sezon trwa od września do maja. W ciągu 72 godzin od uboju tłuszcz jest przycinany, masowany solą i układany w natartych czosnkiem conche warstwami z solą, pieprzem, świeżym rozmarynem i czosnkiem; można dodać cynamon, anyż gwiazdkowaty, kolendrę, gałkę muszkatołową, goździki, szałwię lub oregano. Wannę przykrywa się pokrywą i przez co najmniej sześć miesięcy lardo leży w słabo wentylowanych pomieszczeniach bez wymuszonej klimatyzacji. Tłuszcz oddaje wilgoć i powstaje solanka «salamora». Aromaty, konserwanty, startery i inne dodatki są zakazane. Status ChOG przyniosło rozporządzenie (WE) nr 1856/2004 z 26 października 2004 roku.
Struktura jest wilgotna i jednolita, kolor biały, czasem różowawy lub lekko zrumieniony. Na wierzchu ciemna skorupka z soli i ziół, pod spodem skórka. Smak jest delikatny, świeży, niemal słodki i lekko słony.
Lardo we Włoszech robi się nie tylko w Colonnacie: Lard d'Arnad dojrzewa od 90 dni w drewnianych kadziach z solanką, a colonnackie co najmniej sześć miesięcy w marmurze, w suchych warstwach. Z polską słoniną łączy je surowiec, ale nie jest wędzone ani wytapiane na smalec: dojrzewa w marmurowych wannach z solą, pieprzem, rozmarynem i czosnkiem. Od pancetty odróżnia je brak warstw chudego mięsa, a od ukraińskiej słoniny (salo) — i kraj, i sposób.
Na etykiecie jest «Lardo di Colonnata» z «IGP», czyli włoskim zapisem ChOG, większymi literami niż reszta tekstu, oraz nazwa producenta. Kawałki po 250–5000 g sprzedaje się próżniowo, a całe sztuki mają jednorazową plombę. Szukaj w sklepach z włoskimi produktami i w dziale delikatesów dobrze zaopatrzonych supermarketów.
Dlaczego to ważne dla ciebie: duże litery IGP i plomba gwarantują, że tłuszcz leżał pół roku w marmurze z Colonnaty, a nie w byle jakiej wannie.
Fakty
| Zwierzę | Świnia z 10 regionów Włoch |
|---|---|
| Część tuszy | Słonina grzbietowa od karku do zadu, grubość ponad 3 cm |
| Peklowanie i dojrzewanie | Warstwy z solą morską, pieprzem, rozmarynem i czosnkiem w marmurowych conche; solanka «salamora»; wrzesień–maj |
| Minimalny okres dojrzewania | 6 miesięcy |
| Region | Colonnata, Carrara (Massa-Carrara, Toskania) |
| Rejestracja | ChOG, rozp. (WE) nr 1856/2004 z 26.10.2004; ochrona od 5.06.2003 |
| Linia domu | Kawałki 250–5000 g, w próżni |
Jak łączy się z tematem „Wędliny dojrzewające i wędzone”
🥓 Lardo di Colonnata → potem → Peklowanie mięsa → rodzaj → 🥓 Wędliny surowe dojrzewające
Powiązania
- Następny krok
- Peklowanie mięsa
- Z czego się robi
- 🐖 Świnia
- Tradycje
- 🧑🤝🧑 Włosi
- Należy do
- Lardo, Chronione nazwy wędlin
- Podobne i różne
- Lardo
Najczęstsze pytania
Czym lardo di Colonnata różni się od polskiej słoniny?
Zwykłą słoninę często po prostu się soli, a tutaj grzbietowy tłuszcz grubości ponad trzech centymetrów układa się warstwami z solą morską, pieprzem, rozmarynem i czosnkiem w marmurowych misach. Dojrzewa w solance co najmniej sześć miesięcy.
Co znaczy ChOG na opakowaniu lardo?
Chronione Oznaczenie Geograficzne, po włosku IGP. Napis «Lardo di Colonnata» i IGP muszą być większe niż reszta tekstu, a obok stoi nazwa producenta.
Gdzie kupić je w Polsce?
W delikatesach z włoskimi produktami i przy ladzie delikatesowej w dobrze zaopatrzonych supermarketach. Kawałki są pakowane próżniowo, a całe sztuki mają plombę jednorazową.
Jaki jest smak i wygląd plastra?
Konsystencja jest wilgotna i jednolita, kolor biały, czasem różowawy lub lekko brązowy. Z wierzchu jest ciemna skorupka soli i ziół, a smak delikatny, świeży, prawie słodki i lekko słony.
Czy to prawda, że można je dojrzewać w dowolnej marmurowej misie?
Nie. Specyfikacja wymaga białego kamienia z lokalnych kamieniołomów: jednego wydrążonego bloku albo grubych płyt. Misy z XVII–XIX wieku wciąż stoją w samej wsi.
Co przeczytać dalej
- 🧑🤝🧑 Włosi — Naród Włoch; kuchnia opiera się na winie, oliwie i serze, a w 2025 roku kraj wyprodukował 44,4 mln hektolitrów wina – najwięcej na świecie.
- Peklowanie mięsa — Peklowanie to obróbka mięsa solą, często z azotynem, na sucho, w zalewie lub przez nastrzykiwanie: sól wiąże wodę i razem z suszeniem pozwala mięsu długo się przechowywać.
Podobne
Pancetta Piacentina · Prosciutto Toscano · Prosciutto di Modena · Prosciutto di Norcia · Coppa di Parma · Culatello di Zibello
ℹ️ Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (WHO) zalicza przetworzone mięso do czynników rakotwórczych grupy 1: według WHO każde 50 g dziennie zwiększa ryzyko raka jelita grubego o około 18%.
