towardia Skąd biorą się rzeczy.
Polskipl

🏷️ Oliwa lampante

Klasa oliwy ✔ Sprawdzono: 11.2026 · źródeł: 5 Zaktualizowano:

Inne nazwy: oliwa lampante, lampante, olej lampante

Oliwa uzyskana mechanicznie, z wadami smaku; bez rafinacji nie sprzedaje się jej do jedzenia.

Oliwa lampante to oliwa uzyskana mechanicznie, której z powodu wad smaku lub wysokiej kwasowości nie można spożywać bez oczyszczenia. Słowo jest włoskie, ale zapożyczone: według słownika Treccani pochodzi od prowansalskiego „lampan”, a taką niejadalną oliwę uważano za przydatną najwyżej do lamp oliwnych.

Granice wyznaczają normy. W UE lampante to oliwa o kwasowości wolnej powyżej 2 gramów na 100 gramów albo z wyraźnymi wadami: mediana najsilniejszej wady w ocenie degustacyjnej przekracza 3,5 punktu. Za lampante uznaje się też oliwę ze słabszą wadą, jeśli zupełnie brak jej owocowości. Międzynarodowa Rada Oliwna stawia granice wyżej — kwasowość powyżej 3,3 grama i medianę wady powyżej 6,0 — bo między kategorią virgin a lampante przewiduje jeszcze zwykłą oliwę z pierwszego tłoczenia.

Do handlu detalicznego w UE lampante nie trafia: jest przeznaczona do rafinacji lub zastosowań technicznych. W zakładzie najpierw przemywa się ją gorącą wodą ze śluzów, neutralizuje roztworem ługu, doprowadzając kwasowość do około 0,2 %, odbarwia specjalną glinką z węglem aktywnym i odwania w 200 °C w głębokiej próżni.

Z rafinowanej lampante razem z oliwą z pierwszego tłoczenia powstaje potem zwykła „oliwa z oliwek” z półek. Naturalnych fenoli po oczyszczeniu prawie nie zostaje: w surowej lampante hydroksytyrozolu i tyrozolu było 43–68 mg na kilogram, a już po neutralizacji ich nie wykrywano.

Co to znaczy na półce. Lampante nie kupi się w UE, ale to z niej pochodzi spora część oliwy sprzedawanej jako „oliwa z oliwek — zawierająca rafinowane oliwy z oliwek i oliwy z oliwek z pierwszego tłoczenia”, dlatego taka mieszanka jest neutralna w smaku i prawie pozbawiona fenoli. Natomiast zjełczały lub stęchły posmak w butelce z napisem „extra virgin” każe wątpić w kategorię: właśnie takie wady sprawiają, że degustatorzy obniżają oliwie klasę.

robi się z🏷️Oliwa rafinowanarobi się z🫒Oliwkipotrzebny do🧪Wodorotlenek sodurobi🏭Tłocznia oliwypracuje z👅Degustator oliwyzawiera🧪Kwas oleinowyrodzaj🫒Oliwa z oliwekpodobny🏷️Oliwa z oliwek z …podobny🏷️Oliwa z wytłoczyn…podobny🏷️Oliwa z oliwek na…🏷️towardia.com
Główne powiązania. Kliknij temat, aby go otworzyć.

Jak łączy się z tematem „Oliwki”

🏷️ Oliwa lampante → robi się z → 🫒 Oliwki

Najczęstsze pytania

Czy to prawda, że lampante kiedyś palono w lampach?

Tak: według słownika Treccani taką niejadalną oliwę uważano za przydatną tylko do lamp, stąd nazwa.

Czy lampante można kupić w sklepie?

W UE nie: wolno ją tylko rafinować lub użyć do celów technicznych.

Jaką kwasowość ma lampante?

W UE ponad 2 g na 100 g, według normy IOC ponad 3,3 g.

Skąd słowo lampante?

Według słownika Treccani z prowansalskiego „lampan”.

Co dzieje się z rafinowaną lampante?

Z oliwą virgin tworzy zwykłą „oliwę z oliwek” ze sklepowych półek.

Co przeczytać dalej

  • 🏷️ Oliwa rafinowana — Oliwa oczyszczona z wad smaku i zapachu, zwykle z oliwy lampante; kwasowość do 0,3%.
  • 🫒 Oliwki — Owoce oliwki europejskiej, tłoczone na oliwę albo przyrządzane i jedzone jako oliwki stołowe.
  • 🧪 Kwas oleinowy — Jednonienasycony kwas tłuszczowy, główny w oliwie; oliwa Kalamata zawiera go 70–80 %.
  • 🧪 Wodorotlenek sodu — Ług (wodorotlenek sodu, E524), którego słabym roztworem (1,3–3,5 %) usuwa się gorycz z oliwek stołowych; substancja żrąca, z którą trzeba obchodzić się ostrożnie.
  • 🏭 Tłocznia oliwy — Zakład, w którym z oliwek wytłacza się oliwę.

Podobne

🏷️ Oliwa z oliwek z pierwszego tłoczenia · 🏷️ Oliwa rafinowana · 🏷️ Oliwa z wytłoczyn oliwek · 🏷️ Oliwa z oliwek najwyższej jakości z pierwszego tłoczenia

Źródła

Wszystkie tematy