🏷️ Oliwa z oliwek najwyższej jakości z pierwszego tłoczenia
Inne nazwy: oliwa extra virgin, oliwa z oliwek extra virgin
Najwyższa kategoria oliwy z oliwek: tylko metody mechaniczne, bez wad smaku, wolna kwasowość do 0,8 g na 100 g; potwierdza ją degustacja.
Oliwa z oliwek extra virgin to najwyższa kategoria oliwy z oliwek. Otrzymuje się ją z oliwek wyłącznie metodami mechanicznymi, jej wolna kwasowość nie przekracza 0,8 g na 100 g, a degustatorzy nie znajdują żadnej wady smaku, ale wyczuwają owocowość. Tak definiują ją standard Międzynarodowej Rady Oliwy z Oliwek i przepisy UE.
Nazwę trzeba potwierdzić dwa razy. Analiza sprawdza wolną kwasowość, liczbę nadtlenkową (do 20 mEq tlenu aktywnego na kg), absorpcję w ultrafiolecie i estry etylowe kwasów tłuszczowych (do 35 mg/kg). Potem zespół degustatorów ocenia oliwę z ciemnego kieliszka w 28 ± 2 °C, żeby barwa nie wpływała na ocenę: mediana wad musi wynosić 0,0, a mediana owocowości — więcej niż 0,0.
Co jest na etykiecie. Przepisy UE wymagają informacji o najwyższej kategorii i mechanicznym pozyskiwaniu oraz miejsca pochodzenia. „Pierwsze tłoczenie na zimno” wolno podać tylko dla oliwy z pierwszego tłoczenia pasty prasą hydrauliczną poniżej 27 °C, a „ekstrakcję na zimno” — dla wirowania lub perkolacji w tej samej temperaturze. Rok zbiorów można podać tylko wtedy, gdy cała oliwa pochodzi z jednych zbiorów.
UE dopuszcza oświadczenie, że polifenole oliwy z oliwek przyczyniają się do ochrony lipidów we krwi przed stresem oksydacyjnym, ale tylko dla oliwy zawierającej co najmniej 5 mg hydroksytyrozolu i jego pochodnych w 20 g.
Dlaczego to ważne dla ciebie. Niska kwasowość sama nie dowodzi jakości: w UE można ją podać tylko razem z liczbą nadtlenkową, zawartością wosków i absorpcją w ultrafiolecie. Szukaj daty minimalnej trwałości i zalecenia, by przechowywać oliwę z dala od światła i ciepła. Pamiętaj, że 100 g oliwy to 884 kcal.
Fakty
| Kwasowość | nie więcej niż 0,8 g na 100 g (jako kwas oleinowy) 12 |
|---|---|
| Kategoria UE | najwyższa kategoria: mediana wad 0,0, owocowość powyżej 0,0 12 |
| Podstawa prawna | Rozporządzenie (UE) 2022/2104; standard IOC COI/T.15/NC No 3 12 |
| Temperatura | poniżej 27 °C dla „pierwszego tłoczenia na zimno” i „ekstrakcji na zimno” 1 |
| Surowiec | owoce oliwki (Olea europaea); tylko mycie, dekantacja, wirowanie, filtracja 2 |
Skład na 100 g
| Tłuszcz | 100 g |
|---|---|
| Białko | 0 g |
| Węglowodany | 0 g |
| Energia | 884 kcal |
Jak łączy się z tematem „Oliwki”
🏷️ Oliwa z oliwek najwyższej jakości z pierwszego tłoczenia → robi się z → 🫒 Oliwki
Jak łączy się z tematem „Oznakowanie żywności”
🏷️ Oliwa z oliwek najwyższej jakości z pierwszego tłoczenia → ma na etykiecie → Żywność ekologiczna (unijne logo eko) → rodzaj → 🏷️ Jak czytać etykiety żywności
Powiązania
- Skąd pochodzi
- ⚙️ Dekanter wirówkowy, 🌀 Malaksacja
- Poprzedni krok
- 🔄 Filtrowanie oliwy
- W co się pakuje
- 🍼 Butelka
- Z czego się robi
- 🫒 Oliwki
- Jak się otrzymuje
- ❄️ Tłoczenie na zimno, 🔄 Filtrowanie oliwy
- Gdzie się używa
- 🥗 Sałatka, 🏛️ Dieta śródziemnomorska
- Gdzie się przechowuje lub sprzedaje
- 🏪 Sklep
- Kto pracuje
- 👅 Degustator oliwy, 🧑🍳 Kucharz
- Co zawiera
- 🧪 Kwas oleinowy, 🍷 Polifenole, 🧪 Oleuropeina
- Co wpływa
- 🧪 Oleuropeina
- Do czego się nadaje
- 🌻 Olej słonecznikowy
- Należy do
- 🫒 Oliwa z oliwek, Sposób produkcji na etykiecie
- Podobne i różne
- 🏷️ Oliwa z oliwek z pierwszego tłoczenia, 🏷️ Oliwa rafinowana, 🏷️ Oliwa lampante
- Z jakich odmian
- 🫒 Koroneiki, 🫒 Tsounati, 🫒 Chalkidiki (oliwka)
- W innych tematach
- 🫙 Labneh, 🍷 Degustacja wina, 🍷 Degustacja w ciemno
- Co jest na etykiecie?
- Żywność ekologiczna (unijne logo eko)
- Co to określa?
- Rozporządzenie (UE) nr 1308/2013 o wspólnej organizacji rynków
Najczęstsze pytania
Czy to prawda, że „tłoczona na zimno” to to samo co extra virgin?
Nie. Extra virgin to kategoria, a „pierwsze tłoczenie na zimno” to osobne określenie, dozwolone tylko dla oliwy z pierwszego tłoczenia pasty prasą hydrauliczną poniżej 27 °C.
Jaka jest maksymalna kwasowość oliwy extra virgin?
Nie więcej niż 0,8 g na 100 g. Degustatorzy nie mogą wykryć wad smaku, ale muszą wyczuć owocowość.
Jakie badania obejmuje oliwa oprócz kwasowości?
Liczbę nadtlenkową (do 20 mEq aktywnego tlenu na kg), absorpcję w ultrafiolecie oraz estry etylowe kwasów tłuszczowych (do 35 mg/kg).
Jakie oświadczenie dotyczące polifenoli dopuszcza UE?
Polifenole z oliwy przyczyniają się do ochrony lipidów krwi przed stresem oksydacyjnym. Wolno tak pisać tylko przy co najmniej 5 mg hydroksytyrozolu i jego pochodnych na 20 g.
Dlaczego oliwę warto trzymać z dala od światła i ciepła?
Taka rada pojawia się na butelce razem z terminem przydatności. Sprawdź datę przed zakupem.
Porównania
Przepisy
Przewodniki
Co przeczytać dalej
- 🫒 Oliwki — Owoce oliwki europejskiej, tłoczone na oliwę albo przyrządzane i jedzone jako oliwki stołowe.
- Rozporządzenie (UE) nr 1308/2013 o wspólnej organizacji rynków — Unijne prawo rynków rolnych, które ustala nazwy i kategorie: wino, oliwa, produkty mleczne; znakowanie wina i ChNP/ChOG wina. Stosowane od 1 stycznia 2014 r.
- 🧪 Kwas oleinowy — Jednonienasycony kwas tłuszczowy, główny w oliwie; oliwa Kalamata zawiera go 70–80 %.
- ❄️ Tłoczenie na zimno — Uzyskiwanie oliwy bez podgrzewania pasty powyżej 27 °C; oznaczenie na etykietach dobrej oliwy.
- 🥗 Sałatka — Danie z pokrojonych warzyw lub innych produktów, często polewane oliwą.
Podobne
🏷️ Oliwa z oliwek z pierwszego tłoczenia · 🏷️ Oliwa z wytłoczyn oliwek · 🏷️ Oliwa lampante · 🏷️ Oliwa rafinowana
Co obejmuje
- 📜 Istra (oliwa)
- 📜 Sitia Lasithiou Kritis (oliwa)
- 📜 Aceite de Jaén (oliwa)
- 📜 Chianti Classico (oliwa)
- 📜 Garda (oliwa)
- 📜 Lucca (oliwa)
- 📜 Peza Irakliou Kritis (oliwa)
- 📜 Poniente de Granada (oliwa)
Wszystkie (48) →
- 📜 Azeite de Trás-os-Montes (oliwa)
- 📜 Antequera (oliwa)
- 📜 Apokoronas Chanion Kritis (oliwa)
- 📜 Archanes Irakliou Kritis (oliwa)
- 📜 Aceite de Jaén (oliwa)
- 📜 Baix Ebre-Montsià (oliwa)
- 📜 Baena (oliwa)
- 📜 Valle del Belice (oliwa)
- 📜 Val di Mazara (oliwa)
- 📜 Valdemone (oliwa)
- 📜 Viannos Irakliou Kritis (oliwa)
- 📜 Vorios Mylopotamos Rethymnis Kritis (oliwa)
- 📜 Garda (oliwa)
- 📜 Gata-Hurdes (oliwa)
- 📜 Zakynthos (oliwa)
- 📜 Istra (oliwa)
- 📜 Kalamata (oliwa)
- 📜 Cartoceto (oliwa)
- 📜 Kolymvari Chanion Kritis (oliwa)
- 📜 Colline di Romagna (oliwa)
- 📜 Chianti Classico (oliwa)
- 📜 La Rioja (oliwa)
- 📜 Les Garrigues (oliwa)
- 📜 Lygourio Asklipiou (oliwa)
- 📜 Lucca (oliwa)
- 📜 Mallorca (oliwa)
- 📜 Molise (oliwa)
- 📜 Monte Etna (oliwa)
- 📜 Montes de Granada (oliwa)
- 📜 Montes de Toledo (oliwa)
- 📜 Monti Iblei (oliwa)
- 📜 Olympia (oliwa)
- 📜 Peza Irakliou Kritis (oliwa)
- 📜 Poniente de Granada (oliwa)
- 📜 Priego de Córdoba (oliwa)
- 📜 Riviera Ligure (oliwa)
- 📜 Sardegna (oliwa)
- 📜 Sitia Lasithiou Kritis (oliwa)
- 📜 Sierra Mágina (oliwa)
- 📜 Sierra de Cádiz (oliwa)
- 📜 Sierra de Cazorla (oliwa)
- 📜 Tergeste (oliwa)
- 📜 Terra Alta (oliwa)
- 📜 Terra di Bari (oliwa)
- 📜 Terre di Siena (oliwa)
- 📜 Toscano (oliwa)
- 📜 Tuscia (oliwa)
- 📜 Chania Kritis (oliwa)
Źródła
- EUR-Lex: Commission Delegated Regulation (EU) 2022/2104 on olive oil marketing standards
- International Olive Council: Trade Standard Applying to Olive Oils and Olive Pomace Oils, COI/T.15/NC No 3/Rev. 22 (June 2026)
- EUR-Lex: Commission Regulation (EU) No 432/2012 — permitted health claims (olive oil polyphenols)
- USDA FoodData Central: Oil, olive, salad or cooking (SR Legacy, 171413)
- International Olive Council: COI/T.20/Doc. No 5/Rev. 2 — Glass for oil tasting
