🧪 Wodorotlenek sodu
Inne nazwy: soda kaustyczna, ług sodowy, NaOH, ług
Ług (wodorotlenek sodu, E524), którego słabym roztworem (1,3–3,5 %) usuwa się gorycz z oliwek stołowych; substancja żrąca, z którą trzeba obchodzić się ostrożnie.
Wodorotlenek sodu (NaOH, dodatek do żywności E524), zwany sodą kaustyczną, to silna zasada, którą usuwa się gorycz z oliwek stołowych. Do zielonych oliwek po sewilsku stosuje się słaby roztwór (1,3–3,5 %), a potem ług starannie wypłukuje się wodą. To substancja żrąca: powoduje ciężkie oparzenia skóry i uszkodzenia oczu, dlatego trzeba obchodzić się z nią ostrożnie.
Do zielonych oliwek po sewilsku używa się słabego roztworu — od 1,3 do 3,5 %. Oliwki leżą w nim kilka godzin, aż ług przeniknie dwie trzecie miąższu; w przypadku czarnych oliwek po kalifornijsku obróbkę 1–2-procentowym roztworem powtarza się 2–5 razy. Ług sprawia, że skórka staje się przepuszczalna, i rozkłada gorzką oleuropeinę, po czym oliwki kilkakrotnie płucze się wodą, by wypłukać cały ług.
Ług przydaje się nie tylko przy oliwkach stołowych: neutralizuje się nim oliwę podczas rafinacji, a z oliwą i wodą daje mydło. Metody z ługiem wymagają nawet pięć razy więcej wody niż metoda naturalna i dają najbardziej zanieczyszczone ścieki — w przypadku oliwek po kalifornijsku 2–6 litrów na kilogram. Dlatego roztwór ługu coraz częściej wykorzystuje się ponownie.
Wodorotlenek sodu jest niebezpieczny: według międzynarodowego systemu klasyfikacji chemikaliów (GHS) powoduje poważne oparzenia skóry i uszkodzenia oczu oraz działa korodująco na metale. Przy domowym przetwarzaniu oliwek specjaliści Uniwersytetu Kalifornijskiego radzą pracować w okularach ochronnych i gumowych rękawicach, zawsze wsypywać ług do wody, a nie wodę do ługu, i nie używać naczyń z aluminium, cyny ani blachy ocynkowanej. Jeśli ług dostanie się na skórę lub do oczu, płucze się je wodą co najmniej 15 minut; po połknięciu nie wolno wywoływać wymiotów — trzeba natychmiast zgłosić się do lekarza.
Dlaczego to ważne dla ciebie. Sam ług w oliwkach nie zostaje: wypłukuje się go, a w domu płucze się oliwki tak długo, aż zniknie mydlany posmak; różowawa solanka oznacza, że trzeba płukać dalej. Do domowego przetwarzania nadaje się tylko czysty wodorotlenek sodu, a nie środki do udrażniania rur z innymi substancjami; przechowuje się go w szczelnie zamkniętym pojemniku z dala od dzieci.
Jak łączy się z tematem „Oliwki”
🧪 Wodorotlenek sodu → potrzebny do → 🫒 Oliwki stołowe → rodzaj → 🫒 Oliwki
Powiązania
- Do czego potrzebny
- 🫒 Zielone oliwki po sewilsku, 🫒 Czarne oliwki po kalifornijsku, 🫒 Oliwki stołowe, 🧼 Mydło, 🏷️ Oliwa rafinowana, 🏷️ Oliwa lampante
- Na co wpływa
- 🧪 Oleuropeina
- Do czego się nadaje
- 🫒 Czarne oliwki po grecku
- Należy do
- 🏭 Zbiór oliwek i tłocznia
Najczęstsze pytania
Czy to prawda, że ług zostaje w oliwkach po obróbce?
Nie, jeśli zrobiono to prawidłowo: oliwki płucze się kilka razy, a w domu — aż zniknie mydlany posmak.
Czy soda kaustyczna to to samo co wodorotlenek sodu?
Tak, obie nazwy oznaczają NaOH, silną zasadę zapisywaną jako dodatek do żywności E524.
Czy do oliwek można użyć środka do udrażniania rur?
Nie, nadaje się tylko czysty wodorotlenek sodu, bez innych substancji. Trzyma się go w szczelnym pojemniku, poza zasięgiem dzieci.
Co oznacza różowawa solanka?
Że ług nie został do końca wypłukany i oliwki trzeba płukać dalej.
Do czego jeszcze służy ług poza oliwkami?
Neutralizuje się nim oliwę podczas rafinacji, a z oliwą i wodą robi się mydło.
Co przeczytać dalej
- 🫒 Zielone oliwki po sewilsku — Zielone oliwki traktowane ługiem i fermentowane w solance przez bakterie mlekowe.
- 🏷️ Oliwa rafinowana — Oliwa oczyszczona z wad smaku i zapachu, zwykle z oliwy lampante; kwasowość do 0,3%.
- 🫒 Czarne oliwki po kalifornijsku — Półdojrzałe oliwki traktowane ługiem, czernione powietrzem i sterylizowane w puszkach.
- 🫒 Czarne oliwki po grecku — Prawie dojrzałe oliwki fermentowane miesiącami w mocnej solance bez ługu.
- 🏷️ Oliwa lampante — Oliwa uzyskana mechanicznie, z wadami smaku; bez rafinacji nie sprzedaje się jej do jedzenia.
Podobne
Źródła
- International Olive Council: Trade Standard Applying to Table Olives, COI/OT/NC no. 1 (2004)
- EUR-Lex: Regulation (EU) No 231/2012 — specifications for food additives (E 524)
- EUR-Lex: Regulation (EU) No 1169/2011 on food information to consumers, Art. 20
- UC ANR Publication 8267: Olives — Safe Methods for Home Pickling
- Rincón-Llorente B. et al. Table Olive Wastewater: Problem, Treatments and Future Strategy. Frontiers in Microbiology 2018, 9, 1641
- PubChem: Sodium hydroxide (CID 14798) — GHS classification, first aid
