🏷️ Oliwa z wytłoczyn oliwek
Inne nazwy: olej z wytłoczyn oliwek, olej z oliwek z wytłoczyn
Olej z wytłoczyn pozostałych po tłoczeniu, rafinowany i zmieszany z oliwą z pierwszego tłoczenia.
Oliwa z wytłoczyn oliwek to olej pozyskiwany z resztek oliwek po wytłoczeniu oliwy, zwykle za pomocą rozpuszczalnika. Ze 100 kilogramów oliwek zostaje 35–40 kilogramów wytłoczyn — skórek, miąższu i pokruszonych pestek — a w ich suchej masie jest jeszcze 4–15 % oleju. Według norm Międzynarodowej Rady Oliwnej i Codex takiego oleju w żadnym wypadku nie wolno nazywać po prostu „oliwą z oliwek”.
Wytłoczyny z tłoczni wozi się do osobnych zakładów. Tam osusza się je gorącymi gazami w 400–800 °C do wilgotności nie wyższej niż 10 %. Potem suchy surowiec zanurza się w rozpuszczalniku, zwykle heksanie, który następnie się odparowuje. Surowy olej z wytłoczyn przeznaczony do jedzenia trzeba rafinować.
Do sprzedaży trafia mieszanka rafinowanego oleju z wytłoczyn z oliwą z pierwszego tłoczenia (oprócz lampante); jej kwasowość wynosi najwyżej 1 gram na 100 gramów. W UE na etykiecie pisze się, że produkt zawiera olej z przetworzonych wytłoczyn oliwek i oliwy uzyskane bezpośrednio z oliwek, a miejsca pochodzenia podawać nie wolno. W teście smażenia w głębokim tłuszczu mieszanka ta gromadziła związki polarne 2,5 raza wolniej niż zwykły olej słonecznikowy.
Olej wydobyty rozpuszczalnikiem zawiera więcej węglowodorów olejów mineralnych niż oliwa z wirówki: nasyconych — 2–6, aromatycznych — 4–30 razy więcej. Skąd się biorą, nie wiadomo na pewno: więcej ich jest w skórce i pestkach, a rozpuszczalnik wyciąga je razem z resztkami oleju. Limity dla wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych są w UE takie same jak dla innych olejów, a osobne limity dla węglowodorów olejów mineralnych są dopiero przygotowywane.
Jak czytać etykietę. Napisy „Olive-pomace oil” czy „oliwa z wytłoczyn oliwek” oznaczają nie oliwę z oliwek, lecz osobną kategorię. Jest ona odporna podczas smażenia, ale związków fenolowych prawie w niej nie ma: usuwa je rafinacja. Na etykiecie w UE obowiązkowa jest też rada, by przechowywać ją z dala od światła i ciepła.
Jak łączy się z tematem „Oliwki”
🏷️ Oliwa z wytłoczyn oliwek → rodzaj → 🫒 Oliwa z oliwek → robi się z → 🫒 Oliwki
Powiązania
- Sprzęt
- ⚙️ Dekanter wirówkowy
- W co się pakuje
- 🍼 Butelka
- Z czego się robi
- 🏷️ Oliwa z oliwek z pierwszego tłoczenia
- Gdzie się używa
- 🍽️ Kuchnia, 🧼 Mydło
- Dokąd trafia na przechowanie
- 🍽️ Kuchnia
- Co zawiera
- 🧪 Kwas oleinowy
- Do czego się nadaje
- 🌻 Olej słonecznikowy
- Należy do
- 🫒 Oliwa z oliwek
- Podobne i różne
- 🏷️ Oliwa rafinowana, 🏷️ Oliwa lampante
- W innych tematach
- 🥃 Wytłoczyny, 🍷 Wytłoczyny
Najczęstsze pytania
Czy to prawda, że oliwa z wytłoczyn to to samo co oliwa z oliwek?
Nie. Według norm IOC i Codex nie wolno jej w żadnym wypadku nazywać po prostu „oliwą z oliwek”: to osobna kategoria, rafinowana i mieszana z oliwą virgin.
Czym jest olej z wytłoczyn oliwek?
Olejem pozyskiwanym z resztek oliwek po tłoczeniu, zwykle rozpuszczalnikiem. Ze 100 kg oliwek zostaje 35–40 kg wytłoczyn.
Czy można na nim smażyć?
Tak. W teście smażenia w głębokim tłuszczu wolniej niż zwykły olej słonecznikowy tworzył związki polarne — 2,5 raza.
Jak się go wytwarza?
Wytłoczyny suszy się do wilgotności najwyżej 10 %, potem wyciąga rozpuszczalnikiem (zwykle heksanem), rafinuje i miesza z oliwą virgin.
Jaką kwasowość ma w sprzedaży?
Najwyżej 1 g na 100 g.
Porównania
Przewodniki
Co przeczytać dalej
- 🧪 Kwas oleinowy — Jednonienasycony kwas tłuszczowy, główny w oliwie; oliwa Kalamata zawiera go 70–80 %.
- 🍽️ Kuchnia — Miejsce, gdzie w domu przechowuje się mleko i przygotowuje z niego potrawy; lodówka według FDA powinna mieć nie więcej niż 4 °C.
- 🏷️ Oliwa z oliwek z pierwszego tłoczenia — Oliwa uzyskana mechanicznie, z lekkimi wadami smaku, o kwasowości do 2%.
- 🍼 Butelka — Butelka na mleko to szklany pojemnik na jedną pintę (568 ml), w którym mleko rozwożono i sprzedawano.
- ⚙️ Dekanter wirówkowy — Pozioma wirówka oddzielająca oliwę od wody i stałych części pasty.
Podobne
🏷️ Oliwa rafinowana · 🏷️ Oliwa lampante · 🏷️ Oliwa z oliwek z pierwszego tłoczenia · 🏷️ Oliwa z oliwek najwyższej jakości z pierwszego tłoczenia
Źródła
- International Olive Council: Trade Standard Applying to Olive Oils and Olive Pomace Oils, COI/T.15/NC No. 3/Rev. 22
- EUR-Lex: Commission Delegated Regulation (EU) 2022/2104 on olive oil marketing standards
- Cassano A. et al. Reusing wastes from olive pomace in oil production chain. Heliyon 2025, 11, e42653
- Gómez-Coca R.B. et al. The Mineral Oil Hydrocarbon Paradox in Olive Pomace Oils. Foods 2023, 12, 434
- Holgado F. et al. Performance of Olive-Pomace Oils in Discontinuous and Continuous Frying. Foods 2021, 10, 3081
- EUR-Lex: Commission Regulation (EU) 2023/915 on maximum levels for certain contaminants in food
