🏭 Tłocznia oliwy
Inne nazwy: Tłocznia oliwek, Wytwórnia oliwy
Zakład, w którym z oliwek wytłacza się oliwę.
Tłocznia oliwy to zakład, w którym z oliwek uzyskuje się oliwę. Owoce najpierw oczyszcza się z liści i myje, potem rozdrabnia na pastę, powoli ją miesza, a na końcu oddziela oliwę od wody i stałych resztek. Na świecie działa około 12 tysięcy tłoczni, a ponad 80 procent z nich pracuje na wirówkach.
Dawna tłocznia miała kamienne żarna i prasę. Pastę rozkładano na maty, układano je w stos i wyciskano prasą hydrauliczną, a oliwę zostawiano do odstania. Prasę hydrauliczną do oliwy pierwszy raz zastosowano w 1833 roku w Montilli koło Kordoby.
W nowoczesnej tłoczni pastę rozdziela pozioma wirówka – dekanter. Dekanter trójfazowy potrzebuje 40–60 litrów ciepłej wody na 100 kilogramów oliwek i daje trzy strumienie: oliwę, dość suche wytłoki i gorzkie ścieki. Dwufazowy pracuje bez dodatku wody i daje oliwę oraz jedną wilgotną masę – wytłoki razem z sokiem owoców. Oliwa z systemów trójfazowych ma mniej związków fenolowych, bo woda część z nich wypłukuje.
Odpady z tłoczni też są cenne: z wytłoków pozyskuje się oliwę z wytłoków, a do tego robi się z nich nawóz, paszę i paliwo. Natomiast ścieki są kwaśne i bogate w fenole, więc nie można ich po prostu spuszczać do rzek.
Co może głosić butelka. To, jakie słowa wolno umieścić na etykiecie, zależy od pracy tłoczni. Według rozporządzenia UE 2022/2104 „pierwsze tłoczenie na zimno” można pisać tylko na oliwie extra virgin lub virgin uzyskanej poniżej 27 °C z pierwszego tłoczenia na tradycyjnych prasach hydraulicznych, a „ekstrakcja na zimno” jest zastrzeżona dla oliwy uzyskanej poniżej 27 °C przez perkolację lub wirowanie. Oliwa z wirówki nosi więc napis „ekstrakcja na zimno”.
Jak łączy się z tematem „Oliwki”
🏭 Tłocznia oliwy → robi → 🫒 Oliwa z oliwek → robi się z → 🫒 Oliwki
Powiązania
- Poprzedni krok
- 🧺 Zbiór oliwek
- Co się tu dzieje
- ⚙️ Rozdrabnianie oliwek, 🌀 Malaksacja, ⚙️ Dekanter wirówkowy, ❄️ Tłoczenie na zimno, 🔄 Filtrowanie oliwy
- Co się tu robi
- 🫒 Oliwa z oliwek, 🏷️ Oliwa lampante
- Kto tu pracuje
- 👷 Mistrz tłoczni
- Obrazy i powiedzenia
- 🌳 Ogród Getsemani
- Należy do
- 🏭 Zbiór oliwek i tłocznia
- W innych tematach
- 🍷 Winiarnia, 🏭 Serowarnia, 🍷 Stół sortowniczy, 🍷 Winiarstwo (produkcja), 🍇 Od winogron do moszczu, 🍷 Odszypułkowanie, 🍷 Prasa do wina, 🥃 Wytłoczyny
Najczęstsze pytania
Czym dwufazowa tłocznia różni się od trzyfazowej?
Dwufazowa działa bez dodawania wody i daje oliwę oraz jedną wilgotną masę; trzyfazowa potrzebuje wody i wytwarza też ścieki.
Dokąd trafiają wytłoczyny?
Do oliwy z wytłoczyn, na nawóz, paszę i opał.
Czym stara tłocznia różniła się od nowoczesnej?
Miała kamienne żarna i prasę zamiast kruszarki i wirówki.
Czy to prawda, że „pierwsze tłoczenie na zimno” znaczy każdą oliwę zrobioną bez podgrzewania?
Nie. W UE to określenie wolno stosować tylko dla oliwy extra virgin lub virgin uzyskanej poniżej 27 °C na tradycyjnych prasach hydraulicznych; oliwa z wirówki nosi napis „ekstrakcja na zimno”.
Kto pracuje w tłoczni?
Mistrz tłoczni, który kieruje rozdrabnianiem, mieszaniem i oddzielaniem oliwy. Mieszanie najczęściej trwa 30–40 minut w temperaturze 18–27 °C.
Co przeczytać dalej
- 🫒 Oliwa z oliwek — Olej tłoczony z owoców oliwki europejskiej.
- 👷 Mistrz tłoczni — Specjalista tłoczni prowadzący rozdrabnianie oliwek, malaksację w 18–27 °C i oddzielanie oliwy.
- 🧺 Zbiór oliwek — Zrywanie oliwek ręcznie, kijami lub maszynami wstrząsającymi, zwykle jesienią i zimą.
- ⚙️ Dekanter wirówkowy — Pozioma wirówka oddzielająca oliwę od wody i stałych części pasty.
- 🌳 Ogród Getsemani — Ogród ze starymi drzewami oliwnymi u stóp Góry Oliwnej w Jerozolimie, gdzie według Ewangelii Jezus modlił się i został pojmany.
Źródła
- Pérez M. et al. Impact of Emerging Technologies on Virgin Olive Oil Processing. Antioxidants 2021, 10, 417
- International Olive Council: International Olive Oil Production Costs Study (2015)
- Abbattista R. et al. Bioactive Compounds in Waste By-Products from Olive Oil Production. Foods 2021, 10, 1236
- Campestre C. et al. The Compounds Responsible for the Sensory Profile in Monovarietal Virgin Olive Oils. Molecules 2017, 22, 1833
- Commission Delegated Regulation (EU) 2022/2104 on marketing standards for olive oil, Art. 10
