Prosciutto di San Daniele
Inne nazwy: szynka San Daniele, San Daniele
Prosciutto di San Daniele to włoska szynka ChNP z Friuli: tylna noga ciężkiej świni z racicą, solona wyłącznie solą morską i dojrzewająca co najmniej 400 dni.
Prosciutto di San Daniele (szynka San Daniele, szynka dojrzewająca z Friuli) to włoska szynka surowo dojrzewająca z miasteczka San Daniele del Friuli w prowincji Udine. Robi się ją wyłącznie z tylnej nogi ciężkiej świni, solonej samą solą morską i dojrzewającej co najmniej 400 dni. Racica zostaje, dlatego szynka ma charakterystyczny kształt gitary.
Świnie muszą mieć co najmniej 9 miesięcy: włoskie large white, landrace i duroc, czyste lub krzyżowane. Rodzą się, są chowane i ubijane w 10 regionach, od Friuli po Lacjum. Świeża noga waży 11,8–18 kg i musi trafić do zakładu najpóźniej 5 dni po uboju.
Przepis jest krótki jak żaden: noga i sól morska, bez dodatków i konserwantów. To klasyczne peklowanie mięsa w dwóch warstwach soli, łącznie nie dłużej niż jedną dobę na kilogram. Potem noga odpoczywa co najmniej 75 dni, jest myta i suszona, a odsłonięte mięso zamyka się «sugną» — pastą ze smalcu, soli, pieprzu i mąki. Piętno wypala się, gdy od początku solenia minęło 400 dni; do krojenia potrzeba 430, a duże nogi «Seicento» (16–18 kg na świeżo) dojrzewają 600 dni i dłużej.
San Daniele robi się w jednej gminie nad rzeką Tagliamento, gdzie alpejskie powietrze spotyka bryzę znad Adriatyku. Specyfikacja wspomina celtycki zwyczaj solenia świńskich nóg, dary dla doży weneckich i dla Soboru Trydenckiego oraz rok 1797, gdy generał Masséna skonfiskował te szynki. Status ChNP przyszedł z rozporządzeniem (WE) nr 1107/96 z 12 czerwca 1996 roku.
Na przekroju mięso jest różowoczerwone z lekkim marmurkiem, tłuszcz biały, struktura delikatna. Smak jest według specyfikacji delikatnie słodki z wyraźniejszym posmakiem.
W porównaniu z szynką gotowaną czy wędzoną San Daniele to surowa szynka dojrzewająca, solona wyłącznie solą morską. Wśród włoskich krewnych poznasz ją po racicy i kształcie gitary: parmeńska szynka jest okrągła, bez racicy, nosi koronę książęcą i dojrzewa od 14 miesięcy. Prosciutto Toscano solone jest z pieprzem i ziołami i może zawierać do 8,3 % soli, wobec 4,3–6,0 % w San Daniele. Prosciutto di Modena ma kształt gruszki i też jest bez racicy.
Na skórze szukaj okrągłego piętna: napisu «Prosciutto di San Daniele» wokół stylizowanej szynki z literami «SD», a pod racicą kodu producenta. W składzie jest tylko «coscia di suino italiano, sale marino», czyli włoska noga wieprzowa i sól morska. Unijny znak ChNP (chroniona nazwa pochodzenia) pomaga, ale piętno musi być na opakowaniu. Krojenie i pakowanie odbywa się wyłącznie w strefie produkcji; szukaj w dziale delikatesów supermarketu, w sklepie z włoskimi produktami lub w plastrach pakowanych próżniowo.
Dlaczego to ważne dla ciebie: jeśli w składzie jest coś poza wieprzowiną i solą albo na skórze brakuje kółka z «SD», masz przed sobą inną szynkę surową. A racica i sylwetka gitary pomagają z daleka rozpoznać całą nogę wśród innych szynek dojrzewających i łopatek.
Fakty
| Zwierzę | Ciężka świnia od 9 miesięcy (Large White, Landrace, Duroc) z 10 regionów Włoch |
|---|---|
| Część tuszy | Tylna noga z racicą, świeża 11,8–18 kg |
| Peklowanie i dojrzewanie | Tylko sól morska, najwyżej 1 doba na kg; odpoczynek od 75 dni, «sugna», dojrzewanie |
| Minimalny okres dojrzewania | 400 dni od początku solenia (430 do krojenia, 600 dla «Seicento») |
| Region | Gmina San Daniele del Friuli (Udine, Friuli-Wenecja Julijska) |
| Rejestracja | ChNP, rozp. (WE) nr 1107/96 z 12.06.1996 |
| Sól na 100 g | 4,3–6,0 g (specyfikacja) |
| Wilgotność | 57,0–63,0 % |
Jak łączy się z tematem „Wędliny dojrzewające i wędzone”
Prosciutto di San Daniele → potem → Peklowanie mięsa → rodzaj → 🥓 Wędliny surowe dojrzewające
Powiązania
- Następny krok
- Peklowanie mięsa
- Z czego się robi
- 🐖 Świnia
- Tradycje
- 🧑🤝🧑 Włosi
- Należy do
- Prosciutto crudo, Chronione nazwy wędlin
- Podobne i różne
- 🍖 Prosciutto di Parma, Fratelli Beretta, Principe
Najczęstsze pytania
Czy San Daniele to ta sama szynka co parmeńska?
Nie. San Daniele to osobna szynka z ChNP z jednego miasteczka we Friuli, z racicą i kształtem gitary; parmeńska jest okrągła, bez racicy i z koroną książęcą.
Jak czytać etykietę San Daniele pod kątem ChNP i składu?
W składzie powinno być tylko «coscia di suino italiano, sale marino», czyli włoska szynka wieprzowa i sól morska. Na skórze musi być okrągłe wypalane znakowanie z literami SD.
Ile dojrzewa San Daniele, a ile szynka do krojenia?
Minimum 400 dni od początku solenia, a szynki do krojenia dojrzewają 430 dni. Duże «Seicento» o świeżej masie 16–18 kg dojrzewają 600 dni lub dłużej, zanim dostaną wypalany znak.
Czy San Daniele jest surową szynką?
Tak, jest surowa i dojrzewająca, bez gotowania, dodatków i konserwantów. Dojrzewanie trwa co najmniej 400 dni od początku solenia, a szynki do krojenia dostają 430.
Czym San Daniele różni się od szynki dojrzewającej z polskiego sklepu?
To surowa, długo dojrzewająca noga solona wyłącznie solą morską, bez dodatków. Zachowuje racicę, więc od razu widać, że to cała noga, a nie kawałek szynki.
Porównania
Co przeczytać dalej
- 🧑🤝🧑 Włosi — Naród Włoch; kuchnia opiera się na winie, oliwie i serze, a w 2025 roku kraj wyprodukował 44,4 mln hektolitrów wina – najwięcej na świecie.
- 🍖 Prosciutto di Parma — Prosciutto di Parma to włoska szynka surowo dojrzewająca z chronioną nazwą pochodzenia (ChNP), wytwarzana tylko z nogi ciężkich włoskich świń i soli morskiej, dojrzewająca co najmniej 14 miesięcy na wzgórzach na południe od Parmy.
- Fratelli Beretta — Fratelli Beretta to włoska firma rodzinna produkująca wędliny, której pierwsza fabryka działa od 1812 roku w Barzanò: salami, szynki dojrzewające, coppa, bresaola, pancetta.
- Principe — Principe, w pełnej nazwie Principe di San Daniele, to włoska marka szynki surowo dojrzewającej i wędlin z San Daniele del Friuli, założona w 1945 roku; według prasy branżowej od 2021–22 należy do Rigamonti.
Podobne
Prosciutto Toscano · Prosciutto di Modena · Prosciutto di Norcia · 🍖 Prosciutto di Parma · Dalmatinski pršut · Pancetta Piacentina
ℹ️ Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (WHO) zalicza przetworzone mięso do czynników rakotwórczych grupy 1: według WHO każde 50 g dziennie zwiększa ryzyko raka jelita grubego o około 18%.
