🍇 Çavuş Pembe

Çavuş Pembe to dawna deserowa odmiana winorośli o różowych jagodach, którą VIVC wywodzi z Turcji. Wbrew nazwie nie jest różową formą białego Çavuş, lecz jego potomkiem: markery DNA wykazały, że jej rodzicami są Çavuş i Pehlivan Kara. W Rumunii znana jest jako Ceauș roz, w Turcji jako Çavuş pembe.

VIVC notuje 36 synonimów, wśród nich rumuński Razachie roșie, grecki Tsaousi kokkino, francuski Chaouch rose oraz kilka wariantów nazwy Rozaki. Odmiana ma kwiaty żeńskie, jagody zawierają nasiona, a próbki przechowuje 25 kolekcji.

W 2017 roku czasopismo Vitis opublikowało badanie dawnych odmian rumuńskich, w którym opisano akcesję Ceauș roz — winogrona deserowe o różowych jagodach, które ampelografowie opisali już w 1959 roku. Jej kwiaty wyglądają na obupłciowe, z pręcikami odchylonymi na zewnątrz, ale pyłek jest jałowy, więc funkcjonalnie są żeńskie. Dlatego plon zależy od pogody w czasie kwitnienia i od pobliskich krzewów zapylających, które kwitną w tym samym czasie. Niestabilne plony autorzy uważają za główną przyczynę spadku zainteresowania takimi odmianami. Odmianę zaliczono do zaniedbanych odmian lokalnych zagrożonych wyginięciem, a analiza DNA potwierdziła związek rodzic–potomek między białym a różowym Çavuş.

Dlaczego to ważne dla ciebie. Kto sadzi Çavuş Pembe, musi zadbać o zapylacz: bez sąsiedniego krzewu z pełnowartościowym pyłkiem, który kwitnie w tym samym czasie, plon będzie niestabilny. A nazwa Rozaki na skrzynce nie gwarantuje właśnie tej odmiany — VIVC notuje ją także wśród synonimów innych odmian, m.in. białej Afus Ali i czerwonej tureckiej Razaki Kırmızı.