🗺️ Wino tureckie
Wino i uprawa winorośli w Turcji: około 395 tys. ha winnic (6. miejsce na świecie, 2025), ale na wino trafia tylko mała część zbiorów.
Wino tureckie to wino i uprawa winorośli w Turcji. Według OIV w 2025 roku Turcja miała około 395 tys. ha winnic — szóste miejsce na świecie. Niemal całe zbiory trafiają jednak na winogrona stołowe i rodzynki: według szacunku z 2023 roku na wino przypadało tylko około 9 %, a wina produkuje się mniej więcej 77 tys. t rocznie.
Powierzchnia winorośli się kurczy: w 2024 roku OIV szacowała ją na 402 tys. ha (piąte miejsce) i odnotowywała spadek o 20 % w ciągu dziesięciu lat, a w latach 1980. winnic było mniej więcej dwa razy więcej. Według FAOSTAT w 2024 roku Turcja zebrała 3 468 000 t winogron z 372 285 ha. Rodzynek wytwarza najwięcej na świecie — 315 tys. t w 2024 roku.
Winorośl rośnie od Tracji i wybrzeża Morza Egejskiego po Anatolię Środkową, Wschodnią i Południowo-Wschodnią. Wśród miejscowych odmian są czerwone öküzgözü, boğazkere i kalecik karası oraz białe narince i emir. W 2023 roku wyprodukowano 76 927 t wina, w 2022 — 73 592 t.
Turcja nie ma systemu apelacji winiarskich takiego jak w UE. Urząd patentowy TÜRKPATENT rejestruje oznaczenia geograficzne, a 07.05.2025 takie oznaczenie po raz pierwszy otrzymało wino — «Avşa Ada Karası Şarabı» z wyspy Avşa. Osobno jako winogrona chronione są «Kalecik Karası Üzümü» (2007), «Elazığ Öküzgözü Üzümü» (2009) oraz boğazkere z Elazığ i Diyarbakır.
Dlaczego to ważne dla ciebie. Nazwa odmiany na tureckiej etykiecie często znaczy więcej niż region: öküzgözü i boğazkere dają wina czerwone, narince i emir — białe. Oznaczenie geograficzne jest wśród win wciąż rzadkie — ma je tylko «Avşa Ada Karası Şarabı».
Fakty
| Kraj | Turcja |
|---|---|
| Region | Tracja, region egejski, Anatolia |
| Rejestracja | pierwsze winiarskie oznaczenie geograficzne — «Avşa Ada Karası Şarabı», 07.05.2025 |
| Odmiany | öküzgözü, boğazkere, kalecik karası, narince, emir |
| Przeznaczenie | ≈ 9 % zbiorów trafia na wino (2023, szacunek) |
Jak łączy się z tematem „Wino”
🗺️ Wino tureckie → rodzaj → 🗺️ Wina Europy → rodzaj → 🍷 Wino
Powiązania
- Należy do
- 🗺️ Wina Europy
- Odmiany rodzime
- 🍇 Boğazkere, 🍇 Kalecik Karası, 🍇 Öküzgözü, 🍇 Narince, 🍇 Çavuş, 🍇 Karasakız, 🍇 Karalahna, 🍇 Pizzutella, 🍇 Pehlivan Kara, 🍇 Papazkarası
- Produkty z winogron
- 🥃 Rakı, 🥃 Pekmez
Najczęstsze pytania
Czy w Turcji produkuje się wino?
Tak, około 77 tys. t rocznie (FAOSTAT, 2023), choć większość winogron trafia do spożycia na świeżo i na rodzynki.
Ile winnic jest w Turcji?
Około 395 tys. ha w 2025 roku — szóste miejsce na świecie według OIV.
Czy to prawda, że w Turcji jest mało wina, bo jest mało winnic?
Nie. Winnice należą do największych na świecie, ale na wino przypada tylko około 9 % zbiorów (szacunek z 2023 roku).
Czy tureckie wina mają chronione nazwy pochodzenia?
Systemu PDO takiego jak w UE nie ma; w 2025 roku pierwsze wino — «Avşa Ada Karası Şarabı» — otrzymało oznaczenie geograficzne TÜRKPATENT.
Jakie odmiany są typowe dla Turcji?
Czerwone öküzgözü, boğazkere i kalecik karası oraz białe narince i emir.
Co przeczytać dalej
- 🍇 Çavuş — Biała odmiana stołowa z Turcji.
- 🥃 Rakı — Rakı to turecka anyżówka: winogronowa suma (co najmniej 65 % alkoholu) jest redestylowana z tureckim anyżem w miedzianych alembikach do 5000 l; od 40 % obj., z wodą robi się mleczna.
- 🍇 Çavuş Pembe — Różowa odmiana deserowa pochodzenia tureckiego, potomek białego Çavuş i Pehlivan Kara; VIVC zna 36 jej synonimów.
- 🍇 Papazkarası — Czerwona odmiana z tureckiej Trakii; nazwa znaczy „czarny księdza”.
- 🍇 Adakarası — Czerwona odmiana z wyspy Avşa na Morzu Marmara w Turcji.
Podobne
🗺️ Wino maltańskie · 🗺️ Wino litewskie · 🗺️ Wino estońskie · 🗺️ Wino łotewskie · 🗺️ Wino irlandzkie · 🗺️ Wino z Liechtensteinu
⚠️ Wino zawiera alkohol: tylko dla dorosłych, z umiarem. Zwykle zawiera siarczyny; do klarowania używa się czasem białka jaja lub białek mleka — ważne przy alergii i dla wegan.
Co obejmuje
Źródła
- OIV: State of the World Vine and Wine Sector in 2025
- OIV: State of the World Vine and Wine Sector in 2024
- FAOSTAT: Crops and livestock products (Türkiye — grapes, wine)
- OIV Statistical Brief: Wine, Table Grapes and Dried Grapes in 2024
- TÜRKPATENT: Coğrafi İşaretler Portalı — database
