🏠 Hala udojowa
Inne nazwy: hala udojowa, udojnia, dojarnia
Pomieszczenie w gospodarstwie mlecznym, do którego krowy wchodzą grupami na dojenie: rybia ość, równoległa, karuzela.
Hala udojowa (po angielsku milking parlour; w gospodarstwach mówi się też „udojnia” lub „dojarnia”) to pomieszczenie, do którego krowy wchodzą grupami na dojenie. Każda staje na swoim miejscu, przygotowuje się wymię i zakłada aparaty. Gdy grupa skończy, wchodzi następna. Tak doi się wiele krów po kolei.
Hale dzieli się według tego, jak stoją krowy. W „rybiej ości” (herringbone), prawdopodobnie wciąż najczęstszej hali podwyższonej, zwierzęta stoją ukośnie na podeście, zwykle w dwóch rzędach, głowami od strefy pracy. Wymiona dzieli 91–114 cm. Dojarz przygotowuje i zakłada aparaty z jednej strony, podczas gdy z drugiej trwa dojenie albo zmiana grupy. Hala równoległa (parallel) rozpowszechniła się w USA od około 1980 roku. Krowy stoją w niej obok siebie pod kątem 90°, po 64–76 cm na sztukę, a aparat zakłada się między tylnymi nogami.
Karuzela (rotary) to platforma, która nigdy się nie zatrzymuje. Krowa wchodzi, robi pełny obrót, gdy ją doją, i schodzi. Niektóre platformy pływają na wodzie, inne jeżdżą na kółkach po szynie, napędzane silnikiem elektrycznym lub hydraulicznym. Takie hale są droższe i pasują do dużych stad. Robot udojowy to już inny pomysł. Jeden obsługuje około 60 krów, doi każdą mniej więcej trzy razy na dobę, a człowiek prawie nie interweniuje.
Karuzelę i rybią ość porównywano nie raz. Według przeglądu Uniwersytetu Arizony w dużych halach na jedno stanowisko w ciągu godziny przypada 5,3–5,8 krowy na karuzeli wobec 4,4–5,2 w rybiej ości lub hali równoległej, zależnie od tego, czy rutyna jest pełna, czy minimalna. Teagasc przebadał 26 irlandzkich farm: 16 z rybią ością i 10 z karuzelą. Karuzela wypadła ogółem szybciej, ale rybia ość – wydajniej w przeliczeniu na jeden aparat.
Krowa nie powinna długo stać bez paszy i wody. Dairy Practices Council radzi nie więcej niż 60 minut na dojenie przy dwóch dojeniach na dobę. Mleko opuszcza krowę w temperaturze około 38 °C i jest schładzane do około 2 °C – tu zaczyna się łańcuch chłodniczy. Potem krowy wracają do obory.
Fakty
| Przeznaczenie | Dojenie krów grupami, jedna po drugiej 1 |
|---|---|
| Zwierzę | Krowa; jeden robot obsługuje około 60 krów 4 |
| Czas trwania | Najwyżej 60 min w poczekalni i hali przy dwóch dojeniach na dobę 1 |
| Temperatura | Mleko schładza się z około 38 °C do około 2 °C 4 |
Jak łączy się z mlekiem
🏠 Hala udojowa → miejsce na → 🔄 Dojenie → daje → 🥛 Mleko
Powiązania
- Co się tu dzieje
- 🔄 Dojenie
- Gdzie się dzieje
- 🛖 Obora
- Należy do
- 🏡 W gospodarstwie: pasza, wypas i doj
Najczęstsze pytania
Czym hala udojowa różni się od obory?
Hala udojowa to osobne pomieszczenie, do którego krowy wchodzą grupami tylko na dojenie. Mieszkają w oborze i po dojeniu tam wracają.
Czy hala udojowa to to samo co udojnia i dojarnia?
W gospodarstwach te nazwy są używane zamiennie: chodzi o to samo pomieszczenie, w którym doi się krowy w grupach, a typ hali opisuje to, jak krowy w nim stoją.
Co znaczy „rybia ość” i czym różni się od hali równoległej?
W rybiej ości krowy stoją ukośnie, wymiona dzieli 91–114 cm, a aparat zakłada się z boku. W równoległej stoją obok siebie pod kątem 90°, po 64–76 cm, a aparat zakłada się między tylnymi nogami.
Czy to prawda, że karuzela jest zawsze lepsza od rybiej ości?
Nie. Na 26 irlandzkich farmach karuzela miała wyższą wydajność ogólną, ale rybia ość – na jeden aparat. Karuzela jest też droższa, pasuje do dużych stad, a czas dojenia jest w niej stały.
Ile razy na dobę doi się krowę?
Co 8–12 godzin, czyli dwa lub trzy razy na dobę; niektóre stada dochodzą do czterech dojeń. W robotach, gdzie krowa sama wybiera, średnia to około trzech.
Podobne
Źródła
- Dairy Practices Council. Guidelines for the Selection of Elevated Milking Parlors (DPC 54)
- University of Arizona Cooperative Extension, Kansas State University. AZ1340: Milk Quality, Udder Health, and Parlor Throughput
- Teagasc. Parlour for the course
- Midwest Rural Energy Council (Extension, University of Wisconsin and partners). Milking Parlor
