🤱 Mamka
Rola historyczna: kobieta karmiąca piersią cudze dziecko; w 1780 roku w Paryżu tylko 1 000 z 21 000 dzieci karmiły własne matki.
Mamka to kobieta, która karmi piersią i opiekuje się cudzym dzieckiem. Zwracano się do niej, gdy matka zmarła, nie mogła karmić dość lub nie chciała. Ta praktyka istniała w wielu społeczeństwach do pojawienia się niezawodnych mieszanek dla niemowląt w XX wieku; w XXI wieku częściowo wróciła, a dziś podobną pomoc organizuje się przez banki mleka kobiecego.
Zwyczaj jest bardzo stary. W Biblii wspomniana jest Debora, mamka Rebeki, w mitologii greckiej Eurykleja, mamka Odyseusza. W starożytnym Rzymie zbiór prawa «Digesta» wspomina nawet spór o zapłatę za takie usługi, a lekarz Soranos szczegółowo radził, jak wybierać mamkę.
We Francji XVIII wieku według Wikipedii około 90% niemowląt oddawano mamkom; w Paryżu w 1780 roku tylko 1 000 z 21 000 urodzonych dzieci karmiły własne matki. W 1769 roku utworzono tam Biuro Mamek. W Wielkiej Brytanii w połowie XIX wieku autorzy medyczni zaczęli pisać o niebezpieczeństwach tego zwyczaju i zaczął on zanikać.
Współczesnym odpowiednikiem są banki mleka kobiecego. Według wytycznych WHO i UNICEF z 2026 roku, gdy brakuje mleka własnej matki, dla wcześniaków i noworodków o małej masie urodzeniowej WHO zaleca mleko kobiece od dawczyń, najlepiej z działającego banku mleka.
Dlaczego to ważne dla ciebie. Historia mamek tłumaczy, dlaczego mleko od dawczyń jest dziś sprawą z zasadami: WHO wydała osobne standardy, by było bezpieczne, dobrej jakości i etycznie pozyskane.
Fakty
| Przeznaczenie | Karmiła piersią cudze dziecko, gdy matka nie mogła 2 |
|---|---|
| Rok założenia | Biuro Mamek w Paryżu — 1769 2 |
| Czas trwania | Do pojawienia się niezawodnych mieszanek dla niemowląt w XX wieku 2 |
Jak łączy się z mlekiem
Powiązania
- Kogo karmi
- ❤️ Karmienie piersią
- Kto to
- 👶 Dziecko, 🧑 Człowiek
- Należy do
- 🧑⚕️ Zawody w medycynie i opiece
Najczęstsze pytania
Kim jest mamka?
Kobietą, która karmi piersią i opiekuje się cudzym dzieckiem; zwracano się do niej, gdy matka zmarła, nie mogła karmić dość lub nie chciała (Wikipedia).
Dlaczego mamki zniknęły?
W Wielkiej Brytanii w połowie XIX wieku lekarze i autorzy medyczni zaczęli pisać o niebezpieczeństwach tego zwyczaju, a niezawodne mieszanki dla niemowląt w XX wieku uczyniły go prawie niepotrzebnym (Wikipedia).
Co dziś zastępuje mamki?
Banki mleka kobiecego: WHO zaleca mleko od dawczyń dla wcześniaków i noworodków o małej masie urodzeniowej, gdy brakuje mleka własnej matki.
Ile dzieci karmiły mamki w Paryżu?
Według Wikipedii w 1780 roku tylko 1 000 z 21 000 urodzonych w Paryżu dzieci karmiły własne matki.
Czy to prawda, że mamka przekazywała dziecku swój charakter?
Nie. W dawnych czasach w to wierzono, ale Wikipedia uznaje takie wyobrażenie za błędne.
Co przeczytać dalej
- ❤️ Karmienie piersią — Karmienie dziecka mlekiem matki: WHO zaleca wyłącznie mleko kobiece przez pierwsze 6 miesięcy i kontynuację do 2 lat i dłużej.
- 🧑 Człowiek — Również ssak; jedyny gatunek, który sam doi inne zwierzęta i przez całe życie pije ich mleko.
Podobne
🧑⚕️ Pediatra · 🧑⚕️ Dietetyk · 🚛 Kierowca cysterny do mleka · 📋 Spedytor · 🍦 Lodziarz · 👷 Zootechnik
Źródła
- WHO, UNICEF. Implementation guidance on donor human milk banking: organizational characteristics and regulatory classification (2026)
- WHO. Standards for donor human milk banking (2026)
