Bresaola della Valtellina
Inne nazwy: bresaola, breszaola
Bresaola della Valtellina to włoska ChOG z prowincji Sondrio: pięć chudych mięśni udźca wołowego, solonych na sucho 10–15 dni i dojrzewających 4–8 tygodni, najwyżej 7 % tłuszczu.
Bresaola della Valtellina (bresaola z Valtellina, bresaola) to suszona na powietrzu, solona wołowina z udźca, robiona w prowincji Sondrio w Alpach Lombardzkich. Pięć chudych mięśni solonych na sucho 10–15 dni i dojrzewa 4–8 tygodni. Wynikiem jest ciemnoczerwone, miękkie, delikatne mięso, które kroi się bardzo cienko. Ma status ChOG od 1996 roku.
Mięso pochodzi wyłącznie z udźca bydła w wieku od 18 miesięcy do 4 lat. Jest pięć elementów: fesa, punta d'anca (najczęściej używany), sottofesa, magatello i sottosso. Specyfikacja nie określa, skąd pochodzi bydło; konsorcjum mówi, że głównie z Europy i Ameryki Południowej.
Tłuszcz i ścięgna są obcinane, a mięso natiera się solą, przyprawami, ziołami i naturalnymi aromatami. Solenie na sucho trwa średnio 10–15 dni, a ze starterami i masażem próżniowym co najmniej 7. Potem następuje osłonka naturalna lub sztuczna, około tygodnia suszenia i dojrzewanie w klimatyzowanych komorach w 12–18 °C. Łącznie wychodzi 4–8 tygodni, a dla bresaoli luzem sprzedawanej bez próżni — od 3 tygodni.
Obszar produkcji to Valtellina i Valchiavenna, i tylko tam odbywa się krojenie i pakowanie. Konsorcjum datuje produkt na XV wiek. Status ChOG przyniosło rozporządzenie (WE) nr 1263/96 z 1 lipca 1996 roku.
Plasterek jest równomiernie czerwony z ledwo widocznym ciemnym brzegiem, tłuszcz biały, struktura zwarta i sprężysta. Zapach jest delikatny i lekko aromatyczny, smak umiarkowanie słony i nigdy kwaśny.
W porównaniu z suszoną wołowiną w paskach, jaką znają miłośnicy jerky, bresaola jest miękka, cienko krojona, chuda, bez kości i bez dymu. Ogólna włoska bresaola może być z wołowiny, koniny lub jeleniny, dojrzewać od 4–9 dni i mieć do 16 % tłuszczu. ChOG Valtellina dopuszcza najwyżej 7 % tłuszczu i dojrzewa 4–8 tygodni. W odróżnieniu od cecina de León nie jest wędzona i dojrzewa krócej, a od szynki surowej różni się tym, że to chuda wołowina bez kości i bez dymu.
Na etykiecie jest napis «Bresaola della Valtellina», potem «IGP», czyli włoski zapis ChOG, i znak UE tej samej wielkości, bez dodatkowych określeń. Sprzedaje się ją w całości, w kawałkach lub w plastrach, w opakowaniach próżniowych albo w atmosferze ochronnej. Plastry leżą w dziale delikatesów supermarketu, a kawałki w sklepie z włoskimi produktami.
Dlaczego to ważne dla ciebie: konsorcjum radzi plastry grubości 0,6–0,8 mm, zjedzone w ciągu doby i przechowywane w zamkniętym pojemniku w lodówce. Sok z cytryny polany prosto na mięso utlenia je, aż wygląda na ugotowane. Podaj ją raczej z rukolą, chlebem żytnim i dojrzałym serem Valtellina Casera.
Fakty
| Zwierzę | Bydło w wieku od 18 miesięcy do 4 lat |
|---|---|
| Część tuszy | Udziec: fesa, punta d'anca, sottofesa, magatello, sottosso |
| Peklowanie i dojrzewanie | Solenie na sucho z przyprawami i ziołami 10–15 dni, około tygodnia suszenia, dojrzewanie w 12–18 °C |
| Minimalny okres dojrzewania | 4–8 tygodni wraz z suszeniem (3 tygodnie dla sprzedaży luzem bez próżni) |
| Region | Prowincja Sondrio: Valtellina i Valchiavenna (Lombardia) |
| Rejestracja | ChOG, rozp. (WE) nr 1263/96 z 1.07.1996; zmienione rozp. (UE) nr 893/2011 |
| Wartość odżywcza | 151 kcal, 33,1 g białka, 2,0 g tłuszczu, 1600 mg sodu na 100 g (konsorcjum) |
| Tłuszcz na 100 g | Najwyżej 7 g (specyfikacja) |
Jak łączy się z tematem „Wędliny dojrzewające i wędzone”
Bresaola della Valtellina → potem → Peklowanie mięsa → rodzaj → 🥓 Wędliny surowe dojrzewające
Powiązania
- Następny krok
- Peklowanie mięsa
- Tradycje
- 🧑🤝🧑 Włosi
- Należy do
- Bresaola, Chronione nazwy wędlin
- Podobne i różne
- Bresaola, Rigamonti
Najczęstsze pytania
Czym bresaola różni się od polskiej suszonej wołowiny?
To miękka, cienko krojona, chuda wołowina bez kości i bez wędzenia, nie twarda suszona wstęga. Mięśnie solone są na sucho, a potem dojrzewają w komorach.
Co oznacza ChOG na bresaoli della Valtellina?
To chronione oznaczenie geograficzne. Etykieta ma napis «IGP» i unijny symbol tej samej wielkości, a krojenie i pakowanie odbywa się tylko w Valtellina i Valchiavenna.
Czy bresaola pochodzi z alpejskiej wołowiny?
Niekoniecznie: specyfikacja nie określa pochodzenia bydła, a konsorcjum mówi, że głównie z Europy i Ameryki Południowej. Określone są tylko region produkcji Valtellina i Valchiavenna oraz wiek zwierząt.
Czy można polać bresaolę cytryną?
Lepiej nie: sok cytrynowy utlenia mięso, aż wygląda na ugotowane. Podawaj bresaolę z rukolą, chlebem żytnim i dojrzewającym serem Casera z Valtellina.
Ile sodu ma bresaola della Valtellina?
Według konsorcjum 1600 mg sodu na 100 g, dlatego podawaj ją cienko krojoną i z umiarem. Ta sama porcja ma jednak tylko 2,0 g tłuszczu i dużo białka.
Co przeczytać dalej
- 🧑🤝🧑 Włosi — Naród Włoch; kuchnia opiera się na winie, oliwie i serze, a w 2025 roku kraj wyprodukował 44,4 mln hektolitrów wina – najwięcej na świecie.
- Peklowanie mięsa — Peklowanie to obróbka mięsa solą, często z azotynem, na sucho, w zalewie lub przez nastrzykiwanie: sól wiąże wodę i razem z suszeniem pozwala mięsu długo się przechowywać.
- Rigamonti — Rigamonti to włoski producent bresaoli z Montagna in Valtellina, założony w Sondrio w 1913 roku przez Francesca Rigamontiego: Bresaola della Valtellina ChOG, speck, pancetta i carpaccio.
Podobne
Pancetta Piacentina · 🥓 Lardo di Colonnata · Prosciutto Toscano · Prosciutto di Modena · Prosciutto di Norcia · Coppa di Parma
ℹ️ Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (WHO) zalicza przetworzone mięso do czynników rakotwórczych grupy 1: według WHO każde 50 g dziennie zwiększa ryzyko raka jelita grubego o około 18%.
Źródła
- Consorzio di Tutela Bresaola della Valtellina, disciplinare di produzione
- eAmbrosia, Bresaola della Valtellina PGI
- Commission Regulation (EC) No 1263/96
- Consorzio Bresaola della Valtellina, valori nutrizionali
