Bresaola
Inne nazwy: bresaola della Valtellina, włoska suszona wołowina, bresaola wołowa
Bresaola to włoska solona, suszona na powietrzu wołowina z udźca; Bresaola della Valtellina ChOG z prowincji Sondrio solona jest 10–15 dni i dojrzewa 4–8 tygodni, bez wędzenia.
Bresaola (włoska suszona wołowina) to solona i suszona na powietrzu wołowina z udźca, a najsłynniejsza pochodzi z prowincji Sondrio w Alpach Lombardzkich. Bresaola della Valtellina ChOG powstaje z pięciu chudych mięśni bydła w wieku od 18 miesięcy do 4 lat, solonych 10–15 dni i dojrzewających 4–8 tygodni. Wynik to czerwone, miękkie, łagodne mięso do cienkiego krojenia. Jest ChOG od 1996 roku.
Nie wyciskaj na nią cytryny. Konsorcjum ostrzega, że sok utlenia bresaolę i sprawia, że plastry wyglądają jak ugotowane. Dressing cytrynowy włóż do sałatki obok.
Pięć mięśni ma własne nazwy: fesa, punta d'anca (najcenniejszy kawałek), sottofesa, magatello i sottosso. Minimalne masy sięgają od 0,8 kg dla sottosso do 3,5 kg dla fesa. Specyfikacja nie określa pochodzenia bydła: według konsorcjum pochodzi głównie z ferm europejskich i południowoamerykańskich. Lokalne jest przetwarzanie.
Kawałki oczyszcza się z tłuszczu i ścięgien i soli na sucho średnio 10–15 dni solą, przyprawami i ziołami; azotany i azotyny ograniczone są do 195 ppm. Solanka tworzy się z własnego soku mięsa. Potem każdy kawałek trafia do osłonki, schnie około tygodnia i dojrzewa w 12–18 °C — w sumie 4–8 tygodni. Wymuszone odwadnianie jest zakazane.
Pisma z XV wieku opisują już solenie i suszenie wołowych udźców w Valtellinie. Nazwę wywodzi się od gwarowego wyrażenia „salaa come brisa” albo od germańskiego „brasa”.
Przekrój jest równomiernie czerwony z ledwo widocznym ciemnym brzegiem, zapach lekki, smak umiarkowanie wytrawny i nigdy kwaśny. Wilgotność sięga 60–65%, tłuszczu jest najwyżej 7%, soli do 5%. Brak dymu i krótkie dojrzewanie odróżniają ją od Cecina de León: tygodnie wobec ponad 7 miesięcy. Od Prosciutto di Parma różni się tym, że to wołowina, a nie wieprzowina, bez kości.
W lodówce sklepowej albo przy ladzie z wędlinami przeczytaj opakowanie: nazwy „Bresaola della Valtellina” nigdy się nie tłumaczy, a „IGP”, czyli ChOG (chronione oznaczenie geograficzne), z symbolem UE następuje po niej tą samą czcionką. Kroić i pakować ją wolno tylko w prowincji Sondrio.
Konsorcjum sugeruje krojenie na 0,6–0,8 mm i jedzenie „santa”, czyli samą, albo z masłem jałowcowym i chlebem żytnim. Pokrojoną bresaolę zjedz w ciągu 24 godzin, trzymając w zamkniętym pojemniku w lodówce. Pasują do niej wytrawne białe wina o wyraźnej kwasowości, wina musujące lub różowe, ale nie czerwone. Według tabeli konsorcjum 100 g ma 151 kcal, 33,1 g białka i 2 g tłuszczu.
Dlaczego to ważne dla ciebie: bresaolę je się młodą, więc świeży plaster, właściwa etykieta i brak cytryny robią dla smaku więcej niż jakiekolwiek podanie. Włosi mówią to prosto: „santa”.
Fakty
| Zwierzę | Bydło w wieku od 18 miesięcy do 4 lat |
|---|---|
| Część tuszy | Pięć mięśni udźca: fesa, punta d'anca, sottofesa, magatello, sottosso |
| Peklowanie i dojrzewanie | Solenie na sucho 10–15 dni, osłonka, około tygodnia suszenia, dojrzewanie w 12–18 °C; niewędzona |
| Minimalny okres dojrzewania | 4–8 tygodni wraz z suszeniem |
| Region | Prowincja Sondrio (Valtellina i Valchiavenna), Lombardia |
| Rejestracja | ChOG, rozp. (WE) 1263/96 z 1.07.1996 |
| Wartość odżywcza | 151 kcal, 33,1 g białka, 2 g tłuszczu, 1600 mg sodu na 100 g (konsorcjum) |
Jak łączy się z tematem „Wędliny dojrzewające i wędzone”
Bresaola → potem → Peklowanie mięsa → rodzaj → 🥓 Wędliny surowe dojrzewające
Powiązania
- Następny krok
- Peklowanie mięsa
- Tradycje
- 🧑🤝🧑 Włosi
- Należy do
- Suszona wołowina, baranina i dziczyzna
- Podobne i różne
- Bresaola della Valtellina, Cecina de León, Cecina de León, Pastırma
Najczęstsze pytania
Czym jest bresaola?
Włoska solona, suszona na powietrzu wołowina z udźca; najsłynniejsza pochodzi z prowincji Sondrio w Alpach Lombardzkich. To czerwone, miękkie, łagodne mięso do cienkiego krojenia, z IGP od 1996 roku.
Czy bresaola to to samo co polska szynka wołowa albo suszona wołowina?
Nie. Bresaola to pięć chudych mięśni udźca, solonych 10–15 dni, bez dymu i bez kości, dojrzewających zaledwie 4–8 tygodni. Polskie wyroby wołowe bywają wędzone i dłużej obrabiane.
Co znaczy IGP na bresaoli della Valtellina?
Oznaczenie geograficzne chronione, z symbolem UE, w tej samej wielkości co nazwa «bresaola della valtellina», której się nie tłumaczy. Krojenie i pakowanie dozwolone jest tylko w prowincji Sondrio.
Dlaczego nie wolno skrapiać bresaoli cytryną?
Sok utlenia mięso i plasterki wyglądają na ugotowane. Konsorcjum radzi doprawić cytryną sałatkę obok, a samo mięso jeść naturalne, albo z masłem jałowcowym i chlebem żytnim.
Czy to prawda, że bresaolę robi się z alpejskiej wołowiny?
Nie. Specyfikacja nie określa pochodzenia bydła; według konsorcjum mięso pochodzi głównie z gospodarstw europejskich i południowoamerykańskich. Lokalna jest obróbka i dojrzewanie w prowincji Sondrio.
Porównania
Co przeczytać dalej
- Bresaola della Valtellina — Bresaola della Valtellina to włoska ChOG z prowincji Sondrio: pięć chudych mięśni udźca wołowego, solonych na sucho 10–15 dni i dojrzewających 4–8 tygodni, najwyżej 7 % tłuszczu.
- Peklowanie mięsa — Peklowanie to obróbka mięsa solą, często z azotynem, na sucho, w zalewie lub przez nastrzykiwanie: sól wiąże wodę i razem z suszeniem pozwala mięsu długo się przechowywać.
- Pastırma — Turecka suszona wołowina: kawałki mięsa solone, płukane, prasowane, suszone, pokrywane pastą z kozieradki i dosuszane; Kayseri i Afyon mają w UE status ChOG.
Podobne
Jerky · Pastırma · Guanciale · Lardo · Pancetta · Coppa
ℹ️ Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (WHO) zalicza przetworzone mięso do czynników rakotwórczych grupy 1: według WHO każde 50 g dziennie zwiększa ryzyko raka jelita grubego o około 18%.
Co obejmuje
Źródła
- Consorzio Tutela Bresaola della Valtellina, disciplinare di produzione
- Gazzetta Ufficiale n. 139 del 18-6-2026, disciplinare Bresaola della Valtellina IGP
- Consorzio Tutela Bresaola della Valtellina, il prodotto
- Consorzio Tutela Bresaola della Valtellina, il gusto
- Consorzio Tutela Bresaola della Valtellina, valori nutrizionali
- Regolamento (CE) 1263/96 (copia del testo EUR-Lex)
