⚙️ Pasteryzator

Pasteryzator to urządzenie, które szybko podgrzewa mleko do 72–76 °C, utrzymuje tę temperaturę przez 15–20 sekund i natychmiast chłodzi. W mleczarniach to zwykle wymiennik płytowy: stos cienkich, karbowanych płyt ze stali nierdzewnej. Między płytami są wąskie kanały. Przez jedne przepływa mleko, a przez sąsiednie gorąca lub zimna woda. Ciepło przechodzi przez ściankę, ale płyny się nie mieszają.

Pasteryzator składa się z sekcji. W sekcji regeneracji (odzysku ciepła) zimne surowe mleko jest ogrzewane przez gorące, już pasteryzowane mleko, a jednocześnie ono się schładza. Odzyskuje to do 90–95% ciepła. Następnie mleko dogrzewa się do końca gorącą wodą i kieruje do rury przetrzymania — długiej rury, w której spędza wymagane sekundy. Potem mleko chłodzi się lodowatą wodą.

Jeśli temperatura spadnie poniżej normy, specjalny zawór odsyła mleko, by je znów podgrzać. Pompa utrzymuje ciśnienie po stronie mleka pasteryzowanego wyższe niż po stronie surowej: jeśli powstanie nieszczelność, surowe mleko nie dostanie się do pasteryzowanego. Wymienniki płytowe opatentowano w Niemczech pod koniec XIX wieku. Od lat 20. XX wieku stały się głównym typem w mleczarstwie.