⚙️ Homogenizator

Homogenizator to maszyna, która rozbija kuleczki tłuszczu w mleku, by śmietana nie wypływała na wierzch. W istocie to mocna pompa tłokowa. Ściska mleko do 100–250 bar — 100–250 razy większego ciśnienia niż zwykłe ciśnienie powietrza — i przepycha je przez wąską szczelinę o szerokości około 0,1 mm. W szczelinie mleko przyspiesza do setek metrów na sekundę. Wiry na wylocie rozrywają kuleczki tłuszczu na drobne kawałki.

Średnia wielkość kuleczek spada z około 3,5 mikrometra do mniej niż 1 mikrometra. Mleko musi być przy tym gorące, 55–80 °C: zimny tłuszcz jest częściowo stały i słabo się rozbija. Wiele maszyn ma dwa stopnie. Pierwszy rozbija tłuszcz, a drugi tworzy niewielkie przeciwciśnienie i rozdziela kuleczki, które się zlepiły. Niemal cała energia maszyny zamienia się w ciepło; mniej niż 1% idzie na samo rozbijanie.

Homogenizator wynalazł Francuz Auguste Gaulin. Według podręcznika Tetra Pak stało się to w 1899 roku, a maszynę pokazano publicznie na Wystawie Światowej w Paryżu w 1900 roku. Dziś homogenizatory stoją niemal w każdej mleczarni: na liniach do mleka do picia, śmietany, jogurtu i lodów.