🏭 Przetwórstwo mleka w mleczarni
Jak mleko się bada, przetwarza i zamienia w produkty: procesy, urządzenia, kultury starterowe.
Przetwórstwo mleka w mleczarni to dział o tym, co dzieje się z surowym mlekiem między cysterną a opakowaniem: chłodzenie, kontrola, ogrzewanie, homogenizacja, rozlew i etykietowanie. W mleczarni w UE przyjęte mleko szybko schładza się do 6 °C lub niżej, jeśli nie zostanie przetworzone w ciągu 4 godzin od przyjęcia.
Najważniejszym krokiem jest obróbka cieplna. Pasteryzacja w UE to co najmniej 72 °C przez 15 sekund albo 63 °C przez 30 minut; w praktyce mleko homogenizowane ogrzewa się do 72–75 °C przez 15–20 sekund. Czy obróbka się udała, sprawdza laboratorium: test na fosfatazę alkaliczną musi wypaść ujemnie. Według FAO pasteryzacja wydłuża trwałość i ogranicza możliwe patogeny do poziomu, który nie stanowi istotnego zagrożenia.
Przy sterylizacji UHT mleko ogrzewa się w ciągłym przepływie do co najmniej 135 °C, a w praktyce branżowej do 135–150 °C przez 1–10 sekund. Potem w aseptycznie zamkniętym opakowaniu musi pozostać stabilne przez 15 dni w 30 °C lub 7 dni w 55 °C.
Homogenizator rozbija kuleczki tłuszczu, średnio z 3,5 µm do mniej niż 1 µm, aby śmietanka nie podchodziła do góry. Metodę wynalazł Auguste Gaulin w 1899 roku. Mimo to w niektórych krajach mleka się nie homogenizuje, bo dobra warstwa śmietanki uchodzi tam za oznakę jakości.
Mleko z mleczarni czy prosto od krowy? Różnica to łańcuch kontroli: szybkie schłodzenie do 6 °C lub niżej, obróbka cieplna, laboratoryjny test fosfatazy alkalicznej i ustandaryzowana zawartość tłuszczu. Mleko surowe omija obróbkę cieplną, a FDA ostrzega przed jego piciem. Mleko pasteryzowane i UHT też się różnią: pasteryzacja obniża liczbę patogenów do poziomu bez istotnego zagrożenia, a UHT sterylizuje w 135–150 °C, więc opakowanie wytrzymuje bez lodówki do otwarcia. Homogenizacja to osobny krok, który tylko zmienia rozmieszczenie tłuszczu.
Na opakowaniu podano rodzaj obróbki: „pasteryzowane”, „UHT” lub „ultrapasteryzowane”, a także „homogenizowane”, jeśli rozdrobniono kuleczki tłuszczu. Zawartość tłuszczu opisano jako pełne, częściowo odtłuszczone lub odtłuszczone; w UE mleko pełne ma co najmniej 3,5 % tłuszczu. UHT stoi na zwykłej półce w supermarkecie, a świeże pasteryzowane sprzedaje się w chłodni. Mleko oferują też małe mleczarnie i targi, więc czytaj obróbkę na etykiecie.
Następnie mleko normalizuje się pod względem tłuszczu (w UE pełne ma co najmniej 3,5 % tłuszczu, odtłuszczone najwyżej 0,5 %), rozlewa na linii rozlewniczej i opatruje etykietą. Część surowca trafia do serów i napojów fermentowanych, w których kazeinę ścina podpuszczka lub bakterie kwasu mlekowego z kultury starterowej.
Jak łączy się z mlekiem
🏭 Przetwórstwo mleka w mleczarni → rodzaj → 🥛 Mleko
Powiązania
- Należy do
- 🥛 Mleko
Najczęstsze pytania
Czym różni się mleko pasteryzowane od UHT?
W UE pasteryzacja to co najmniej 72 °C przez 15 sekund lub 63 °C przez 30 minut, po czym mleko trzyma się w chłodzie. Mleko UHT podgrzewa się do co najmniej 135 °C, w praktyce 135–150 °C przez 1–10 sekund, a w aseptycznym opakowaniu przechowuje się w temperaturze pokojowej.
Czy to prawda, że pasteryzacja niszczy wartość mleka?
Nie. Według FDA pasteryzacja skutecznie zabija patogeny, nie zmieniając istotnie wartości odżywczej mleka, a stężenie i przyswajalność wapnia pozostają bez zmian.
Po co mleko się homogenizuje?
Żeby śmietanka nie wypływała na wierzch. Homogenizator zmniejsza kuleczki tłuszczu średnio z 3,5 µm do poniżej 1 µm. Niektóre kraje celowo sprzedają mleko niehomogenizowane, bo warstwa śmietanki uchodzi za oznakę jakości.
Jak sprawdza się, że mleko dobrze spasteryzowano?
Tuż po obróbce wykonuje się test fosfatazy alkalicznej, który w UE musi być ujemny. Prawidłowa pasteryzacja dezaktywuje ten enzym, więc jego brak świadczy o wystarczającym podgrzaniu.
Ile tłuszczu ma mleko pełne, a ile odtłuszczone?
W UE mleko pełne ma co najmniej 3,5 % tłuszczu, a odtłuszczone nie więcej niż 0,5 %. Mleczarnia standaryzuje tłuszcz przed rozlewem.
Podobne
🥛 Mleko spożywcze według obróbki · 🧀 Produkty mleczne · 📜 Mleko w kulturze i języku · 🏡 W gospodarstwie: pasza, wypas i doj · 🚚 Transport, przechowywanie i sprzedaż mleka · 🍼 Opakowania i naczynia do mleka
Co obejmuje
- 🍬 Cukier
- 🔄 Ścinanie mleka
- 🔄 Dojrzewanie sera
- 🧂 Sól
- 🧫 Podpuszczka
- 🧫 Kultura starterowa
- Peklowanie mięsa
- 🔄 Fermentacja mlekowa
Wszystkie (34) →
Wyniki: 34 z 34
Źródła
- Commission Regulation (EC) No 1662/2006 (pasteurisation and UHT requirements, Annex III Section IX of Regulation 853/2004)
- FAO. Gateway to dairy production and products — Milk processing
- FDA. Raw Milk Misconceptions and the Danger of Raw Milk Consumption
- Tetra Pak Dairy Processing Handbook — Homogenizers
