🥃 Raksi
Raksi to ogólna nepalska nazwa domowych destylatów z fermentowanego zboża i innych surowców skrobiowych lub cukrowych; ogólnokrajowe badanie wykazało 3–40 % obj., mediana destylatów to 14 %.
Raksi to nepalskie słowo na domowy destylat, a nie marka ani znormalizowany produkt. To ogólna nepalska nazwa domowych destylatów z fermentowanego zboża i innych surowców skrobiowych lub cukrowych; po polsku najbliższe skojarzenie to domowy bimber, choć tu mowa o nepalskiej tradycji. Ogólnokrajowe badanie opublikowane w Journal of the Nepal Health Research Council (Thapa i in., 2015) podzieliło nepalski domowy alkohol na destylowany, czyli lokalne raksi, i niedestylowany, taki jak jand, chhyang i tumba. Najczęściej używano ryżu, pszenicy, jęczmienia, prosa, kukurydzy, owoców i cukru.
Moc. W badaniu sprawdzono 284 domowe próbki zebrane w 16 dystryktach w 2013 roku. Próbki destylowane miały medianę mocy 14 % obj. w przedziale od 3 do 40 %, a napoje niedestylowane medianę 5,2 % obj. Moc różniła się w zależności od regionu, rodzaju napoju i składników, a mediana była wyższa niż w piwie fabrycznym.
Aila. Artykuł z 2026 roku w International Health opisuje aila i raksi jako tradycyjne destylowane trunki domowe i podaje, że alkohol nieujęty w statystykach, głównie taki, pijało około 3 % pijących z przytoczonych danych.
Prawo. Według tego samego artykułu nepalska ustawa Liquor Act pozwala każdej osobie wytwarzać do 5 litrów raksi i 10 litrów jaad rocznie na użytek osobisty i kulturowy; produkcję powyżej tej ilości trzeba zgłosić organom podatkowym. Obowiązujące przepisy warto sprawdzić osobno.
Dlaczego to ważne. Domowy destylat nie ma standardowej kontroli składu ani mocy: badanie wykazało wszystko od 3 do 40 % obj. WHO zaznacza: nie ma bezpiecznego poziomu spożycia alkoholu.
Fakty
| Surowiec | ryż, pszenica, jęczmień, proso, kukurydza, owoce, cukier (badanie) |
|---|---|
| Zawartość alkoholu (% obj.) | mediana 14 %, rozpiętość 3–40 % obj. (badanie 2015) |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Raksi → rodzaj → 🍶 Azjatyckie tradycje mocnych alkoholi → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Na co wpływa
- 🥃 Zatrucie metanolem, 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Należy do
- 🍶 Azjatyckie tradycje mocnych alkoholi
- Powiązane z
- 🌍 Azja Południowa
- Podobne i różne
- 🥃 Lao Khao, 🥃 Awamori, 🥃 Shōchū
Najczęstsze pytania
Czy raksi to nepalska wódka?
Nie. Raksi to tradycyjny domowy destylat, a nie znormalizowany produkt; ogólnokrajowe badanie wykazało moc od 3 do 40 % obj.
Z czego robi się raksi?
Ankietowani domowi producenci używali ryżu, pszenicy, jęczmienia, prosa, kukurydzy, owoców i cukru.
Ile procent ma raksi?
W badaniu z 2015 roku mediana destylowanych próbek wyniosła 14 % obj., a przedział od 3 do 40 %.
Czy domowa produkcja raksi jest w Nepalu legalna?
Według artykułu z 2026 roku w International Health ustawa Liquor Act pozwala na do 5 litrów raksi rocznie na osobę na użytek osobisty i kulturowy; sprawdzaj obowiązujące przepisy.
Czym raksi różni się od jand?
W badaniu raksi to destylowany napój domowy, a jand, chhyang i tumba nie są destylowane; mediana niedestylowanych wyniosła 5,2 % obj.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🌍 Azja Południowa — Subkontynent indyjski między Himalajami a Oceanem Indyjskim: jedna trzecia światowego mleka, bawoły i zebu, ghee, dahi, chhena.
- 🥃 Shōchū — Shochu to japoński destylat: destylacja ciągła poniżej 36 % obj., pojedyncza (honkaku) do 45 % obj.; chronione nazwy Iki, Kuma, Satsuma, Tokyo Shimazake.
- 🥃 Awamori — Okinawski destylat z ryżowego koji z czarnej pleśni; oznaczenie Ryukyu od 1995; kusu leżakuje 3 lata lub dłużej w dzbanach i butelkach.
- 🥃 Zatrucie metanolem — Ciężkie zatrucie alkoholem metylowym z podrabianego lub domowego alkoholu: pierwsze objawy przypominają upojenie, po 6–30 godzinach pojawiają się ból brzucha i zaburzenia widzenia; potrzebna pilna pomoc lekarska.
Podobne
🥃 Lao-Lao · 🥃 Lambanog · 🥃 Lao Khao · 🥃 Arak Bali · 🥃 Munbae-ju · 🥃 Soju
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Źródła
- Thapa N. et al., 'Nepalese Homebrewed Alcoholic Beverages: Types, Ingredients, and Ethanol Concentration from a Nation Wide Survey', Journal of the Nepal Health Research Council 13(29), 2015, 59–65 (PMID 26411715): 284 samples from 16 districts; distilled local raksi vs non-distilled jand, chhyang, tumba; rice, wheat, barley, millet, maize, fruits, sugar; distilled median 14 %, range 3–40 %
- 'The quagmire of alcohol normalization in Nepal: urgent call for a unified alcohol control act', International Health, 2026 (PMC13728657): aila/raksi traditional distilled homebrews; Liquor Act allows up to 5 l of raksi and 10 l of jaad a year for personal and cultural use
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)