🥃 Lao-Lao
Laotański whisky ryżowy robiony w domu z kleistego ryżu i zaczynu peng lao; ok. 40 % obj. według odwiedzających, moc bywa różna; wytwarzany głównie w miesiącach suchych.
Lao-lao to laotański whisky ryżowy, który wielu rolników robi w domu z nadwyżek kleistego ryżu, a nie w gorzelniach. Nazwa nie jest zwykłym powtórzeniem: pierwsze „lao” wymawia się niskim tonem opadającym i znaczy „alkohol”, drugie wysokim tonem wznoszącym i znaczy „laotański” lub kraj Laotańczyków. Razem znaczą „laotański alkohol”. Według przytaczanych niżej badań jest nieodzowny na przyjęciach, weselach, uroczystościach i ceremoniach religijnych, a częstuje się nim gości.
Jak się go robi. Fotoesej Claudio Delanga w Ethnobotany Research & Applications (2008) opisuje wieś w prowincji Luang Namtha na północy Laosu. Około 16 kg kleistego ryżu moczy się przez noc, parzy na parze, płucze i miesza z pokruszonym peng lao, „ciasteczkiem ryżowym” służącym za zaczyn, zrobionym z suszonego i utłuczonego ciasta ryżowego. Mieszanka fermentuje 8–10 dni, potem dodaje się wodę i odstawia na kolejne 5 dni. Destyluje się ją w wysokim metalowym cylindrze nad ogniem, w którego górnej części zimna woda skrapla parę, a bezbarwny destylat spływa kroplami do butelek. W tej wsi na litr destylatu zużywa się kilogram ryżu.
Pora roku i moc. Lao-lao robi się najczęściej w porze suchej, od stycznia do maja, po sadzeniu i żniwach. Zagraniczni goście zgadzają się, że ma około 40 % obj., ale moc, smak i jakość bywają różne i nikt ich nie sprawdza.
Dlaczego to ważne. Domowy destylat nie podlega kontroli jakości. W opisanej wsi pierwszą butelkę z każdej destylacji oceniano na co najmniej 70 % alkoholu. WHO przypomina, że nie ma bezpiecznego poziomu alkoholu.
Fakty
| Surowiec | klejisty ryż, peng lao (ciasteczko-zaczyn z ciasta ryżowego) |
|---|---|
| Metoda destylacji | wysoki metalowy aparat nad ogniem ze skraplaczem z zimną wodą |
| Zawartość alkoholu (% obj.) | około 40% obj., zmienna |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Lao-Lao → rodzaj → 🍶 Azjatyckie tradycje mocnych alkoholi → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Należy do
- 🍶 Azjatyckie tradycje mocnych alkoholi
- Podobne i różne
- 🥃 Lao Khao, 🥃 Baijiu, 🥃 Awamori, 🥃 Lambanog, 🥃 Lambanog
Najczęstsze pytania
Co znaczy nazwa lao-lao?
Pierwsze słowo, wymawiane niskim tonem opadającym, znaczy „alkohol”, drugie, wysokim tonem wznoszącym, „laotański”. Razem: laotański alkohol.
Z czego robi się lao-lao?
Z kleistego ryżu sfermentowanego zaczynem peng lao, ciasteczkiem z ciasta ryżowego. Zacier fermentuje 8–10 dni, potem stoi jeszcze 5 dni z wodą przed destylacją.
Ile procent ma lao-lao?
Zagraniczni goście zgadzają się co do około 40 % obj., ale moc bywa różna i nikt jej nie sprawdza.
Czy lao-lao to whisky, czy wódka ryżowa?
Po angielsku nazywa się „rice whiskey”, ale to domowy destylat z kleistego ryżu i peng lao, a nie whisky ze słodowanego zboża.
Czy domowe lao-lao jest bezpieczne?
Nie podlega kontroli jakości. W opisanej wsi pierwszą butelkę z każdej destylacji oceniano na co najmniej 70 % alkoholu.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🥃 Baijiu — Baijiu to chiński destylat zbożowy z zaczynem qu: fermentacja stała, ponad 12 typów aromatu; aromat mocny (nongxiang) to ok. 70 % produkcji.
- 🥃 Awamori — Okinawski destylat z ryżowego koji z czarnej pleśni; oznaczenie Ryukyu od 1995; kusu leżakuje 3 lata lub dłużej w dzbanach i butelkach.
- 🍷 Jazda po alkoholu — Nigdy nie prowadź po wypiciu wina: alkohol spowalnia reakcje.
- 🥃 Lao Khao — Tajski bezbarwny destylat z kleistego ryżu na suchym zaczynie; bez dojrzewania, zwykle około 30–35% obj.; produkcja prywatna licencjonowana od 2003 roku.
Podobne
🥃 Raksi · 🥃 Lao Khao · 🥃 Lambanog · 🥃 Munbae-ju · 🥃 Arak Bali · 🥃 Mahua
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Źródła
- C. O. Delang (2008): Keeping the Spirit Alive: Rice whiskey production in Northern Lao P.D.R. Ethnobotany Research & Applications 6: 459–470
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
