🥃 Shōchū
Shochu to japoński destylat: destylacja ciągła poniżej 36 % obj., pojedyncza (honkaku) do 45 % obj.; chronione nazwy Iki, Kuma, Satsuma, Tokyo Shimazake.
Shochu (焼酎) często porównuje się do wódki lub whisky, ale japońska ustawa o podatku od alkoholu z 1953 roku dzieli go na dwie klasy. Shochu destylowane w sposób ciągły (dawna klasa kō-rui, 甲類) ma mniej niż 36 % obj., a shochu destylowane jednokrotnie (dawna klasa otsu-rui, 乙類) do 45 % obj. Najbardziej rygorystyczny rodzaj drugiej klasy nazywa się honkaku shochu, czyli „autentyczne”.
Shochu destylowane w sposób ciągły to spirytus kolumnowy oczyszczony z olejów fuzlowych i aldehydów; ustawa zabrania dla niego kiełkowanego zboża, owoców i filtracji przez węgiel brzozowy. Dla shochu destylowanego jednokrotnie ustawa wylicza dozwolone bazy: zboże lub batat z koji (pleśnią hodowaną na zbożu) i wodą; koji zbożowe z samą wodą; osad po sake; dozwolony cukier z koji ryżowym oraz zboże lub batat z koji plus dodatki ważące nie więcej niż baza.
Nazwa honkaku shochu (本格焼酎), jak wyjaśnia Krajowa Służba Podatkowa, przysługuje wyłącznie shochu destylowanemu jednokrotnie z tych baz, a dozwolone dodatki to kilkadziesiąt roślin i produktów spożywczych, od fasoli azuki i sezamu po zieloną herbatę. Cztery nazwy są chronione jako oznaczenia geograficzne: Iki (jęczmień z koji ryżowym, 1995), Kuma (ryż, 1995), Satsuma (batat z Kagoshimy, 2005) i Tokyo Shimazake z wysp Izu (2024).
Według statystyk podatkowych w roku podatkowym 2024 w Japonii opodatkowano 353 mln litrów shochu destylowanego jednokrotnie i 295 mln litrów destylowanego w sposób ciągły, razem około 8 % całego alkoholu. Według zwykłej relacji destylacja jednokrotna dotarła na Okinawę z Syjamu w połowie XV wieku, a do Kagoshimy w XVI wieku, zaś pierwsze shochu destylowane w sposób ciągły w Japonii zrobiono około 1900 roku.
Dlaczego to ważne. Samo słowo shochu nie mówi jeszcze, jak napój zrobiono: «本格焼酎» lub «単式蒸留焼酎» oznacza destylację jednokrotną z surowców wymienionych w ustawie, a «連続式蒸留焼酎» spirytus kolumnowy. Nazwy Iki, Kuma i Satsuma gwarantują miejsce i surowiec. Sprawdź moc na etykiecie. WHO przypomina: nie ma bezpiecznej dawki alkoholu.
Fakty
| Podstawa prawna | japońska ustawa o podatku od alkoholu nr 6 z 1953 r., art. 3 pkt 9–10 |
|---|---|
| Surowiec | zboże, batat, kōji, woda; wytłoki z sake; dozwolony cukier z kōji ryżową |
| Metoda destylacji | ciągła (kolumnowa) lub pojedyncza (w kotle) |
| Zawartość alkoholu (% obj.) | poniżej 36% obj. (ciągła) albo do 45% obj. (pojedyncza) |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Shōchū → rodzaj → 🌾 Wódka i destylaty zbożowe → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Następny krok
- 🍷 Fermentacja alkoholowa
- W co się pakuje
- 🍷 Etykieta wina
- Z czego się robi
- 🧪 Woda, 🥃 Jęczmień i słód w whisky
- Co zawiera
- 🍷 Etanol
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Tradycje
- 🧑🤝🧑 Japończycy
- Typ
- 🥃 Awamori
- Należy do
- 🍶 Azjatyckie tradycje mocnych alkoholi, 🌾 Wódka i destylaty zbożowe
- Powiązane z
- 🌍 Azja Wschodnia
- Podobne i różne
- 🥃 Whisky japońska, 🥃 Soju, 🥃 Baijiu, 🥃 Erguotou Red Star, 🥃 Andong soju, 🥃 Lao Khao, 🥃 Kūsu (古酒), 🥃 Okinawa, 🥃 Raksi, 🥃 Mixiang
Najczęstsze pytania
Czy shochu to japońska wódka?
Tylko częściowo. Shochu z destylacji ciągłej, kolumnowej, jest zbliżone do neutralnej wódki, ale honkaku shochu powstaje z ryżu, jęczmienia lub batatów z koji i ma własny charakter.
Czym shochu różni się od sake, które lepiej znamy?
Sake jest warzone i nie jest destylowane, a shochu jest destylatem. Prawo japońskie dzieli shochu na dwie klasy: z destylacji ciągłej i pojedynczej.
Jak podawać shochu: do kieliszka, z lodem, z zakąską?
Pije się je czyste, z wodą lub lodem albo w drinkach, w małym kieliszku lub w szklance z lodem. Do posiłku pasuje jak wódka, ale dobór zakąski to kwestia gustu.
Jakie nazwy shochu są chronione jako oznaczenia geograficzne?
Iki (jęczmień z koji ryżowym) i Kuma (ryż) od 1995 roku, Satsuma (batat z Kagoshimy) od 2005 roku oraz Tokyo Shimazake (wyspy Izu) od 2024 roku. Wszystkie to shochu z destylacji pojedynczej.
Jaką moc ma shochu?
Mniej niż 36% obj. przy destylacji ciągłej i do 45% obj. przy destylacji pojedynczej.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🍷 Etanol — Alkohol powstający podczas fermentacji, który powoduje upojenie.
- 🍷 Fermentacja alkoholowa — Drożdże zjadają cukier w moszczu i wydzielają alkohol oraz dwutlenek węgla.
- 🍷 Etykieta wina — Naklejka na butelce: kto wyprodukował, skąd, rocznik i moc.
- 🌍 Azja Wschodnia — Region na wschodzie Azji – Chiny, Japonia i Korea: mleko stało się codziennością dopiero w XX wieku, ale istnieją dawne tradycje, jak rushan i so; Chiny są trzecie na świecie pod względem powierzchni winnic.
Podobne
🥃 Soju · 🥃 Munbae-ju · 🥃 Lao Khao · 🥃 Baijiu · 🥃 Lao-Lao · 🥃 Arak Bali
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Co obejmuje
Źródła
- Liquor Tax Act of Japan (酒税法, Act No. 6 of 1953), Art. 3 items 9–10, Art. 23 (e-Gov)
- NTA, Tokyo Regional Taxation Bureau: 焼酎に関するもの (shochu classes, honkaku shochu, history)
- National Tax Agency of Japan: list of geographical indications for liquor (酒類の地理的表示一覧)
- NTA: production standard of GI Iki (壱岐), amended 27.02.2018
- NTA: production standard of GI Kuma (球磨)
- NTA: production standard of GI Satsuma (薩摩)
- NTA: production standard of GI Tokyo Shimazake (東京島酒), 13.03.2024
- NTA: 酒のしおり 2026, table 7 (taxed volume by category, FY2024)
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)