towardia Skąd biorą się rzeczy.
Polskipl

🧀 Slovenská parenica

Chroniona nazwa sera ✔ Sprawdzono: 11.2026 · źródeł: 4 Zaktualizowano:

Inne nazwy: parenica, parzenica

Slovenská parenica to słowacki ser z ChOG z mleka owczego, parzony i lekko wędzony, zwinięty z długiej wstęgi sera w dwa połączone zwoje w kształcie litery S.

Slovenská parenica to słowacki ser parzony, lekko wędzony, z chronionym oznaczeniem geograficznym (ChOG), robiony z surowego mleka owczego albo mieszanki z co najmniej 50 % mleka owczego. Długą wstęgę sera zwija się z obu końców w dwa połączone zwoje w kształcie litery S i wiąże serową nitką. Obszar to górzysta część Słowacji, ponad 80 % kraju. 13

Narodziła się w kuchniach pasterzy. Według specyfikacji rodziny właścicieli owiec robiły ją na własny użytek w XVIII wieku, a źródła historyczne wiążą jej rozpowszechnienie z okolicami Zwolenia i Brezna na początku XIX wieku, kiedy trafiła też na targi Wiednia i innych miast Europy. Najpierw robiono ją w wiejskich kuchniach, potem w pasterskich kolibach (koliby) i letnich bacówkach (salaše). Od II wojny światowej wytwarza się ją tylko w górzystej części Słowacji, powyżej 200 m. 3

Mleczarze nazywali ją królową serów. W 1908 roku profesor Otakar Laxa pisał w książce „Sýrařství”, że żaden inny ser nie ma tak słowackiego charakteru, a parenica to wyjątkowe osiągnięcie serowarstwa. Austriacki Codex Alimentarius z 1917 roku opisywał ją jako ciągniony, wędzony ser z Górnych Węgier, czyli dzisiejszej Słowacji. Historia z 1922 roku opowiada, jak rzeźbiarz Majerský przywiózł parenicę chorwackiemu koledze Meštroviciowi, który chętnie pokazywał przyjaciołom, jak rozwija się ona w długi sznurek. 3

Nazwę chroniono na długo przed UE. Czechosłowacja chroniła ją w umowach z Austrią (1981) i Portugalią (1987). 3 UE wpisała ją do rejestru ChOG rozporządzeniem 656/2008, a ochrona obowiązuje od 2007 roku. 12 „Slovenská” oznaczało najpierw region, a dopiero po 1993 roku państwo, dlatego Słowacja zachowała utrwaloną nazwę. 3

Owce pasą się od wczesnej wiosny. Mleko dają owce ras wołoskiej, uszlachetnionej wołoskiej, cigaja i wschodniofryzyjskiej. Od marca i kwietnia pasą się na niższych pastwiskach, a od maja przechodzą na wyższe. Mleko używa się świeże i surowe. 3

Najpierw powstaje ser bryłowy. Mleko zakwasza się podpuszczką w 29–32 °C i ścina się ono w około pół godziny. Skrzep kroi się na ziarna 0,5–1 cm i ręcznie zbiera w serowej chuście w bryłę ważącą 3–5 kg. Odcieka 4–10 godzin, a potem kwaśnieje około 24 godzin w 20–23 °C, aż pH osiągnie około 5,3. 3

Potem wyciąga się wstęgę. Około pół kilograma ukwaszonego sera na jedną parenicę rozciera się drewnianą łopatką w wodzie o temperaturze 60–70 °C na gładkie ciasto, wielokrotnie wyciąga i składa, a potem na desce wyciąga wstęgę długości 4–6 m, szerokości około 6 cm i grubości 2–3 mm. Wstęgę zanurza się w zimnej nasyconej solance, składa na pół, zwija z obu końców w S, wiąże i wędzi około dwóch godzin dymem z twardego drewna. Parzenie zmniejsza też naturalną mikroflorę mleka mniej więcej tysiąckrotnie. 3

Zwoje mają 6–8 cm średnicy. Mają 5–8 cm wysokości, a opakowanie ważące 450–500 g leży między dwoma owalami z drewnianej okleiny. Z zewnątrz ser jest żółty do brązowego, w środku biały do maślanożółtego, o wyraźnie włóknistej strukturze; po rozerwaniu tworzy nitki. Sucha masa wynosi co najmniej 53 %, tłuszcz w suchej masie co najmniej 50 %, a sól najwyżej 3 %. 3 Parenicę robi się też z mleka krowiego, ale bez słowa „Slovenská”; w badaniu z 2020 roku 320 próbek z 8 serowarni zawartość soli w serze z małych gospodarstw wahała się bardziej niż w przemysłowym. 4

Dlaczego to ważne dla ciebie. Na opakowaniu muszą być nazwa, producent i adres serowarni. 3 Tylko „Slovenská parenica” gwarantuje co najmniej połowę mleka owczego, a zwykła „parenica” może być z krowiego. 4 Wstęgę można rozwinąć i rozedrzeć na cienkie nitki — klasyczna przekąska w bacówkach. 3

Fakty

SurowiecSurowe mleko owcze lub mieszanina z co najmniej 50 % mleka owczego
KrajSłowacja
RegionGórzysta część Słowacji 3
SmakŁagodny, przyjemnie słony; posmak mleka owczego i dymu
Podstawa prawnaChOG UE, PGI-SK-0485, rozp. (WE) nr 656/2008 1
idzie na🥛mleko owczeidzie na🥛mleko krowiepotrzebny do🧫podpuszczkapotrzebny do🧂sóldaje🔄ścinanie mlekatradycja🧑‍🤝‍🧑Słowacyrodzaj🏷️Sery o chronionyc…rodzaj🇸🇰Sery słowackiepodobny🧀Slovenský oštiepokpodobny🧀Oscypek🧀towardia.com
Główne powiązania. Kliknij temat, aby go otworzyć.

Jak łączy się z tematem „Ser”

🧀 Slovenská parenica ← daje ← 🔄 Ścinanie mleka → daje → 🧀 Ser

Najczęstsze pytania

Czym jest Slovenská parenica?

Słowackim serem parzonym i lekko wędzonym, zwiniętym z długiej wstęgi sera w dwa połączone zwoje w kształcie litery S; chronioną nazwą ChOG. [3]

Z jakiego mleka robi się parenicę?

Ze świeżego surowego mleka owczego albo z mieszaniny surowego mleka owczego i krowiego zawierającej co najmniej 50 % mleka owczego. [3]

Czy parenica jest zawsze wędzona?

Według specyfikacji jest to ser lekko wędzony. [3]

Czy każdą parenicę robi się z mleka owczego?

Nie. Parenicę robi się też z mleka krowiego, ale wtedy nie wolno jej nazywać „Slovenská parenica”. [4]

Jak się je Slovenską parenicę?

Zwykle na zimno: zwoje rozwija się w długą wstęgę i rozdziera na cienkie nitki. [3]

Co przeczytać dalej

  • 🔄 Ścinanie mleka — Podpuszczka ścina kazeinę w skrzep (podstawa sera).
  • 🧂 Sól — Dodaje się ją do sera i masła.
  • 🧀 Oscypek — Oscypek to wędzony polski ser ChNP z Tatr i Podhala, głównie z mleka owczego, w kształcie wrzeciona, o wadze 0,6–0,8 kg.
  • 🧑‍🤝‍🧑 Słowacy — Zachodniosłowiański naród Słowacji w Karpatach Zachodnich; symbolem ich kuchni jest owcza bryndza do bryndzowych haluszek.
  • 🧀 Slovenský oštiepok — Slovenský oštiepok to słowacki ser półtwardy, półtłusty z ChOG z mleka owczego i/lub krowiego, w kształcie jaja lub elipsy z ornamentami, parzony lub nie, wędzony lub nie.

Podobne

🧀 Slovenský oštiepok · 🧀 Provolone del Monaco · 🧀 Oscypek · 🧀 Kasseri · 🧀 Caciocavallo Silano · Oravský korbáčik

ℹ️ Produkty mleczne zawierają laktozę i białka mleka: przy nietolerancji laktozy lub alergii na białko mleka skonsultuj się z lekarzem.

Źródła

Także w działach

Wszystkie tematy