📜 Colline Novaresi
Włoskie DOC/PDO dla win czerwonych, białych i różowych z prowincji Novara, Piemont.
Colline Novaresi to włoska chroniona nazwa pochodzenia (DOC, ChNP) dla win z 26 gmin prowincji Novara na północy Piemontu, między rzekami Sesia i Ticino. Uznano ją dekretem ministerialnym 5 listopada 1994 r., a w rejestrze UE jest od 15 listopada 1996 r. 23
Dziewięć typów. Specyfikacja wymienia rosso, rosato, novello, bianco i pięć win odmianowych: nebbiolo, zwane tu spanna; uva rara, czyli bonarda novarese; barberę; vespolinę; croatinę. Normy analityczne obejmują też rosato novello, młode wino różowe. 13
Odmiany. Rosso, rosato i novello wymagają co najmniej 50% nebbiolo, a resztę mogą dać inne niearomatyczne czerwone odmiany dopuszczone w Piemoncie. Wino odmianowe musi mieć co najmniej 85% nazwanej odmiany, a bianco powstaje wyłącznie z erbaluce. 3
Winnice. Krzewy muszą rosnąć na stokach na wysokości od 180 do 550 m n.p.m., na glebach gliniastych, pylastych lub piaszczystych; wilgotne i słabo nasłonecznione dna dolin są wyłączone. Nowe lub odnowione winnice muszą mieć co najmniej 2500 krzewów na hektar, a wszelkie forsowanie winorośli jest zakazane. 3
Plony. Limit wynosi 9500 kg winogron z hektara dla bianco, nebbiolo, uva rara i vespoliny oraz 10 000 kg dla rosso, rosato, novello, barbery i croatiny, przy naturalnej zawartości alkoholu co najmniej 10,5% obj. Na wino można przerobić najwyżej 70% winogron; między 70 a 75% nadwyżka traci nazwę, a powyżej 75% traci ją cała partia. 3
Określenie «vigna». Pięć win odmianowych może wskazać jedną winnicę po słowie «vigna», drukowanym najwyżej w połowie wielkości nazwy pochodzenia. Krzewy muszą mieć co najmniej trzy lata, plon najwyżej 9000 kg/ha dla barbery i croatiny i 8500 kg/ha dla pozostałych, a winogrona i gotowe wino muszą osiągnąć 11,5% obj. 3
W kieliszku. Każdy typ musi mieć co najmniej 11% obj. alkoholu całkowitego i 4,5 g/l kwasowości ogólnej. Rosso opisano jako pełne i harmonijne, uva rarę jako świeżą i czasem żywą, croatinę jako wytrawną lub amabile, czyli lekko słodką, a białe z erbaluce jako słomkowożółte i lekko gorzkawe. 13
Ziemia i piwnica. Specyfikacja opisuje gleby morenowo-aluwialne, bardziej pylasto-gliniaste u podnóża wzgórz i luźniejsze wyżej, krajobraz zdominowany przez Monte Rosa oraz winorośl uprawianą tu od czasów rzymskich, chwaloną przez Pliniusza Starszego. Wino wytwarza się i butelkuje w 26 gminach lub w wymienionych gminach sąsiednich prowincji Vercelli i Biella. 13
Dlaczego to ważne dla ciebie. Rocznik jest na etykiecie obowiązkowy, a słowa superiore, riserva, vecchio, extra czy fine są zakazane. Wino sprzedaje się tylko w szklanych butelkach od 18,7 cl do 60 litrów, nigdy 2-litrowych, a regionalny projekt z 2026 r. pozwoliłby umieścić pod nazwą szerszą nazwę Piemonte. 34 WHO: nie ma bezpiecznego poziomu spożycia alkoholu. 5
Fakty
| Region | 26 gmin prowincji Novara, Piemont, między Sesią a Ticino 3 |
|---|---|
| Odmiany | Nebbiolo (Spanna), Uva Rara (Bonarda Novarese), Barbera, Vespolina, Croatina; Erbaluce do białego 3 |
| Zawartość alkoholu (% obj.) | co najmniej 11% obj. alkoholu całkowitego; 11,5% obj. z «vigna» 3 |
| Plenność | 9500–10 000 kg winogron z ha; na wino najwyżej 70% 3 |
| Rejestracja | DOC dekretem z 5 listopada 1994 r.; w rejestrze UE od 15 listopada 1996 r. 23 |
Jak łączy się z tematem „Wino”
📜 Colline Novaresi ← główny szczep ← 🍇 Nebbiolo → rodzaj → 🍇 Odmiany winogron → rodzaj → 🍷 Wino
Powiązania
- Gdzie się znajduje
- 📍 Alto Piemonte
- Główne odmiany
- 🍇 Nebbiolo, 🍇 Vespolina, 🍇 Erbaluce
- Wina
- 🍷 Wino czerwone, 🍷 Wino białe
- Powiązane z
- 🍷 Wino niemusujące
Najczęstsze pytania
Czym jest Colline Novaresi?
Włoską DOC/ChNP dla win z 26 gmin prowincji Novara na północy Piemontu. [3]
Z jakich odmian powstaje?
Co najmniej 50% nebbiolo w rosso, rosato i novello, co najmniej 85% nazwanej odmiany w winach odmianowych i wyłącznie erbaluce w białym. [3]
Jaki jest maksymalny plon?
9500 lub 10 000 kg winogron z hektara zależnie od typu, a winem może stać się najwyżej 70% winogron. [3]
Czy to prawda, że istnieje Colline Novaresi Riserva?
Nie. Specyfikacja zakazuje na etykiecie słów riserva, superiore, vecchio i podobnych. [3]
Co oznacza «vigna» na etykiecie?
Nazwaną pojedynczą winnicę z krzewami co najmniej trzyletnimi, niższym plonem i co najmniej 11,5% obj. [3]
Co przeczytać dalej
- 📍 Alto Piemonte — Północna strefa wokół Gattinary i Ghemme.
- 🍇 Vespolina — Czarna odmiana winorośli z północnego wschodu Piemontu, krzyżówka nebbiolo i coccalona nera; mniejszy składnik kupaży Gattinara i Boca.
- 🍷 Wino czerwone — Wino z ciemnych winogron, które fermentuje ze skórkami i dzięki nim nabiera barwy.
- 🍷 Wino niemusujące — Wino bez wyczuwalnych bąbelków: kategoria UE 1, co najmniej 8,5–9 % obj. alkoholu rzeczywistego i nie więcej niż 15 % obj. całkowitego; czerwone, białe, różowe lub pomarańczowe.
- 🍷 Wino białe — Wino z soku winogronowego bez skórek; może pochodzić także z jasnych, a nawet ciemnych jagód.
Podobne
📜 Coste della Sesia · 📜 Fara · 📜 Valli Ossolane · 📜 Bramaterra · 📜 Boca · 📜 Lessona
⚠️ Wino zawiera alkohol: tylko dla dorosłych, z umiarem. Zwykle zawiera siarczyny; do klarowania używa się czasem białka jaja lub białek mleka — ważne przy alergii i dla wegan.
Źródła
- eAmbrosia amendment PDO-IT-A1100-AM01 with single document, Colline Novaresi
- eAmbrosia – EU geographical indications register
- Regione Piemonte: Disciplinare di produzione dei vini a DOC «Colline Novaresi» (DM 05.11.1994, last amended DM 07.03.2014)
- Regione Piemonte, BU 10 of 12.03.2026: proposed amendment of the Colline Novaresi DOC specification (wider geographical name «Piemonte»)
- WHO: Alcohol — fact sheet
