🥃 Hrvatska stara šljivovica
Hrvatska stara šljivovica to chorwacka śliwowica ze śliw bistrica, leżakowana co najmniej 12 miesięcy w dębie slawońskim; od 37,5 % obj.; nazwa chroniona w UE od 24.04.2012.
Hrvatska stara šljivovica to leżakowana chorwacka śliwowica, złota odmiana przezroczystej śliwowicy, jaką wielu zna; jej nazwa jest chroniona w UE od 24 kwietnia 2012 roku. Destyluje się ją ze sfermentowanych śliwek gatunku Prunus domestica, najczęściej odmiany bistrica, i leżakuje co najmniej rok w beczkach z dębu slawońskiego, który nadaje jej złotą lub bursztynową barwę.
Surowiec. Dokumentacja preferuje bistricę, starą lokalną odmianę o drobnych ciemnoniebieskich owocach, które dojrzewają na początku września i zawierają 10–14 % cukru, oraz odmiany bliskie jej aromatem. Śliwki zbiera się w pełni dojrzałe, strząsając je z drzewa, potem wypestkowuje i rozgniata.
Destylacja i dąb. Zacier fermentuje do 10 dni w temperaturze do 28 °C, aż zostanie mniej niż 0,3 % cukru. Destyluje się go do 60–75 % obj., by zachować aromat śliwki. Następnie destylat dojrzewa co najmniej dwanaście miesięcy w beczkach z dębu szypułkowego (Quercus robur) ze Slawonii.
Normy i historia. Gotowa šljivovica ma co najmniej 37,5 % obj., substancji lotnych od 200 g, metanolu do 1200 g i kwasu pruskiego do 7 g na hektolitr czystego alkoholu. Dokumentacja wspomina zagrzebską fabrykę Patria, założoną w 1886 roku, która wytwarzała „Starą monastirską šljivovicę”.
Dlaczego to ważne. Słowo „stara” nie jest tu ozdobnikiem: gwarantuje co najmniej rok w dębie, a „Hrvatska” oznacza chorwacką produkcję. Zwykła šljivovica może być nieleżakowana i wtedy jest przezroczysta. Moc wynosi co najmniej 37,5 % obj. WHO przypomina: nie ma bezpiecznej dawki alkoholu.
Fakty
| Kategoria UE | 9 — destylat owocowy (śliwkowy) |
|---|---|
| Zawartość alkoholu (% obj.) | co najmniej 37,5 % obj. |
| Surowiec | sfermentowany moszcz ze śliwek Prunus domestica, przede wszystkim bistrica, bez pestek |
| Metoda destylacji | do 60–75 % obj. |
| Rodzaj beczki | beczki z dębu szypułkowego (Quercus robur) ze Sławonii |
| Minimalny okres dojrzewania | co najmniej 12 miesięcy w dębie |
| Podstawa prawna | UE PGI-HR-01957 z 24.04.2012; chorwackie rozporządzenie o napojach spirytusowych (NN 61/2009), załącznik 3 |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Hrvatska stara šljivovica → potem → 🍷 Fermentacja alkoholowa ← przechodzi ← 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Następny krok
- 🍷 Fermentacja alkoholowa
- W co się pakuje
- 🍷 Dębowa beczka
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Należy do
- 🥃 Śliwowica, 🥃 Rakija, 🥃 Okowita owocowa
- Powiązane z
- 📜 Eastern Continental Croatia, 🗺️ Wino chorwackie
- Podobne i różne
- 🥃 Palinka, 🥃 Loveshka slivova rakya, 🥃 Troyanska slivova rakya, 🥃 Slavonska šljivovica, 🥃 Śliwowica łącka, 🥃 Țuică de Argeș, 🥃 Țuică Zetea de Medieșu Aurit
Najczęstsze pytania
Czy słowo „stara” na etykiecie to tylko marketing?
Nie: przy tej nazwie „stara” oznacza leżakowanie w beczkach ze slawońskiego dębu, a „Hrvatska” chorwackie pochodzenie.
Czym różni się od zwykłej śliwowicy?
Zwykła śliwowica może być nieleżakowana i przezroczysta; ta leżakuje co najmniej 12 miesięcy i jest złota lub bursztynowa.
Jak nazywa się ten trunek po chorwacku?
Šljivovica; łatwo ją pomylić z bezbarwną śliwowicą, a ta tutaj jest leżakowana w dębie i ma złoty kolor.
Ile procent alkoholu ma chorwacka stara śliwowica?
Co najmniej 37,5 % obj.
Z jakich śliwek ją robią?
Głównie z bistricy, starej lokalnej odmiany o drobnych granatowych owocach, dojrzewającej na początku września.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🍷 Dębowa beczka — Drewniane naczynie z dębowych klepek, w którym wino dojrzewa, nabiera nowych aromatów i powoli „oddycha”.
- 🍷 Fermentacja alkoholowa — Drożdże zjadają cukier w moszczu i wydzielają alkohol oraz dwutlenek węgla.
- 🥃 Palinka — Pálinka to węgierski destylat owocowy z nazwą chronioną w UE od 2008 roku: tylko węgierskie owoce, od 37,5 % obj., bez cukru i aromatów.
- 🗺️ Wino chorwackie — Wino Chorwacji: 19 938 ha winorośli i 603 tys. hl wina (2024), 4 regiony winiarskie, 18 PDO; najczęstsza odmiana to graševina.
Podobne
🥃 Țuică de Argeș · 🥃 Țuică Zetea de Medieșu Aurit · 🥃 Fränkisches Zwetschgenwasser · 🥃 Sliwovitz del Friuli-Venezia Giulia · 🥃 Slavonska šljivovica · 🥃 Quetsch d'Alsace
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Źródła
- eAmbrosia: technical file «Hrvatska stara šljivovica», PGI-HR-01957 (transmission of established GI) — fruit spirit from fermented mash of Prunus domestica (Bistrica and similar varieties), distilled at 60–75 % vol., aged ≥ 12 months in Slavonian oak (Quercus robur) casks; ≥ 37.5 % vol., volatile substances ≥ 200 g/hl, methanol ≤ 1200 g/hl, HCN ≤ 7 g/hl p.a.; Patria factory, Zagreb, 1886
- eAmbrosia (EU GI register API): Hrvatska stara šljivovica, EUGI00000014089, file PGI-HR-01957 — spirit drink, category 9 fruit spirit, registered, EU protection 24.04.2012
- Pravilnik o jakim alkoholnim pićima (Narodne novine 61/2009), Prilog 3: list of spirit drinks originating in Croatia — loza, stara šljivovica, travarica, pelinkovac
- Regulation (EU) 2019/787 on spirit drinks (OJ L 130, 17.5.2019): Annex I, category 9 fruit spirit — methanol for plums up to 1200 g/hl p.a., hydrocyanic acid for stone fruit up to 7 g/hl p.a.
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
