🥃 Slavonska šljivovica
Chorwacka śliwowica ze Slawonii, Baranji i zachodniego Srem: lokalne odmiany śliwek, jedna destylacja w miedzianym alembiku do 150 litrów, 8–18 miesięcy w slawońskim dębie; chroniona w UE nazwa, 37,5–42,5 % obj.
Jeśli lubisz śliwowicę, to Slavonska šljivovica (śliwowica slawońska) jest jej chorwacką odmianą: chroniona w UE nazwa trunku śliwkowego ze wschodu Chorwacji, ze Slawonii, Baranji i zachodniego Srem. Robi się ją jedną destylacją fermentowanych śliwek lokalnych i dawno zadomowionych odmian i starzeje w beczkach ze slawońskiego dębu. Kolor jest złocistożółty, „jak dukat”. Moc wynosi od 37,5 do 42,5 % obj.
Śliwki. Główną odmianą jest Bistrica, najbardziej znana dla rakiji, ale występują też lokalne Motičanka, Trnovača, Torgulja, Bjelica, Pintara, Valpovka i inne; udział każdej odmiany nie jest ustalony. Według specyfikacji technicznej odmiana nadaje rozpoznawalny aromat, a „białe” śliwki wraz z dziką fermentacją i prostą destylacją dają jej wyjątkowy charakter.
Jak się ją robi. Dojrzałe śliwki bez pestek fermentują na dzikich drożdżach od jednego do czterech tygodni, tradycyjnie w drewnianych kadziach o pojemności 0,5–2 ton. Zacier destyluje się raz w miedzianym alembiku do 150 litrów nad otwartym ogniem, przez około trzy godziny. Pierwszą frakcję, „bašicę”, odrzuca się, „serce” zbiera, a pogony, „patokę”, destyluje się ponownie osobno.
Dąb i tradycja. Destylat starzeje się 8–18 miesięcy w beczkach z dębu szypułkowego ze Slawonii. Dawniej każde gospodarstwo miało sad śliwowy, a w XIX wieku destylowano w alembikach z częściami z wypalanej gliny, później z miedzi. Plakat reklamujący Slavonska šljivovica z lat 1929–1940 przechowuje Muzeum Sztuki i Rzemiosła w Zagrzebiu.
Dlaczego to ważne. Nazwa gwarantuje śliwki slawońskie, jedną destylację i starzenie w dębie, ale to mocny trunek do 42,5 % obj., a metanolu wolno w nim mieć do 1 200 g na hektolitr czystego alkoholu. WHO przypomina, że nie ma bezpiecznej dawki alkoholu.
Fakty
| Kategoria UE | kategoria 9 — destylat owocowy; chroniona nazwa Chorwacji (PGI-HR-01961) |
|---|---|
| Surowiec | śliwki bistrica i miejscowe odmiany Slawonii (Prunus domestica, P. insititia) |
| Metoda destylacji | jedna destylacja w miedzianym kotle do 150 l na otwartym ogniu, około trzech godzin |
| Minimalny okres dojrzewania | 8–18 miesięcy |
| Rodzaj beczki | beczki ze slawońskiego dębu szypułkowego (Quercus robur) |
| Zawartość alkoholu (% obj.) | 37,5–42,5 % obj.; metanol do 1 200 g/hl czystego alkoholu |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Slavonska šljivovica → pakuje się w → 🍷 Dębowa beczka ← pakuje się w ← 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Następny krok
- 🥃 Distillation
- W co się pakuje
- 🍷 Dębowa beczka
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Należy do
- 🥃 Śliwowica
- Powiązane z
- 📍 Slavonia
- Podobne i różne
- 🥃 Rakija, 🥃 Hrvatska stara šljivovica, 🥃 Pálinka śliwkowa z Békés (Békési Szilvapálinka), 🥃 Sliwovitz del Friuli-Venezia Giulia, 🥃 Sliwovitz del Friuli-Venezia Giulia, 🥃 Sliwovitz trentino, 🥃 Sliwovitz trentino
Najczęstsze pytania
Czy to to samo co śliwowica łącka?
Nie: to chorwacka nazwa chroniona, z odmian takich jak Bistrica, destylowana raz i leżakowana w dębie slawońskim.
Jak czytać słowo šljivovica?
Mniej więcej «sliwowica», czyli po polsku śliwowica.
Jaką ma moc?
Od 37,5 do 42,5 % obj.
Czy destyluje się ją dwa razy?
Nie, raz w prostym miedzianym alembiku; osobno przedestylowuje się tylko końcówki, patokę.
Skąd złoty kolor?
Z 8–18 miesięcy w dębie slawońskim.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🍷 Dębowa beczka — Drewniane naczynie z dębowych klepek, w którym wino dojrzewa, nabiera nowych aromatów i powoli „oddycha”.
- 🥃 Distillation — Destylacja oddziela etanol od sfermentowanego płynu: odparowuje przed wodą, a para jest schładzana i zbierana, partiami w alembiku albo w sposób ciągły w kolumnie. Tak powstają whisky, brandy, rum, wódka i gin.
- 🥃 Pálinka śliwkowa z Békés (Békési Szilvapálinka) — Palinka śliwkowa z doliny Körös wokół Békés: co najmniej połowa to lokalna czerwona śliwka Vörös szilva, 3 miesiące lub dłużej w drewnie; chroniona w UE nazwa.
- 📍 Slavonia — Wzgórza Kutjeva i Papuk.
Podobne
🥃 Sliwovitz del Friuli-Venezia Giulia · 🥃 Țuică de Argeș · 🥃 Sliwovitz trentino · 🥃 Schwarzwälder Zwetschgenwasser · 🥃 Fränkisches Zwetschgenwasser · 🥃 Țuică Zetea de Medieșu Aurit
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Źródła
- eAmbrosia: tehnička dokumentacija 'Slavonska šljivovica', PGI-HR-01961 (05.04.2017), category 9 fruit spirit — Slavonia, Baranja and western Srijem; Bistrica and autochthonous varieties (Motičanka, Trnovača, Torgulja, Bjelica, Pintara, Valpovka and others), no set share; fermentation 1–4 weeks with epiphytic microflora in wooden vats of 0.5–2 t; single distillation in copper stills up to 150 l over open flame, about three hours, heads ('bašica') discarded, tails ('patoka') redistilled; Slavonian oak (Quercus robur) casks 8–18 months; 37.5–42.5 % vol.; methanol ≤ 1 200 g/hl a.a., volatile substances ≥ 200 g/hl, HCN ≤ 7 g/hl; poster 1929–1940 (Museum of Arts and Crafts, Zagreb)
- Regulation (EC) No 110/2008, Annex III as at 31.01.2020 (legislation.gov.uk): Croatia — Slavonska šljivovica, category 9 fruit spirit
- Regulation (EU) 2019/787 on spirit drinks (OJ L 130, 17.5.2019), Annex I: category 9 — fruit spirit (min. 37.5 % vol., distilled < 86 % vol., methanol for plums up to 1 200 g/hl a.a.)
- Commission Recommendation 2010/133/EU of 2 March 2010 on the prevention and reduction of ethyl carbamate contamination in stone fruit spirits and stone fruit marc spirits
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
