🥃 Śliwowica

Śliwowica, czyli šljivovica, to śliwkowy trunek Europy Środkowej i Bałkanów: mocny destylat owocowy otrzymywany przez fermentację i destylację śliwek. W UE „slivovitz” jest jedną z prawnych nazw destylatu ze śliwek, obok „plum” i „quetsch”. Podlega kategorii 9 rozporządzenia 2019/787: moc co najmniej 37,5 % obj., bez dodanego alkoholu, aromatów i barwników.

Przepisy dla śliwki są szczegółowe. Każda destylacja odbywa się poniżej 86 % obj., aby aromat pochodził z owocu; lotne związki aromatyczne muszą wynosić co najmniej 200 g na hektolitr czystego alkoholu. Dla śliwki dopuszcza się metanol do 1200 g/hl, kwas pruski z pestek do 7 g/hl i cukier do 18 g/l. W językach bułgarskim, czeskim, chorwackim, polskim, słowackim i słoweńskim nazwę można utworzyć od nazwy owocu z przyrostkiem, stąd šljivovica, slivovice i śliwowica.

W Serbii ustawa o napojach spirytusowych z 2015 roku wymaga, by nazwa rakiji owocowej zawierała słowo „rakija” i nazwę owocu, a dla śliwki dopuszcza także „šljivovica”. W 2022 roku UNESCO wpisało na Listę reprezentatywną serbską tradycję šljivovicy: śliwki z przydomowych sadów fermentują trzy do czterech tygodni, są destylowane w ręcznie wykonanych miedzianych alembikach, a mocniejszy destylat drugiej destylacji dojrzewa co najmniej rok, zwykle w dębowej beczce.

Rejestr UE chroni Hrvatska stara šljivovica i Slavonska šljivovica (Chorwacja, 2012) oraz Troyanska i Loveshka slivova rakya (Bułgaria, 2005), a polska Śliwowica łącka czeka na rejestrację. Destylaty ze śliwek robi się też na Węgrzech (trzy szilvapálinka) i w Niemczech (Zwetschgenwasser).

Dlaczego to ważne. „Slivovitz” gwarantuje śliwkę, a nie kraj: pochodzenie potwierdza wyłącznie oznaczenie geograficzne. Złoty kolor daje drewno: karmel wolno dodać dopiero po roku dojrzewania w nim. Limity metanolu i kwasu pruskiego obowiązują każdą śliwowicę sprzedawaną w UE. WHO podaje, że nie ma bezpiecznej dawki alkoholu.