🇸🇮 Sery słoweńskie
Sery słoweńskie to sery górskie z Alp Julijskich i doliny Soczy, jak Tolminc, Bovški sir i Mohant, a także Nanoški sir; 4 nazwy są chronione w UE jako ChNP.
Sery słoweńskie pochodzą z Alp Julijskich i sąsiednich dolin: cztery nazwy są chronione w UE jako ChNP, a piąta, istryjska, jest wspólna z Chorwacją.
Górna dolina Soczy to ojczyzna dwóch najstarszych serów. Bovški sir to ser twardy robiony głównie z mleka owiec rasy bowieckiej (co najmniej 80 % surowego mleka owczego, reszta krowie lub kozie); koła po 1,8–4,5 kg dojrzewają od 45 dni do dwóch lat, smak jest intensywny i lekko pikantny. Tolminc powstaje z mleka krowiego, surowego lub termizowanego, głównie rasy brunatnej: koła 3,5–5 kg, dojrzewanie co najmniej 60 dni, smak słodki i pikantny. Obie nazwy występują w cenniku z Udine z 1756 roku, a ser z tych stron służył jako podatek już w XIII–XIV wieku.
Nanoški sir robi się w dolinie Vipavy, gdzie od płaskowyżu Nanos wieje bora: mleko brunatnych krów, koła 8–11 kg, dojrzewanie co najmniej 60 dni i pieczątka z narcyzem na skórce. Mohant z Bohinja to miękki, pikantny ser bez skórki: dojrzewa w dużych beczkach (deže) bez dostępu powietrza, a potem jest ugniatany i pakowany w słoiki. Nazwa jest znana od XVIII wieku.
Ostatni to Istarski ovčji sir, twardy ser owczy z Istrii; nazwa jest chroniona wspólnie z Chorwacją.
Bovški sir to okrągłe koło o średnicy 17-26 cm i wysokości 8-12 cm, z co najmniej 60% suchej masy i co najmniej 45% tłuszczu w suchej masie. Mleko kozie dodawane do owczego pochodzi głównie od rodzimej kozy drežnickiej, a ser powstaje w letnim sezonie wypasu. Na etykiecie producent może zaznaczyć, że ser leżakował ponad rok, powstał w alpejskiej serowarni albo jest ekologiczny. Nanoški sir wytwarza się od XVI wieku, najpierw z mleka owczego, dziś z krowiego, bo owczego brakuje. Żółty kolor zawdzięcza beta-karotenowi w mleku, a pikantny smak nabiera po około dwóch miesiącach.
Fakty
| Kraj | Słowenia |
|---|---|
| Region | Alpy Julijskie, dolina Soczy, dolina Vipavy, Bohinj |
| Surowiec | Mleko krowie; Bovški sir głównie owcze |
| Podstawa prawna | Rozp. (UE) 987/2011, 187/2012, 753/2012, 1163/2013 |
| Rejestracja | 4 własne ChNP, 2011–2013 |
| Smak | Od słodkiego i pikantnego po intensywny i ostry; Mohant pikantny i smarowny |
Jak łączy się z tematem „Ser”
🇸🇮 Sery słoweńskie → rodzaj → 🧀 Ser
Powiązania
- Tradycje
- Słoweńcy
- Należy do
- 🧀 Ser, 🏷️ Sery o chronionych nazwach
Najczęstsze pytania
Ile serów słoweńskich jest chronionych?
Cztery własne ChNP (Bovški sir, Mohant, Nanoški sir i Tolminc) oraz Istarski ovčji sir, wspólny z Chorwacją.
Czym Tolminc różni się od Bovški sir?
Tolminc robi się z mleka krowiego, głównie rasy brunatnej, a Bovški sir głównie z mleka owiec rasy bowieckiej.
Dlaczego Mohant nie ma skórki?
Dojrzewa w dużych beczkach bez dostępu powietrza; ugniata się go i pakuje w słoiki prosto z beczki.
Czym wyróżnia się Nanoški sir?
Robi się go w dolinie Vipavy z mleka brunatnych krów, dojrzewa co najmniej 60 dni i ma na skórce pieczątkę z narcyzem.
Czy wszystkie słoweńskie sery górskie są owcze?
Nie. Tylko Bovški sir powstaje głównie z mleka owczego; Tolminc, Nanoški sir i Mohant robi się z mleka krowiego.
Podobne
🇩🇰 Sery duńskie · 🇸🇪 Sery szwedzkie · 🐄 Sery według rodzaju mleka · 🇷🇴 Sery rumuńskie · 🇦🇹 Sery austriackie · 🇨🇭 Sery szwajcarskie
Co obejmuje
Źródła
- eAmbrosia: Tolminc (EUGI00000013793)
- Regulation (EU) No 187/2012, Tolminc (EUR-Lex)
- Regulation (EU) No 753/2012, Bovški sir (EUR-Lex)
- Regulation (EU) No 987/2011, Nanoški sir (EUR-Lex)
- Regulation (EU) No 1163/2013, Mohant (EUR-Lex)
- Ministry of Agriculture of Slovenia, Protected Slovenian Agricultural Products and Foodstuffs 2021
- Specification for Bovški sir, October 2023 (gov.si, in Slovenian)
