🥛 Mleko kozie

Mleko kozie — mleko udomowionej kozy, które pije się świeże i przerabia na sery i jogurty. Mleko kozie — mleko kozy domowej, pod względem głównych parametrów bardzo zbliżone do krowiego. Według USDA 100 g zawiera 69 kcal, 3,56 g białka, 4,14 g tłuszczu, 4,45 g węglowodanów i 134 mg wapnia. Według FAO w 2010 roku stanowiło 2,4% światowej produkcji mleka; najwięcej wytwarzały go Indie (30%), Bangladesz (17%) i Sudan (11%).

Kozy nazywa się „krową biedaka”: są mało wymagające, trzyma się je w suchych regionach w małych stadach liczących 2–10 sztuk, a mleko przeważnie zaspokaja potrzeby rodziny. Ponad 98% kóz na świecie żyje w Azji, Afryce i Ameryce Łacińskiej, a w Afryce Subsaharyjskiej mleko kozie stanowi około 9% całego udoju. Najpopularniejsze rasy mleczne to saaneńska, anglonubijska, toggenburska, alpejska i zachodnioafrykańska karłowata.

Różnice tkwią w szczegółach. Kuleczki tłuszczu w mleku kozim są drobniejsze, a kwasów tłuszczowych o krótkim i średnim łańcuchu jest nawet dwa razy więcej niż w krowim. Kwasy kapronowy, kaprylowy i kaprynowy wzięły nazwę od łacińskiego capra — „koza”: to z nimi wiąże się charakterystyczny posmak. Witaminy B12 jest tu o rząd wielkości mniej niż w mleku krowim, a folianów w obu jest niewiele.

Mleko kozie czy krowie? Pod względem białka, tłuszczu i laktozy są bardzo podobne, więc kozie nie jest ani bez laktozy, ani bezpieczną zamianą przy alergii. Różnice tkwią w szczegółach: mniejsze kuleczki tłuszczu, do dwóch razy więcej krótko- i średniołańcuchowych kwasów tłuszczowych, które tłumaczą charakterystyczny smak, i o rząd wielkości mniej witaminy B12. Mleko owcze jest bogatsze od koziego i ma jeszcze więcej laktozy.

W UE etykieta musi podawać gatunek zwierzęcia, jeśli mleko nie jest krowie: szukaj napisu „mleko kozie”. Dla dziecka wybieraj „pasteryzowane”. Kupisz je jako mleko do picia w kartonie lub butelce w dziale nabiałowym sklepu, w sklepie ze zdrową żywnością i wprost od hodowcy kóz, a także jako ser i jogurt w dziale serów.

Dlaczego to ważne dla ciebie. Mleko kozie często uważa się za lżej strawne, ale FAO radzi podchodzić do takich twierdzeń ostrożnie. Przy alergii na białko mleka krowiego się nie nadaje: zawiera tę samą β-laktoglobulinę i możliwe są ciężkie reakcje. Laktozy ma prawie tyle samo, więc przy jej nietolerancji mleko kozie nie pomoże. Dzieciom — tylko pasteryzowane i nie wcześniej niż po ukończeniu roku (NHS), a dojrzewający kozi ser z białą skórką kobiety w ciąży mogą jeść tylko po dokładnym podgrzaniu.