🍷 Symposion
Inne nazwy: symposion, sympozjon, uczta grecka, starogrecka uczta z winem, greckie biesiadowanie
Starogrecka wieczorna uczta obywateli płci męskiej z winem rozcieńczonym wodą, muzyką, grami i rozmowami.
Symposion (sympozjon, gr. symposion — „wspólne picie”) było spotkaniem obywateli płci męskiej w starożytnej Grecji: goście pili wino, słuchali muzyki, recytowali wiersze, grali i rozmawiali. Wino mieszano z wodą, a porządku pilnował przewodniczący wieczoru, symposiarcha. To historia, nie porada, jak pić.
Symposiarcha decydował, ile się pije i ile dolewa wody. Słudzy mieszali wino z wodą w dużym naczyniu, krateru, napełniali z niego dzbany i rozlewali napój do czar. Czary były płytkie, szerokie i dwuuche, nazywano je kylixami. Dla Greków rozcieńczanie wina było znakiem cywilizacji, sposobem odróżnienia się od barbarzyńców, którzy ich zdaniem pili je czyste.
W teorii rozcieńczone wino pozwalało na filozoficzne rozmowy bez nadmiernego upojenia. Archeolog Emlyn Dodd powiedział muzeum Getty, że zachowały się inne świadectwa: ludzie upijali się mocno, czy rozcieńczali, czy nie. Woda nie była jedynym dodatkiem: mieszkańcy wyspy Kos, jak wiadomo, dolewali do wina wodę morską.
Ulubioną grą był kottabos. Gracz dopijał wino z kylixa i ciskał osad w cel, na przykład w dysk zawieszony na tyczce, by go strącić. Zwycięzców czekały ciasta, pocałunki i inne erotyczne nagrody. Na attyckim kraterze dzwonowatym w British Museum, z grobowca otwartego przez sir Williama Hamiltona w 1766 roku, czterech mężczyzn w wieńcach leży na dwóch łożach. Jeden gra na flecie, a Deximachos kręci kylixem na palcu, by rzucić. Obok stoi chłopiec z sitkiem.
Męski charakter tych wieczorów nie był absolutny: na kylixie w Getty z około 490 roku p.n.e. leżąca kobieta gra w kottabos. O ludziach i ich winie czytaj na stronach o Grekach i o winie w starożytnej Grecji.
Fakty
| Kraj | Starożytna Grecja 1 |
|---|---|
| Okazja | Wieczór obywateli płci męskiej: wino, muzyka, gry, rozmowy 1 |
| Przeznaczenie | Wino rozcieńczone wodą w kraterze; proporcję ustalał symposiarcha 1 |
| Czas trwania | Kylix z grą w kottabos: około 490 r. p.n.e. (Getty) 2 |
Jak łączy się z tematem „Wino”
🍷 Symposion → rodzaj → 🍷 Wino w starożytnej Grecji → rodzaj → 🍷 Historia wina → rodzaj → 🍷 Wino
Powiązania
- Poprzedni krok
- 🍷 Kylix, 🍷 Krater
- Należy do
- 🍷 Wino w starożytnej Grecji
- Wino i mleko
- 🧑🤝🧑 Grecy
Najczęstsze pytania
Kto przewodniczył symposionowi?
Symposiarcha, przewodniczący wieczoru. Decydował, ile wina się pije i ile wody dolewa.
Do czego służył krater?
Do mieszania wina z wodą. Słudzy napełniali dzbany z krateru i nalewali rozcieńczony napój do czar gości.
Z czego pito wino na symposionie?
Z kylixa: bardzo płytkiej czary z uchem po każdej stronie, używanej też w grze w kottabos.
Jak grano w kottabos?
Gracz dopijał wino z kylixa i ciskał osad w cel, jak dysk na tyczce. Zwycięzcy dostawali ciasta, pocałunki lub inne nagrody.
Czy to prawda, że Grecy pili tylko wino z wodą?
Rozcieńczanie było ideałem, z którego byli dumni, ale antyczni autorzy wspominają też dodatki jak woda morska, a i tak można się było upić.
Podobne
🍷 Dionizos · 🍷 Wino w starożytnej Grecji · 🏅 Kotinos · 🏛️ Atena i oliwka
Źródła
- J. Paul Getty Trust. Performing Arts in Art: Student Handout, Ancient Greek Symposia (2011)
- Getty. Cheese or Seawater in Your Wine? Interview with archaeologist Emlyn Dodd (2025)
- British Museum. Bell krater (Athenian red-figured, symposion with cottabos), museum no. 1772,0320.1
