🫒 Oliwki stołowe
Inne nazwy: oliwki jadalne
Oliwki pozbawione goryczy ługiem, solanką lub solą i gotowe do jedzenia.
Oliwki stołowe to owoce oliwki, z których usunięto naturalną goryczkę i które przygotowano do jedzenia. Świeże oliwki są gorzkie z powodu oleuropeiny, dlatego goryczkę usuwa się ługiem, moczeniem w solance lub fermentacją. Następnie oliwki konserwuje się w solance, suchej soli, w atmosferze modyfikowanej, przez pasteryzację lub sterylizację. Na oliwki stołowe wybiera się odmiany o dużym owocu, delikatnym miąższu i pestce, która łatwo odchodzi.
Norma Międzynarodowej Rady Oliwek (IOC) dzieli oliwki stołowe według dojrzałości na zielone, zmieniające barwę i czarne. Zielone i czarne oliwki to więc często ta sama odmiana zebrana w różnym czasie. Ze względu na obróbkę wyróżnia się oliwki traktowane ługiem, naturalne, suszone oraz czarne przez utlenienie. Trzy najpopularniejsze metody — po sewilsku, kalifornijskie czarne i czarne po grecku — dają około 80 % światowej produkcji.
Norma opisuje też postaci: całe, nadłamane, nacięte, bez pestek, połówki, plasterki, nadziewane papryką, migdałami, anchois lub kaparami, a także pastę z oliwek. Pod względem jakości są trzy kategorie handlowe: «Extra» (Fancy), «pierwsza» (Choice, Select) i «druga» (Standard).
W sezonie 2024/25 świat wyprodukował około 3,3 mln t oliwek stołowych; najwięcej — Turcja (750 tys. t), Egipt (600 tys.) i Hiszpania (533 tys.). Znane odmiany stołowe to Gordal Sevillana, Manzanilla de Sevilla, Kalamon, Konservolia, Gemlik i Aggezi Shami.
Na co patrzeć na słoiku. Kaliber na etykiecie to liczba owoców na kilogram: 60/70 — bardzo duże, 351/380 — drobne. Porównuj według kilograma masy bez zalewy — norma wymaga podawania tej masy. Równomiernie czarne, miękkie oliwki z glukonianem żelaza (E579) to kalifornijskie, ściemniałe przez utlenienie. W 100 g zielonych oliwek jest 1560 mg sodu, a WHO zaleca dorosłym mniej niż 2000 mg dziennie. Otwarty słoik trzymaj w lodówce, pod zalewą.
Skład na 100 g
| Tłuszcz | 15.3 g |
|---|---|
| Białko | 1.03 g |
| Węglowodany | 3.84 g |
| Energia | 145 kcal |
| Wapń | 52 mg |
Źródło: USDA FoodData Central: Olives, pickled, canned or bottled, green
Jak łączy się z tematem „Oliwki”
🫒 Oliwki stołowe → rodzaj → 🫒 Oliwki
Powiązania
- Skąd pochodzi
- 🌳 Oliwka europejska
- Poprzedni krok
- 🧺 Zbiór oliwek
- W co się pakuje
- 🫙 Słoik
- Z czego się robi
- 🫒 Oliwki
- Co jest potrzebne
- 🧂 Solanka, 🧪 Wodorotlenek sodu
- Gdzie się przechowuje lub sprzedaje
- 🧊 Komora chłodnicza
- Co wpływa
- 🧂 Solanka
- Tradycje
- 🌍 Anatolia i Bliski Wschód, 🌍 Europa Południowa
- Należy do
- 🫒 Oliwki
- Z jakich odmian
- 🫒 Gordal Sevillana, 🫒 Manzanilla de Sevilla, 🫒 Konservolia, 🫒 Chalkidiki (oliwka), 🫒 Meski, 🫒 Nocellara del Belice, 🫒 Zard, 🫒 Carolea, 🫒 Cornicabra, 🫒 Picholine
i jeszcze 21
🫒 Mari, 🫒 Manzanilla Cacereña, 🫒 Domat, 🫒 Aggezi Shami, 🫒 Toffahi, 🫒 Gemlik, 🫒 Picholine marokańska, 🫒 Mission, 🫒 Nabali, 🫒 Galega, 🫒 Menara, 🫒 Oblica, 🫒 Souri, 🫒 Memecik, 🫒 Crnica, 🫒 Rowghani, 🫒 Haouzia, 🫒 Baladi, 🫒 Barnea, 🫒 Coratina, 🫒 Arauco
Najczęstsze pytania
Dlaczego świeżych oliwek nie je się prosto z drzewa?
Są bardzo gorzkie przez oleuropeinę; goryczkę usuwa się ługiem, solanką lub fermentacją.
Czy to prawda, że wszystkie czarne oliwki są dojrzałe?
Nie. Kalifornijskie „czarne” oliwki to owoce zielone lub półdojrzałe, ściemniałe przez utlenianie w roztworze zasadowym; kolor utrwala się glukonianem żelaza (E579).
Co znaczą liczby w rodzaju 201/230 na słoiku?
To kaliber: ile owoców mieści się w kilogramie. Im mniejsza liczba, tym większe oliwki.
Jakie są najbardziej znane odmiany stołowe?
Gordal sevillana, manzanilla sevillana, kalamon, konservolia, gemlik i aggizi shami.
Czym oliwki zielone różnią się od czarnych?
Zwykle stopniem dojrzałości: zielone zbiera się przed dojrzewaniem, czarne dojrzałe; często to ta sama odmiana.
Przepisy
Co przeczytać dalej
- 🫒 Picholine — Francuska odmiana z Langwedocji o wydłużonych owocach na zielone oliwki stołowe; na Korsyce od 1960 roku także na oliwę.
- 🧂 Solanka — Słona woda, w której oliwki fermentują i przechowują się, z 5–10 % soli.
- 🌳 Oliwka europejska — Wiecznie zielone drzewo, z którego owoców powstaje oliwa i oliwki stołowe.
- 🌍 Europa Południowa — Śródziemnomorskie południe Europy — Hiszpania, Włochy, Grecja, Portugalia: sery owcze i kozie oraz większość oliwy na świecie.
- 🧺 Zbiór oliwek — Zrywanie oliwek ręcznie, kijami lub maszynami wstrząsającymi, zwykle jesienią i zimą.
Podobne
🫒 Zielone oliwki po sewilsku · 🫒 Czarne oliwki po grecku · 🫒 Czarne oliwki po kalifornijsku
Co obejmuje
- 🫒 Czarne oliwki po grecku
- 🫒 Zielone oliwki po sewilsku
- 🫒 Czarne oliwki po kalifornijsku
- 📜 Oliwki z Kalamaty
- 📜 Nocellara del Belice (oliwki stołowe)
- 📜 Throumpa Ampadias Rethymnis Kritis (oliwki stołowe)
- 📜 Konservolia Amfissis (oliwki stołowe)
- 📜 Throumpa Chiou (oliwki stołowe)
Wszystkie (13) →
- 🫒 Zielone oliwki po sewilsku
- 🫒 Czarne oliwki po grecku
- 🫒 Czarne oliwki po kalifornijsku
- 📜 Aydın Memecik (oliwki stołowe)
- 📜 Aceituna Aloreña de Málaga
- 📜 Gemlik Zeytini (oliwki stołowe)
- 📜 Oliwki z Kalamaty
- 📜 Konservolia Amfissis (oliwki stołowe)
- 📜 Nocellara del Belice (oliwki stołowe)
- 📜 Oliva Ascolana del Piceno
- 📜 Throumpa Ampadias Rethymnis Kritis (oliwki stołowe)
- 📜 Throumpa Chiou (oliwki stołowe)
- 📜 Olives noires de Nyons
Źródła
- International Olive Council: Trade Standard Applying to Table Olives, COI/OT/NC no. 1 (2004)
- International Olive Council: Olive World — Table olives
- International Olive Council: Key figures on the world market for table olives (November 2025)
- Conte P. et al. Table Olives: An Overview on Effects of Processing on Nutritional and Sensory Quality. Foods 2020, 9, 514
- WHO: Sodium reduction (fact sheet)
