🍷 Ampelograf

Ampelograf (specjalista od odmian winorośli) to naukowiec, który odróżnia odmiany po cechach rośliny. Nauka nazywa się ampelografia. Dawniej odmianę rozpoznawano na oko: po liściu, pędzie, jagodzie i gronie. Dziś do oględzin dochodzi analiza DNA, a Międzynarodowa Organizacja Winorośli i Wina (OIV) radzi opisywać odmianę oboma sposobami.

Według protokołu OIV z 2019 roku profil DNA sporządza się co najmniej na dziewięciu wzorcowych markerach mikrosatelitarnych. Opis cech zewnętrznych opiera się na liście: kształt liścia, liczba klap, zatoka u ogonka, kształt grona, barwa skórki, termin pękania pąków i początku dojrzewania. Protokół przydaje się, gdy odmianę trzeba oficjalnie uznać i zarejestrować.

Samo DNA nie wystarczy, samo oko też nie. Środowisko wpływa na cechy, niektóre odmiany są podobne, klony jednej odmiany się różnią. Prawdziwych znawców jest mało, a krzew musi być dorosły i obserwowany co najmniej dwa lata. Mikrosatelity identyfikują znacznie szybciej i pewniej, ale ampelografia pozostaje potrzebna do opisu, hodowli i ochrony odmian.

Żywym przykładem jest badanie z 2024 roku nad krzewami z Galicji w Hiszpanii. Z 82 okazów 76 okazało się różnymi odmianami. „Moscatel Rubio” był w rzeczywistości Mencíą, „Ollo de Sapo” to Borraçal, a Zamarrica to Caíño da Terra. Catalán odpowiadał amerykańskiej Catawbie. Wcześniej, w 2005 roku, dla dziewięciu odmian północno-zachodniej Hiszpanii zbudowano „liść średni” i profil z sześciu mikrosatelitów, a razem metody dały pełniejszy obraz.

Ampelograf i enolog pracują na innym materiale: jeden określa roślinę, drugi zajmuje się winem. O nauce przeczytasz w haśle Ampelografia, o pokrewnych zawodach w Zawody w świecie wina.