🥃 Grappa z Friuli
Grappa z Friuli-Wenecji Julijskiej we Włoszech: wytłoki z regionu, destylowana i butelkowana na miejscu, od 40 % obj., substancje lotne od 200 g/hl.
Grappa friulana (Grappa del Friuli) to oznaczenie geograficzne UE dla grappy, włoskiego destylatu z wytłoków winogronowych, z wytłoków winogron uprawianych i przetwarzanych w regionie Friuli-Wenecja Julijska. Tam się ją destyluje, doprowadza do wymaganej mocy i butelkuje. Minimalna moc to 40 % obj., a substancje lotne zaczynają się od 200 g/hl czystego alkoholu. Ochrona UE obowiązuje od 12 czerwca 1989 roku.
Próg substancji lotnych jest tu wyższy niż ogólne 140 g/hl, co według specyfikacji daje intensywniejszy aromat surowca. Wytłoki destyluje się w aparatach ciągłych lub alembikach okresowych, w kąpieli wodnej lub na otwartym ogniu, oddzielając „głowę” i „ogon”, poniżej 86 % obj. Obniżanie mocy wodą demineralizowaną, chłodzenie, filtracja i butelkowanie odbywają się tylko w regionie.
Tradycyjnie dozwolone są ruta, jałowiec, goryczka, marzanka wonna, piołun i kosodrzewina, a z owoców borówka; wymienia się je na etykiecie. Cukier jest ograniczony do 20 g/l, a miodu można dodać tyle samo; karmel jest dozwolony dopiero po 12 miesiącach w drewnie. Rodzaj beczki (barrique, tonneau itd.) wolno podać tylko wtedy, gdy grappa spędziła w niej cały deklarowany okres.
Specyfikacja wspomina o alembiku do trunków w Cividale del Friuli w zapisach z 1451 roku, a w 1744 roku cesarzowa Maria Teresa zliberalizowała domową destylację w austriackim Friuli. W 1890 roku w prowincji Udine było 33 gorzelnie i 238 działających wiejskich. W 1995 roku 15 gorzelni regionu wyprodukowało nieco ponad 9 % włoskiej grappy.
Dlaczego to ważne. Nazwa gwarantuje friulskie winogrona i cały cykl w regionie. „Vecchia” oznacza co najmniej 12 miesięcy w drewnie, „riserva” 18. I pamiętaj: według WHO nie ma bezpiecznej dawki alkoholu.
Fakty
| Kategoria UE | 6 (destylat z wytłoczyn winogronowych); OG PGI-IT-01948 |
|---|---|
| Surowiec | wytłoczyny winogron uprawianych i przetworzonych we Friuli-Wenecji Julijskiej |
| Metoda destylacji | ciągła lub periodyczna, w łaźni wodnej lub nad otwartym ogniem, poniżej 86% obj. |
| Zawartość alkoholu (% obj.) | od 40% obj.; substancje lotne od 200 g/hl 100% alkoholu |
| Minimalny okres dojrzewania | nieobowiązkowe; „vecchia” — od 12 mies., „riserva” — od 18 mies. |
| Podstawa prawna | rozp. (UE) 2019/787, art. 37; specyfikacja OG (2016); DPR 297/1997 |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Grappa z Friuli → rodzaj → 🍇 Destylaty z wytłoczyn → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Następny krok
- 🍷 Fermentacja alkoholowa
- W co się pakuje
- 🍷 Dębowa beczka, 🏷️ Barrique, 🍷 Etykieta wina
- Z czego się robi
- 🥃 Wytłoczyny, 🥃 Osad drożdżowy
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Tradycje
- 🧑🤝🧑 Włosi
- Należy do
- 🍇 Destylaty z wytłoczyn, 🥃 Grappa
- Powiązane z
- 📍 Friuli-Wenecja Julijska, 🥃 Nonino
- Podobne i różne
- 🥃 Grappa z Wenecji Euganejskiej, 🥃 Grappa z Wenecji Euganejskiej, 🥃 Kirsch Friulano, 🥃 Sliwovitz del Friuli-Venezia Giulia, 🥃 Williams friulano
Najczęstsze pytania
Czym jest Grappa friulana?
Grappa z oznaczeniem GI UE z wytłoków winogron uprawianych i przetwarzanych we Friuli-Wenecji Julijskiej; destylacja, regulacja mocy i butelkowanie w regionie, przy mocy co najmniej 40 % obj.
Czy Grappa friulana różni się od zwykłej grappy?
Tak. Ma wyższą minimalną moc (40 % obj. wobec 37,5 %) i wyższy próg substancji lotnych: 200 g/hl czystego alkoholu zamiast 140.
Jakie rośliny mogą być w Grappa friulana?
Ruta, jałowiec, goryczka, marzanka wonna, piołun i kosodrzewina, a także borówka. Dodatek trzeba wymienić na etykiecie.
Czy można dodawać miód?
Tak: miód jest dozwolony w tym samym limicie co cukier, do 20 g/l w przeliczeniu na cukier inwertowany.
Co oznacza nazwa beczki na etykiecie?
Barrique, caratello lub tonneau można podać tylko wtedy, gdy grappa przebywała w takiej beczce przez cały deklarowany okres dojrzewania.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🍷 Fermentacja alkoholowa — Drożdże zjadają cukier w moszczu i wydzielają alkohol oraz dwutlenek węgla.
- 🍷 Etykieta wina — Naklejka na butelce: kto wyprodukował, skąd, rocznik i moc.
- 🧑🤝🧑 Włosi — Naród Włoch; kuchnia opiera się na winie, oliwie i serze, a w 2025 roku kraj wyprodukował 44,4 mln hektolitrów wina – najwięcej na świecie.
- 🥃 Wytłoczyny — Skórki, pestki i ogonki winogron pozostałe po tłoczeniu.
Podobne
🥃 Grappa z Sycylii · 🥃 Grappa z Lombardii · 🥃 Grappa z Wenecji Euganejskiej · 🥃 Grappa z Piemontu · 🥃 Grappa di Barolo · 🥃 Grappa z Południowego Tyrolu
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Źródła
- eAmbrosia: technical file «Grappa friulana / Grappa del Friuli» (PGI-IT-01948), Ref. Ares(2016)6030665 (EN)
- eAmbrosia — EU register of geographical indications: Grappa friulana / Grappa del Friuli (EUGI00000014170)
- Regulation (EU) 2019/787 on spirit drinks, Annex I, category 6 (Grape marc spirit); Art. 37
- Scheda tecnica IG «Grappa», Gazzetta Ufficiale n. 31, 08.02.2016 (16A00865) — загальні правила граппи
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
