🫙 Tetra Pak
Wielowarstwowe opakowanie na mleko i soki: około 75 % tektury, reszta to polietylen i cienka folia aluminiowa.
Karton (tetrapak) to potoczna nazwa wielowarstwowego opakowania na mleko, soki i inne płynne produkty. Mniej więcej trzy czwarte opakowania to tektura, a resztę stanowią warstwy polietylenu i cienka folia aluminiowa. W wersji aseptycznej taki karton z mlekiem UHT, zamknięty w jałowych warunkach, można miesiącami przechowywać bez lodówki.
Warstwy działają razem. Tektura daje kształt i wytrzymałość, polietylen nie przepuszcza płynu, a folia — światła i tlenu. Typowa kolejność od zewnątrz do środka: polietylen, tektura, polietylen, folia i jeszcze dwie warstwy polietylenu, które stykają się z produktem.
Nazwa pochodzi od szwedzkiej firmy Tetra Pak, założonej w 1951 roku w Lund. Pierwsze opakowania miały kształt czworościanu — piramidki o czterech trójkątnych ścianach: od listopada 1952 roku miejscowa spółdzielnia mleczarska sprzedawała w nich śmietankę po jednym decylitrze. W 1961 roku pokazano maszynę do aseptycznego rozlewu mleka, a w 1969 roku pojawił się aseptyczny karton w kształcie cegiełki.
„Aseptyczny” oznacza, że jałowy produkt rozlewa się do wyjałowionego opakowania bez dostępu drobnoustrojów. Tak pakuje się mleko UHT: w badaniu z 2019 roku zachowywało ono jakość 34–36 tygodni w 4–20 °C i tylko 16–20 tygodni w 30–37 °C.
Dlaczego to ważne dla ciebie. Kartony nadają się do recyklingu: przegląd z 2021 roku w czasopiśmie Recycling nazywa błędnym przekonanie, że to niemożliwe. Włókna tektury oddziela się w wodzie, a pozostałość z polietylenu i aluminium także się przetwarza. Według szacunków branży w 2019 roku w UE poddano recyklingowi 51 % takich kartonów, więc oddawaj je osobno, jeśli w twojej gminie jest taka zbiórka.
Fakty
| Przeznaczenie | Opakowanie na płynne produkty, nieprzepuszczające światła i tlenu 1 |
|---|---|
| Kraj | Szwecja — Lund, 1951 3 |
| Czas trwania | Mleko UHT w kartonie — 34–36 tygodni w 4–20 °C 2 |
Jak łączy się z mlekiem
🫙 Tetra Pak ← pakuje się w ← 🥛 Mleko
Powiązania
- Co się pakuje
- 🥛 Mleko, 🌡️ Sterylizacja UHT, 🥛 Mleko UHT, 🔄 Rozlew, 🥛 Mleko sterylizowane
- Termin przydatności
- 📅 Termin przydatności
- Należy do
- 🍼 Opakowania i naczynia do mleka
- Wino i mleko
- 🍷 Wino w kartonie
- W innych tematach
- 🍷 Wino w kartonie
Najczęstsze pytania
Dlaczego mleko w kartonie (tetrapaku) długo się przechowuje?
Mleko UHT rozlewa się aseptycznie — jałowe do wyjałowionego kartonu, a folia nie przepuszcza światła i tlenu. Zamknięty karton zachowuje jakość przez miesiące.
Czy to prawda, że kartonu (tetrapaku) nie da się przetworzyć?
Nie. Przegląd z 2021 roku wyjaśnia: włókna tektury — około 75 % opakowania — oddziela się w wodzie, a pozostałość z polietylenu i aluminium także się przetwarza. W UE w 2019 roku poddano recyklingowi 51 % kartonów (szacunek branży).
Z czego składa się karton (tetrapak)?
Mniej więcej w trzech czwartych z tektury, resztę stanowią warstwy polietylenu i cienka folia aluminiowa.
Skąd nazwa „tetrapak”?
Od szwedzkiej firmy Tetra Pak (Lund, 1951) i kształtu pierwszych opakowań — czworościanu, piramidki o czterech trójkątnych ścianach.
Co oznacza „opakowanie aseptyczne”?
Że jałowy produkt rozlewa się do wyjałowionego opakowania tak, by drobnoustroje nie dostały się do środka. Dlatego mleko UHT w zamkniętym kartonie nie potrzebuje lodówki.
Przewodniki
Historia
Co przeczytać dalej
- 🌡️ Sterylizacja UHT — Ogrzewanie mleka do co najmniej 135 °C przez kilka sekund z aseptycznym pakowaniem: zamknięty karton miesiącami stoi bez lodówki.
- 📅 Termin przydatności — Zależy od obróbki i chłodzenia: dni, tygodnie lub miesiące.
- 🥛 Mleko sterylizowane — Mleko spożywcze długo ogrzewane powyżej 100 °C do jałowości handlowej: zamknięte do 90 dni w 1–25 °C (DSTU 2661), smak „przegotowany”.
- 🍷 Wino w kartonie — Wino w kartonie to wino rozlane do wielowarstwowego kartonu, takiego jak Tetra Pak, zamiast do szklanej butelki.
Podobne
🫗 Termos · 🪣 Wiadro · 🍼 Butelka ze smoczkiem · 🫙 Karton na mleko · 🫙 Konew aluminiowa · 🫙 Dzbanek
Źródła
- Robertson G. L. Recycling of Aseptic Beverage Cartons: A Review. Recycling 6(1):20, 2021
- Karlsson M. A. et al. Changes in stability and shelf-life of UHT treated milk during long term storage at different temperatures. Heliyon 5:e02431, 2019
- Tetra Pak — Heritage (company history)
- Tetra Pak Dairy Processing Handbook — Long life dairy products
- DairyReporter. EU beverage carton recycling rate hits 51% (ACE data, 2020)
