🥃 Drzewo chinowe
Rodzaj andyjskich drzew, z których kory otrzymuje się chininę. Kora nadaje goryczkę bitterom, amaro, quinquina i tonikowi, a chinina przez wieki leczyła malarię.
Jeśli zastanawiasz się, dlaczego tonik jest gorzki, odpowiedzią jest drzewo chinowe. Drzewo chinowe (Cinchona) to rodzaj wiecznie zielonych drzew i krzewów ze zboczy Andów w Ameryce Południowej. Ich kora zawiera alkaloidy, z których głównym jest chinina. Kora dała światu pierwszy skuteczny lek na malarię, a w napojach daje charakterystyczną gorzką nutę bitterów, amaro, win chinowych i toniku.
Historia. Jak pisze Malaria Journal, około 1630 roku sproszkowaną korę stosowali jezuiccy misjonarze w Ameryce Południowej, dlatego nazywano ją „korą jezuicką”. Według europejskiej legendy kora wyleczyła z gorączki żonę hiszpańskiego wicekróla Peru, a w 1742 roku Karol Linneusz nazwał rodzaj Cinchona jej imieniem. W 1820 roku francuscy chemicy Pelletier i Caventou wyodrębnili czystą chininę, a po 1890 roku głównym źródłem stała się kora z plantacji na Jawie.
W napojach. Korę rozdrabnia się i nastawia w alkoholu lub winie razem z innymi ziołami. Gorycz chininy jest obecna w aperitifach i bitterach koktajlowych. Przepisy UE pozwalają nazwać gorzkie wino aromatyzowane „quinquina”, jeśli jego głównym smakiem jest naturalny aromat chininy.
Tonik. Gazowany tonik zawdzięcza goryczkę chininie. W USA chininę wolno dodawać do napojów gazowanych tylko w postaci soli i nie więcej niż 83 mg na litr (83 ppm), a etykieta musi o tym informować.
Dlaczego to ważne. Chinina to lek, a nie tylko smak: w dużych dawkach powoduje szum w uszach, ból głowy, nudności i zaburzenia widzenia. Osoby przyjmujące leki lub mające problemy z sercem powinny skonsultować się z lekarzem. WHO przypomina, że nie ma bezpiecznej dawki alkoholu.
Fakty
| Surowiec | kora drzew rodzaju Cinchona; głównym alkaloidem chinina, a także chinidyna, cynchonina i cynchonidyna |
|---|---|
| Podstawa prawna | Rozporządzenie (UE) nr 251/2014 (quinquina); w USA 21 CFR 172.575 — chinina w napojach gazowanych do 83 ppm |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Drzewo chinowe → rodzaj → 🌿 Bittery i napoje gorzkie → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Następny krok
- 🍸 Bitter (napój spirytusowy o gorzkim smaku), 🥃 Amaro, 🍷 Quinquina, 🍷 Maceracja
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie
- Należy do
- 🌿 Bittery i napoje gorzkie
- Powiązane z
- 🌍 Ameryka Łacińska
- Podobne i różne
- 🍷 Wermut
Najczęstsze pytania
Czy tonik leczy malarię?
Nie. We współczesnym toniku jest bardzo mało chininy: w USA nie więcej niż 83 mg na litr. Malarię leczy się wyłącznie lekami na receptę pod nadzorem lekarza.
Dlaczego korę nazywano „jezuicką”?
Bo około 1630 roku stosowali ją jezuiccy misjonarze w Ameryce Południowej i rozpowszechnili w Europie jako środek na gorączkę.
Kto wyodrębnił chininę z kory chinowej?
Francuscy chemicy Pierre Joseph Pelletier i Joseph Caventou w 1820 roku; od tej pory czysta chinina zastąpiła sproszkowaną korę.
W jakich napojach jest kora chinowa?
W niektórych bitterach i amaro, winach chinowych oraz toniku; dokładnej receptury marki producenci zwykle nie ujawniają.
Czym grozi nadmiar chininy?
W dużych dawkach: szumem w uszach, bólem głowy, nudnościami, zawrotami głowy i zaburzeniami widzenia; lekarze nazywają to chinizmem.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🍷 Maceracja — Moczenie soku ze skórkami w celu wydobycia barwy, tanin i aromatu.
- 🌍 Ameryka Łacińska — Region od Meksyku po południe Ameryki Południowej: około 9 % światowego mleka, dulce de leche i świeże sery, wina Argentyny i Chile, oliwki.
- 🍸 Bitter (napój spirytusowy o gorzkim smaku) — Bitter to napój spirytusowy o przeważająco gorzkim smaku: aromatyzowany alkohol lub destylat od 15 % obj. (kategoria UE 30). Rheinberger Kräuter (Underberg) to najbardziej znana chroniona nazwa; wiele bitterów to prawnie likiery.
- 🍷 Wermut — Wermut to wino aromatyzowane, którego charakterystyczny smak pochodzi od roślin z rodzaju Artemisia (piołun) z innymi ziołami i przyprawami.
Podobne
Źródła
- Achan J. et al. Quinine, an old anti-malarial drug in a modern world: role in the treatment of malaria. Malaria Journal 2011; 10:144 (cinchona bark, Jesuits c. 1630, Linnaeus 1742, Pelletier & Caventou 1820, Javan bark after 1890, cinchonism)
- Regulation (EU) No 251/2014 on aromatised wine products, Annex II Part A(4): bitter aromatised wine; 'Quinquina wine' — main flavouring natural quinine flavouring (legislation.gov.uk)
- US 21 CFR § 172.575 Quinine: hydrochloride or sulfate salt in carbonated beverages, not to exceed 83 ppm as quinine; label must declare quinine (LII, Cornell)
- Difford's Guide: Bitters — infusions of herbs, spices, roots and peels; common botanicals gentian, quinine, orange peel
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
