Kranjska klobasa
Inne nazwy: kiełbasa kraińska, kiełbasa krańska
Kranjska klobasa to słoweńska kiełbasa wieprzowa ChOG: mielone mięso i słonina z czosnkiem i pieprzem w jelicie cienkim, wędzona na gorąco bukiem i pasteryzowana, sprzedawana w parach po 200–250 g.
Kranjska klobasa (kiełbasa kraińska, kiełbasa krańska, Krainer) to słoweńska kiełbasa wieprzowa o chronionej nazwie ChOG. Grubo mielony udziec, łopatka lub karkówka z tłuszczem ze słoniny są solone solą peklującą, przyprawiane czosnkiem i pieprzem, wędzone na gorąco bukiem i pasteryzowane. Sprzedaje się ją w parach po 200–250 g, spiętych drewnianym patyczkiem, i je na ciepło.
Ten mały drewniany patyczek, gruby na 2,5–3 mm i długi na 3–6 cm, przewleczony przez oba końce osłonki, to najszybszy sposób, by ją rozpoznać. Logo producentów nosi nawet hasło „zašpiljeno dobra od 1896”, a rok 1896 to data, kiedy „Süddeutsche Küche” Kathariny Prato wydrukowała jedną z najstarszych receptur.
Farsz to 75–80 % wieprzowiny dwóch najwyższych kategorii i 20–25 % twardej słoniny, z dodatkiem do 5 % wody w postaci lodu, do 0,3 % pieprzu, do 0,3 % suszonego czosnku i 1,8–2,2 % soli peklującej na bazie soli morskiej. Pasta mięsna i polifosforany są zakazane.
Mięso przechodzi przez sitko 12 mm, tłuszcz kroi się w kostkę 8–10 mm, a masę napełnia się w świeże jelito cienkie wieprzowe 32–34 mm. Po podsuszeniu powierzchni w 50–55 °C pary wędzi się bukiem co najmniej dwie godziny, aż środek osiągnie 70 ± 2 °C, a skórka stanie się umiarkowanie czerwonobrązowa. Chłodzi się je zimnym powietrzem lub zraszaniem wodą i przechowuje w najwyżej 8 °C.
Można ją wytwarzać w całej Słowenii. Nazwa pochodzi od historycznej krainy Kranjska, czyli Krainy, i pojawia się od początku XIX wieku; producenci nadal trzymają się receptury z „Slovenska kuharica” Felicity Kalinšek z 1912 roku, a festiwal Kranjska klobasa odbywa się od 2003 roku.
Z zewnątrz jest czerwonobrązowa i lekko wędzona, w środku różowoczerwona z kremowobiałym, nieroztopionym tłuszczem. Dobra jest napięta, chrupiąca i soczysta, o smaku przyprawionej wieprzowiny, czosnku, pieprzu i dymu. Specyfikacja wymaga co najmniej 17 % białka i co najwyżej 29 % tłuszczu.
To nie suchy kabanos ani kiełbasa na zimno: w przeciwieństwie do Gyulai kolbász czy salami kiełbasa kraińska nie jest ani suszona, ani fermentowana. Wykańczają ją dym i pasteryzacja, a papryki ani kminku w niej nie ma. Nie znajdziesz jej więc wśród wędlin surowo dojrzewających; je się ją na ciepło, jak parzoną kiełbasę.
W sklepie leży w parach w chłodziarce lub na ladzie, spięta drewnianym patyczkiem. Każda para nosi tę samą samoprzylepną banderolę, a opakowania pokazują nazwę, logo producenta i symbol UE ChOG (chronione oznaczenie geograficzne); od 2017 roku logo związku producentów nie jest obowiązkowe dla innych firm.
Podgrzewaj ją kilka minut w gorącej, ale niegotującej się wodzie i podawaj po słoweńsku, z kapustą kiszoną. Dlaczego to ważne dla ciebie: patyczek i banderola obiecują kiełbasę z wieprzowiny, słoniny, czosnku, pieprzu i soli, którą wystarczy podgrzać, a nie gotować.
Fakty
| Surowiec | 75–80 % wieprzowiny (udziec, łopatka, karkówka) i 20–25 % słoniny; czosnek, pieprz, sól peklująca na bazie soli morskiej |
|---|---|
| Osłonka | Jelito cienkie wieprzowe 32–34 mm; para po 200–250 g na drewnianym patyczku |
| Peklowanie i dojrzewanie | Wędzona na gorąco bukiem co najmniej 2 h do 70 ± 2 °C w środku, pasteryzowana; nie suszona ani fermentowana |
| Temperatura | Przechowywać w najwyżej 8 °C |
| Kraj | Słowenia |
| Wartość odżywcza | Białko co najmniej 17 %, tłuszcz co najwyżej 29 % (specyfikacja) |
| Rejestracja | ChOG, rozporządzenie wykonawcze (UE) 2015/11 z 6.1.2015; zmiany Dz.U. C 441/2015 i Dz.U. C 41/2017 |
Jak łączy się z tematem „Wędliny dojrzewające i wędzone”
Kranjska klobasa → rodzaj → Kiełbasy suche → rodzaj → 🥓 Wędliny surowe dojrzewające
Powiązania
- Następny krok
- Wędzenie mięsa
- Z czego się robi
- 🐖 Świnia
- Tradycje
- Słoweńcy
- Należy do
- Kiełbasy suche, Chronione nazwy wędlin
Najczęstsze pytania
Czy to coś jak polska kiełbasa wędzona?
Najbliżej jej do kiełbasy wędzonej na gorąco: grubo mielona wieprzowina z tłuszczem, wędzona na bukowym dymie i pasteryzowana. Jest jedzona na ciepło i sprzedawana parami spiętymi patyczkiem.
Co oznacza ChOG na etykiecie?
Chronione Oznaczenie Geograficzne. Kranjska klobasa może powstawać w całej Słowenii, a nazwa pochodzi od historycznej Krainy; na opakowaniu stoją nazwa, logo producenta i znak.
Dlaczego kiełbasy są sprzedawane parami?
Dwie sztuki łączy drewniany patyczek wbity przez końce osłonki. To najszybszy sposób rozpoznania, a każda para ma tę samą samoprzylepną opaskę.
Ile w niej mięsa i tłuszczu?
Między 75 a 80 % wieprzowiny najlepszych kategorii i 20–25 % twardego słoniny, z wodą do 5 % w postaci lodu. Pasta mięsna i polifosforany są zakazane.
Jak ją podgrzewać?
Kilka minut w gorącej, ale nie wrzącej wodzie, a potem z kiszoną kapustą jak w Słowenii. Jest już gotowa po wędzeniu i pasteryzacji, więc kapusta to tylko dodatek.
Co przeczytać dalej
- 🐖 Świnia — Zwierzę domowe, które karmi prosięta mlekiem, ale nie daje go człowiekowi.
- Słoweńcy — Słoweńcy (Slovenci) to główna ludność Słowenii; na tej stronie: kiełbasa kraińska, teran i cviček, sery tolminc, bovški sir i mohant, oliwa ze słoweńskiej Istrii, miód i brinjevec.
- Wędzenie mięsa — Obróbka mięsa dymem z tlącego się drewna, na zimno w 15–18 °C przez kilka dni lub na gorąco w 60–80 °C do godziny, dla aromatu, barwy i częściowego utrwalenia.
Podobne
Slavonski kulen · Gyulai kolbász · Salchichón de Vic · Sobrasada de Mallorca · Jambon d'Ardenne · Kiełbasa jałowcowa staropolska
ℹ️ Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (WHO) zalicza przetworzone mięso do czynników rakotwórczych grupy 1: według WHO każde 50 g dziennie zwiększa ryzyko raka jelita grubego o około 18%.
Źródła
- Single document Kranjska klobasa, OJ C 48, 18.2.2012
- Commission Implementing Regulation (EU) 2015/11
- Minor amendment Kranjska klobasa, OJ C 41, 8.2.2017
