🥣 Mlecznik

Mlecznik to mały dzbanuszek z dzióbkiem na mleko lub śmietankę, podawany do herbaty albo kawy. W połowie XVIII wieku Brytyjczycy przywykli już dolewać mleko do herbaty, zamiast pić ją słabą, jak było w zwyczaju w Chinach, i dzbanuszek stał się nieodzowną częścią serwisu do herbaty. ¹

Skąd się wziął. Herbata, kawa i gorąca czekolada zyskiwały popularność i wymagały osobnych naczyń do przygotowania i podawania. ² Mlecznik zajął w serwisie miejsce obok imbryka i cukiernicy.

Mlecznik porcelanowy. Muzeum Wiktorii i Alberta ma dzbanuszek na śmietankę z porcelany twardej z wytwórni New Hall w Staffordshire, z lat 1790–1797: w kształcie urny na nóżce, malowany w bukiety kwiatów, z serwisu do herbaty. ³ Inny, z Bristolu, około 1780 roku, należał do jednoosobowego serwisu do kawy z tacą, dzbankiem, cukiernicą i filiżanką. ⁴

Mlecznik-krowa. Szczególnie znane są mleczniki w kształcie krowy. Mleko wlewa się otworem w grzbiecie, pokrywkę zdobi mucha, ogon służy za uchwyt, a mleko wylewa się z pyska krowy. ² Wszystkie mają podobny kształt, ale różnią się sposobem przedstawienia sierści na tułowiu i głowie. ¹

Od kamionki do srebra. Mleczniki-krowy pojawiły się w Niderlandach na początku XVIII wieku i szybko stały się modne wśród angielskich elit. Najpierw robiły je z kamionki warsztaty w Staffordshire, południowej Walii, Yorkshire, Tyneside i Szkocji, a srebrne pojawiły się w latach 50. XVIII wieku. ²

John Schuppe. Ten londyński złotnik, zapewne pochodzenia niderlandzkiego, zarejestrował swoją cechę w 1753 roku i specjalizował się w takich mlecznikach. ² Większość londyńskich srebrnych „krów” ma jego cechę i pochodzi z lat 1753–1773. ¹ Tułów, głowę, nogi i ogon robiono osobno, a potem łączono. ²

Sława. Zachowało się bardzo wiele takich mleczników, co świadczy o ich popularności. Trafiły nawet do literatury XX wieku: Bertiemu Woosterowi, bohaterowi P. G. Wodehouse'a, „krowy” wydawały się okropne. ¹ Robi się je do dziś. ²

Dlaczego to ważne dla ciebie. Mlecznik stawia się na stole na krótko. Według Departamentu Rolnictwa USA w temperaturze od 4 do 60 °C bakterie mogą się podwoić już w 20 minut, więc mleko ani śmietanka nie powinny stać poza lodówką dłużej niż 2 godziny, a w upale powyżej 32 °C – dłużej niż godzinę. ⁵ Nalewaj do mlecznika tylko tyle, ile zużyjesz przy stole.