🍇 Sultana
Biały bezpestkowy szczep na rodzynki, do jedzenia i na wino; na świecie ok. 273 000 ha (OIV, 2015) — najpopularniejszy do suszenia.
Kiszmisz biały, czyli sułtanina (Thompson Seedless), to biały bezpestkowy szczep winorośli, najpopularniejszy na świecie do suszenia i do jedzenia na świeżo. Według szacunków OIV w 2015 roku zajmował ok. 273 000 ha. Katalog VIVC prowadzi go jako odmianę deserową, winną i rodzynkową, pochodzącą z Azji Środkowej.
To bardzo stary szczep. OIV pisze, że to pierwsze uprawiane bezpestkowe winogrona i że według badacza odmian Pierre'a Galeta pochodzą one z Afganistanu. Najwięcej uprawia się go na Bliskim Wschodzie — w Turcji, Iranie, Iraku, Afganistanie i Pakistanie — oraz w Azji Środkowej, gdzie nazywa się go właśnie kiszmiszem. VIVC podaje aż 167 synonimów, wśród nich sultana, sułtanina i Thompson Seedless.
Jagody są drobne, owalne, o grubej skórce i chrupiącym miąższu, dzięki czemu łatwo je suszyć. Krzew rośnie bardzo bujnie, ale owocuje słabiej, dlatego prowadzi się go na szpalerach i przycina długo. Plony wahają się od 11–20 t/ha w Chile do 20–80 t/ha w RPA. Cypryjska dokumentacja PGI Larnaca wymienia sułtaninę wśród najpopularniejszych szczepów Larnaki.
Kiszmisz biały to jeden z głównych rodziców odmian bezpestkowych. Wśród jego potomków VIVC wymienia perlette, himrod, interlaken, lakemont, romulus, thomcord i tarrango.
Dlaczego to ważne dla ciebie. Nazwy „kiszmisz”, „sultana”, „sułtanina” i „Thompson Seedless” na opakowaniu jasnych rodzynek albo świeżych winogron oznaczają ten sam szczep. OIV zauważa, że jest on wrażliwy na mączniaka rzekomego, mączniaka prawdziwego i szarą pleśń oraz skłonny do pękania jagód. Jeśli szczep podano na etykiecie wina z UE, stanowi on co najmniej 85 % wina.
Fakty
| Kraj | Azja Środkowa |
|---|---|
| Region | Bliski Wschód i Azja Środkowa; na świecie ≈ 273 000 ha (2015) |
| Przeznaczenie | deserowy, winny i rodzynkowy |
Jak łączy się z tematem „Wino”
🍇 Sultana → rodzaj → 🍇 Odmiany winogron → rodzaj → 🍷 Wino
Powiązania
- Co się z niego robi
- 🥃 Rakı
- Tradycje
- 🌍 Anatolia i Bliski Wschód
- Należy do
- 🍇 Odmiany winogron
- Gdzie rośnie
- 📍 Larnaca
- Powiązane z
- 🥃 Rodzynki
- Potomstwo
- 🍇 Perlette, 🍇 Lakemont, 🍇 Gargiulo 4320, 🍇 Calmeria, 🍇 Sultana Moscata, 🍇 Thomcord, 🍇 Himrod, 🍇 Tarrango, 🍇 Black Monukka, 🍇 Fresno 64-18
Najczęstsze pytania
Czym jest kiszmisz biały?
Białym bezpestkowym szczepem do suszenia, do jedzenia i na wino; w katalogu VIVC figuruje jako sultanina.
Czy to prawda, że kiszmisz to szczep tylko na rodzynki?
Nie. VIVC prowadzi go jako odmianę deserową, winną i rodzynkową, a OIV dodaje, że w Turcji i USA robi się z niego także wino.
Ile jest na świecie kiszmiszu białego?
Ok. 273 000 ha (OIV, 2015) — więcej niż jakiegokolwiek innego szczepu deserowego i do suszenia.
Jak jeszcze nazywa się ten szczep?
Sultana, sułtanina, Thompson Seedless; łącznie VIVC podaje 167 synonimów.
Jakie szczepy pochodzą od kiszmiszu białego?
Według VIVC — perlette, himrod, interlaken, romulus, thomcord, tarrango i inne odmiany bezpestkowe.
Co przeczytać dalej
- 🌍 Anatolia i Bliski Wschód — Kraina na styku Europy, Azji i Afryki — od Turcji i Cypru po Iran, Arabię i Egipt; jedna z kolebek dojenia, kraina ajranu i labneh oraz ojczyzna oliwki.
- 🥃 Rakı — Rakı to turecka anyżówka: winogronowa suma (co najmniej 65 % alkoholu) jest redestylowana z tureckim anyżem w miedzianych alembikach do 5000 l; od 40 % obj., z wodą robi się mleczna.
- 🍇 Calmeria — Późne białe winogrona stołowe wyhodowane w Kalifornii.
- 🍇 Gargiulo 4320 — Różowa odmiana deserowa z Argentyny (Cardinal × Sultana); pierwszy rodzic Flame Seedless, skrzyżowanej w 1961 roku.
- 🍇 Sultana Moscata — Biała bezpestkowa odmiana deserowa, wyhodowana w Rzymie w 1913 roku z Muskatu aleksandryjskiego i Sultany; znana jako Pirovano 75.
Podobne
🍇 Ontario · 🍇 Flame Seedless · 🍇 Ruby Seedless · 🍇 Autumn Seedless · 🍇 Fresno G 4-74 · 🍇 Ichkimar
Źródła
- OIV Focus 2017: Distribution of the world's grapevine varieties
- VIVC (Vitis International Variety Catalogue): passport Sultanina
- VIVC: pedigree search — offspring of SULTANINA
- eAmbrosia — technical file: PGI «Λάρνακα / Larnaca» (Ares(2011)1411809, EN)
- Commission Delegated Regulation (EU) 2019/33 (grape varieties on labels)
