🎄 Świąteczne potrawy narodów
Inne nazwy: potrawy bożonarodzeniowe w Europie, tradycje świąteczne
Co jedzą na Boże Narodzenie w Ukrainie i Europie: ukraińska Wigilia i kutia, jarmarki z grzańcem, Lebkuchen, drezdeński stollen, hiszpański turrón.
Co je się na Boże Narodzenie w różnych krajach? Na Ukrainie najważniejsza jest Ukraińska Wigilia (Swiat-wieczir) 24 grudnia: rodzina siada przy pierwszej gwieździe, zaczyna od kutii i kończy uzwarem, a wszystkie potrawy są postne. W Niemczech Boże Narodzenie pachnie jarmarkami, grzańcem, pierniczkami (Lebkuchen) i stollenem; w Hiszpanii — turronem. Wiele z tych produktów nosi chronione nazwy UE, co ułatwia rozpoznanie ich na półce.
Ukraina. Wigilia kończy świąteczny post. Na stole: kutia z pszenicy, maku i miodu, uzwar z suszonych jabłek i gruszek, chleb lub kalacz, pierogi, postny barszcz z pampuszkami, gołąbki, ryba i grzyby. Od kiedy Kościół Prawosławny Ukrainy i Ukraiński Kościół Greckokatolicki w 2023 roku przeszły na zreformowany kalendarz juliański, Boże Narodzenie wypada 25 grudnia, a Wigilia dzień wcześniej. Kultura przygotowania barszczu ukraińskiego figuruje od 2022 roku na Liście UNESCO dziedzictwa wymagającego pilnej ochrony.
Niemcy. Jarmark bożonarodzeniowy to miejsce, gdzie wita się zimę grzańcem i pierniczkami. Norymberskie lebkuchen mają od 1996 roku chronione oznaczenie geograficzne UE, tak jak aacheńskie printen. Drezdeński stollen (Dresdner Christstollen, Dresdner Stollen, Dresdner Weihnachtsstollen) również jest chroniony jako chronione oznaczenie geograficzne (ChOG): prawdziwy można piec tylko w Dreźnie i okolicach.
Hiszpania. Turrón to nugat z migdałów i miodu. Dwie główne odmiany, miękki turrón z Jijony i twardy turrón z Alicante, są chronione w UE od 21 czerwca 1996 roku; chroniony jest też katalońska odmiana z Agramunt.
Co łączy te stoły? Wszędzie Boże Narodzenie to święto zapasów: miód, orzechy, mak, suszone owoce i przyprawy długo się przechowują i w środku zimy dają słodycz. Różni je czas: ukraiński stół jest postny, bo wieczerza kończy post, a niemieckie i hiszpańskie słodycze je się przez cały grudzień.
„Dlaczego to ważne dla ciebie”: kupując świąteczne słodycze, zwracaj uwagę na znak chronionej nazwy UE na opakowaniu. Dzięki niemu odróżnisz prawdziwe norymberskie lebkuchen, drezdeński stollen czy turrón z Jijony od zwykłego piernika albo nugatu.
Fakty
| Sezon | grudzień – 6 stycznia |
|---|---|
| Przeznaczenie | Boże Narodzenie |
Jak łączy się z tematem „Tradycje kulinarne”
🎄 Świąteczne potrawy narodów → rodzaj → 🎎 Tradycje kulinarne
Powiązania
Najczęstsze pytania
Czy to prawda, że każdy stollen to drezdeński?
Nie: nazwa Dresdner Christstollen jest chroniona w UE i przysługuje tylko wypiekom z Drezna i okolic.
Czym ukraińska Wigilia różni się od polskiej?
Obie są postne; u Ukraińców wieczerzę otwiera kutia z pszenicy, maku i miodu, a kończy uzwar z suszonych owoców.
Czy Ukraińcy też kładą siano pod obrus?
Tak, siano przykrywa się białym obrusem, a w kącie stawia się snopek zwany diduchem.
Jakie niemieckie pierniki są chronione w UE?
Nürnberger Lebkuchen i Aachener Printen.
Kiedy Ukraińcy obchodzą teraz Boże Narodzenie?
W większości 25 grudnia, tak jak w Polsce, od reformy kalendarza w 2023 roku.
Co przeczytać dalej
- Sztolla drezdeńska (Dresdner Christstollen) — Świąteczne ciasto drożdżowe z Drezna z rodzynkami, masłem, kandyzowaną skórką i migdałami; chronione oznaczenie geograficzne UE od 2008 roku.
- 🍰 Panettone — Włoska świąteczna babka na naturalnym zakwasie z rodzynkami i kandyzowaną skórką; jej skład określa włoski dekret ministerialny z 22 lipca 2005 roku.
- 🎄 Christmas pudding (pudding świąteczny) — Brytyjski pudding świąteczny z bakalii, kandyzowanej skórki, przypraw, melasy i łoju, mieszany w Stir-up Sunday i podpalany w Boże Narodzenie.
- Roscón de Reyes — Hiszpańska drożdżowa korona na Święto Trzech Króli, 6 stycznia, z kandyzowanymi owocami, figurką na szczęście i bobem, którego znalazca płaci za następny.
- 🍰 Bolo-rei — Portugalska świąteczna korona drożdżowa z kandyzowanymi owocami i orzechami; lizbońska Confeitaria Nacional przywiozła przepis z Francji w XIX wieku.
Podobne
Tradycje kulinarne grudnia · Tradycje herbaciane · Słodycze z miodem
Co obejmuje
Źródła
- Суспільне: ПЦУ ухвалила рішення відзначати Різдво у грудні
- eAmbrosia: EU register of geographical indications
- UNESCO: Culture of Ukrainian borscht cooking
