🍷 Cukier winogronowy
Glukoza i fruktoza w jagodach; drożdże zamieniają je w alkohol.
Cukier winogron to cukier gromadzący się w jagodach, głównie glukoza i fruktoza. Liście wysyłają do jagód sacharozę, a tam rozpada się ona na glukozę i fruktozę, które zbierają się w komórkach miąższu. Po rozpoczęciu dojrzewania, czyli mięknięcia jagód, cukru szybko przybywa. 1
Jak się gromadzi. Przed mięknięciem jagody mają mało cukru, a glukozy jest w nich mniej więcej dwa razy więcej niż fruktozy. Około 20 dni po rozpoczęciu dojrzewania stężenie cukrów prostych sięga około 1 mola na litr, a glukozy i fruktozy jest po równo. Gromadzi je wakuola, w której enzym inwertaza rozkłada sacharozę. 1
Jak cukier staje się alkoholem. Podczas fermentacji drożdże przemieniają cukier w niemal równe masowo ilości etanolu i dwutlenku węgla. Reguła winiarzy mówi, że 18 g cukru na litr daje około 1 % alkoholu. W praktyce powstaje tylko około 90 % teoretycznego alkoholu, bo część cukru idzie na wzrost drożdży, a część alkoholu odparowuje. 2
Jak się mierzy. Cukier mierzy się w stopniach Brix refraktometrem: 1 °Brix odpowiada 1 g sacharozy w 100 g roztworu. 3 To oszacowanie, a nie dokładna masa cukru: w dojrzałych jagodach cukry stanowią 90–95 % substancji rozpuszczonych, resztę tworzą kwasy, pektyny, sole, garbniki i barwniki. 2
Próby. Próby zaczyna się brać co najmniej dwa tygodnie przed spodziewanym zbiorem, co tydzień po mięknięciu jagód. Zbiera się co najmniej 200 jagód z każdej odmiany i kwatery, z różnych gron po obu stronach szpaleru. Cukier razem z kwasowością pomaga wybrać termin winobrania. 3
Ile cukru trzeba. Niektóre odmiany odporne na mróz dojrzewają do 25–27 °Brix, co daje wino o 15 % alkoholu i więcej. Inne osiągają tylko 19–22 °Brix, zanim pojawią się obce zapachy. 3
Cukier i cena. W Gruzji cena winogron zależy od zawartości cukru. Jesienią 2026 roku państwowa spółka w Kachetii płaciła za saperawi z cukrem od 20 % po 1,50 lari za kilogram, od 16 do 20 % – 1,00 lari, poniżej 16 % – 0,50 lari; za rkaciteli od 19 % – 1,30 lari. 6
Gdy cukru brakuje. W UE naturalną zawartość alkoholu można podnieść najwyżej o 3 % w strefie A, o 2 % w strefie B i o 1,5 % w strefach C, dodając sacharozę lub moszcz zagęszczony albo częściowo zagęszczając moszcz. Sacharozę wolno dodawać tylko na sucho, a w Grecji, Hiszpanii, Włoszech, na Cyprze, w Portugalii i na południu Francji jest to zabronione, poza wyjątkami. 5
Dlaczego to ważne dla ciebie. Od cukru winogron zależy moc wina: im dojrzalsze winogrona, tym wyższy alkohol na etykiecie. 2 Jeśli nie cały cukier przefermentuje, zostaje cukier resztkowy: wino spokojne z nim do 4 g/l (do 9 g/l przy dostatecznej kwasowości) jest jeszcze wytrawne, a powyżej 45 g/l – słodkie. 4
Jak łączy się z tematem „Wino”
🍷 Cukier winogronowy → rodzaj → 🌿 Winiarstwo (uprawa) → rodzaj → 🍷 Wino
Powiązania
- Poprzedni krok
- 🍷 Fotosynteza
- Należy do
- 🌿 Winiarstwo (uprawa)
- Wino i mleko
- 🧪 Laktoza
- W innych tematach
- 🍬 Cukier
Najczęstsze pytania
Jaki cukier jest w winogronach?
Głównie glukoza i fruktoza: w dojrzałych jagodach jest ich mniej więcej po równo. [1]
Jak cukier staje się alkoholem?
Podczas fermentacji drożdże przemieniają go w niemal równe masowo ilości alkoholu i dwutlenku węgla. [2]
Jak mierzy się cukier w winogronach?
W stopniach Brix, refraktometrem: kilka kropel soku kładzie się na szkło, a 1 °Brix odpowiada 1 g sacharozy w 100 g roztworu. [3]
Czy to prawda, że w UE do wina można dosypać cukru?
Tylko do moszczu i tylko po to, by podnieść moc, o 1,5–3 % zależnie od strefy. Sacharozę dodaje się na sucho, a w Grecji, Hiszpanii, Włoszech, na Cyprze, w Portugalii i na południu Francji jest to niedozwolone, poza wyjątkami. [5]
Ile cukru trzeba na 1 % alkoholu?
Według reguły winiarzy około 18 g na litr. W praktyce powstaje tylko około 90 % teoretycznego alkoholu. [2]
Co przeczytać dalej
- 🧪 Laktoza — Cukier mlekowy, ~4,8%.
- 🍷 Fotosynteza — Praca liści, które zamieniają światło słoneczne i powietrze w cukier.
Podobne
Co obejmuje
Źródła
- Li Y.-M. et al. The Molecular Regulation of Carbon Sink Strength in Grapevine (Vitis vinifera L.). Front. Plant Sci., 2021
- AWRI. Predicting alcohol levels. Grapegrower & Winemaker, 2016
- University of Vermont Fruit Program. Pre-Harvest Winegrape Juice Testing (UVMFRT-006), 2019
- Commission Delegated Regulation (EU) 2019/33, Annex III (sugar content terms)
- Regulation (EU) No 1308/2013, Annex VIII Part I (enrichment limits and processes)
- National Wine Agency of Georgia: Grape Harvest Season in Georgia Is Coming to an End (30.10.2026)
