🥃 Angels' share (anielski udział)
Anielski udział (angels' share) to część whisky, koniaku lub rumu, która paruje przez drewno beczki podczas dojrzewania: w Szkocji około 1–2 % rocznie, w Cognac około 2,5 %, na Karaibach do 10 %.
Anielski udział (angels' share) to nazwa, jaką gorzelnie nadają części trunku, która paruje przez drewno beczki podczas dojrzewania. Szkocka whisky traci około 1–2 % objętości rocznie, koniak około 2,5 %, a rum w gorącym klimacie Karaibów średnio 7 %, czasem do 10 %.
Skąd nazwa. Wyrażenie pochodzi od francuskiego «la part des anges»: żartem mówi się, że aniołowie biorą swoją działkę z każdej beczki. Oxford Companion to Spirits & Cocktails podaje koniak jako główny przykład: według jego szacunków region traci co roku ilość równą około trzydziestu milionom butelek.
Jak to działa. Dębowa beczka nie jest szczelna, więc przez klepki przechodzi i woda, i etanol. Co ucieka szybciej, zależy od wilgotności magazynu. W wilgotnych szkockich magazynach, przy wilgotności względnej 80–90 %, ubywa więcej alkoholu i moc w beczce spada. W suchych magazynach paruje więcej wody, więc trunek staje się mocniejszy.
Co jeszcze wpływa. W mniejszej beczce jest więcej drewna na litr, więc straty są większe; młody destylat paruje też szybciej. Niektórzy producenci uzupełniają beczki świeżym destylatem, by wyrównać straty. Opary alkoholu odżywiają czarną pleśń Torula compniacensis, która pokrywa ciemnym nalotem ściany i dachy piwnic w Cognac.
Dlaczego to ważne. Przez anielski udział stare whisky i koniaki są rzadsze: im dłuższe dojrzewanie, tym mniej płynu zostaje w beczce. Oznaczenie «cask strength» (moc beczkowa) znaczy, że whisky nie rozcieńczono, więc jej moc zależy od tych strat i od klimatu magazynu. WHO przypomina, że nie ma bezpiecznej dawki alkoholu.
Fakty
| Rodzaj beczki | dębowe beczki; im mniejsza beczka, tym większe straty |
|---|---|
| Minimalny okres dojrzewania | szkocka — co najmniej 3 lata w dębie (SI 2009/2890); straty narastają co roku |
| Zawartość alkoholu (% obj.) | w wilgotnym magazynie moc spada, w suchym rośnie |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Angels' share (anielski udział) → rodzaj → 🥃 Whisky → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Następny krok
- 🥃 Szkocka whisky (Scotch Whisky), 🥃 Koniak, 🥃 Bourbon, 🥃 Rum
- W co się pakuje
- 🍷 Dębowa beczka
- Co zawiera
- 🍷 Etanol
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Należy do
- 🥃 Whisky
- Podobne i różne
- 🥃 Whisky o mocy beczkowej
Najczęstsze pytania
Dlaczego mówi się o aniołach?
To żartobliwa nazwa części trunku, która odparowuje z beczki podczas dojrzewania.
Czy z beczki paruje tylko alkohol?
Nie: przez klepki przechodzi i woda, i etanol; co szybciej, zależy od wilgotności magazynu.
Czemu bardzo stare whisky są rzadsze?
Im dłuższe dojrzewanie, tym mniej płynu zostaje w beczce.
Co znaczy cask strength na etykiecie?
Że whisky nie rozcieńczono, więc jej moc zależy od tych strat i od klimatu magazynu.
Czy małe beczki tracą więcej?
Tak: mają więcej drewna na litr, więc straty są większe; młody destylat paruje szybciej.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🥃 Szkocka whisky (Scotch Whisky) — Szkocka whisky to whisky destylowana i dojrzewająca w Szkocji z wody i słodowanego jęczmienia (plus całe ziarna innych zbóż), co najmniej 3 lata w dębie, butelkowana z mocą od 40 % obj. Chroniona w UE od 1989 roku.
- 🥃 Rum — Destylat melasy, syropu lub soku z trzciny cukrowej: w UE co najmniej 37,5 % obj., bez aromatów i dodanego alkoholu, do 20 g/l cukru; w USA butelkowany z mocą od 40 % obj.
- 🍷 Jazda po alkoholu — Nigdy nie prowadź po wypiciu wina: alkohol spowalnia reakcje.
- 🥃 Bourbon — Bourbon to amerykańska whiskey z zacieru z co najmniej 51 % kukurydzy, dojrzewająca w nowych wypalanych beczkach dębowych, butelkowana z mocą od 40 % obj., bez barwników i aromatów. „Straight” to co najmniej 2 lata.
Podobne
🥃 Lincoln County Process · 🥃 Sour mash · 🥃 Chill filtration · 🥃 Sazerac · 🥃 Sherry butt · 🥃 Ex-bourbon barrel
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Źródła
- The Oxford Companion to Spirits & Cocktails (Spirits & Distilling): «angel's share» — la part des anges; Cognac about 2.5 % a year (~30 million bottles); Caribbean ~7 %, up to 10 %; Torula compniacensis
- The Whiskey Wash, Paul Hughes: Whiskey Science — Looking at the Angels' Share (1.06.2016; water and ethanol; 80–90 % RH in Scotland; 1–2 % a year)
- The Scotch Whisky Regulations 2009 (SI 2009/2890), reg. 3: Scotch Whisky matured in Scotland in oak casks for at least 3 years
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
