🥃 Chill filtration
Schładzanie whisky do ok. 0 °C lub niżej i filtrowanie, by usunąć kwasy tłuszczowe i estry, od których mętnieje na zimno lub z wodą. Poniżej ok. 46 % obj. bez tego może pojawić się mętnienie.
Jeśli na butelce whisky widziałeś napis „non-chill filtered”, chodzi właśnie o to. Filtracja na zimno (chill filtration) to sposób przygotowania whisky do butelkowania: destylat schładza się do około zera stopni lub niżej i przepuszcza przez filtry. Usuwa to substancje, przez które whisky mętnieje na zimno, z lodem lub z wodą. Większość producentów filtruje whisky głównie dla wyglądu, bo mętność jest nieszkodliwa.
Skąd bierze się mętność. Według notatek technicznych destylarni Annandale tworzą ją długołańcuchowe kwasy tłuszczowe i estry, głównie laurynian etylu i palmitynian etylu. Te cząsteczki zbijają się w micele i wytrącają z roztworu, gdy moc spada do około 46 % obj. lub niżej albo gdy trunek się ochładza.
Jak to się robi. Whisky for Everyone pisze, że single malty schładza się do około 0 °C, a blendy do −4 °C; Annandale podaje zakres do −10 °C. Schłodzona whisky przechodzi przez filtry, które zatrzymują 80–90 % miceli razem z osadem z beczki. Filtrowanie w ten sposób zaczęło się na początku XX wieku.
Spór. Część destylatorów i smakoszy uważa, że filtracja ubożyje smak i ciało trunku; ślepe degustacje dają niejednoznaczne wyniki. Dlatego wielu producentów butelkuje niefiltrowane single malty z mocą 46 % obj. lub wyższą, gdy mętności praktycznie nie ma.
Dlaczego to ważne. Napis „non-chill filtered” jest dobrowolny: jak zauważa Whisky Advocate, jego brak nie oznacza, że whisky filtrowano. Zmętniała whisky w szklance z lodem nie jest zepsuta. Ale wyższa moc oznacza więcej etanolu w każdej porcji. WHO przypomina, że nie ma bezpiecznej dawki alkoholu.
Fakty
| Zawartość alkoholu (% obj.) | próg mętności — około 46% obj. |
|---|---|
| Podstawa prawna | nieuregulowane; oznaczenie «non-chill filtered» jest dobrowolne |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Chill filtration → rodzaj → 🥃 Whisky → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie
- Związane z
- 🏷️ Etykieta, prawo i zdrowie
- Należy do
- 🥃 Whisky
- Podobne i różne
- 🥃 Whisky o mocy beczkowej, 🥃 Szkocka whisky single malt, 🍷 Stabilizacja zimna, 🍷 Filtracja wina, 🥃 Lincoln County Process
Najczęstsze pytania
Co znaczy „non-chill filtered” na etykiecie whisky?
Że whisky nie schładzano i nie filtrowano przed butelkowaniem. Napis jest dobrowolny, a jego brak nie dowodzi, że whisky filtrowano.
Czy zmętniała whisky jest zepsuta?
Nie. Mętność od kwasów tłuszczowych i estrów na zimno lub z wodą jest nieszkodliwa; filtracja na zimno usuwa ją tylko dla wyglądu.
Dlaczego niefiltrowane whisky butelkuje się zwykle z mocą 46 % obj.?
Mniej więcej od tej mocy kwasy tłuszczowe i estry pozostają w roztworze, więc whisky nie mętnieje w temperaturze pokojowej.
Do jakiej temperatury schładza się whisky przed filtrowaniem?
Według różnych źródeł od około 0 °C dla single maltów i −4 °C dla blendów aż do −10 °C.
Czy filtracja na zimno zmienia smak whisky?
Zdania są podzielone: Annandale pisze o możliwej utracie części owocowych estrów, a ślepe degustacje dają niejednoznaczne wyniki.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🥃 Szkocka whisky single malt — Szkocka z jednej destylarni: tylko słodowany jęczmień, woda i drożdże, destylowana w alembikach miedzianych; co najmniej 3 lata w dębie, min. 40 % obj. To nie to samo co single cask.
- 🏷️ Etykieta, prawo i zdrowie — Nazwa prawna, moc w % obj. (dla napojów powyżej 1,2 %) i wiek według najmłodszego składnika: jak czytać etykietę napoju spirytusowego.
- 🥃 Lincoln County Process — Filtrowanie świeżej whiskey przez węgiel z klonu cukrowego przed dojrzewaniem w beczce; według Jack Daniel's stan Tennessee uznaje ten etap jako Lincoln County Process.
- 🍷 Stabilizacja zimna — Schładzanie wina, by kryształki kamienia winnego wytrąciły się jeszcze w winiarni, a nie w butelce.
Podobne
🥃 Angels' share (anielski udział) · 🥃 Sherry butt · 🥃 Lincoln County Process · 🥃 Sazerac · 🥃 Sour mash · 🥃 Ex-bourbon barrel
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Źródła
- Whisky Advocate: Everything You Need to Know About Chill-Filtered Whisky (haze below ~46 % ABV; fatty acids, proteins, long-chain esters; several degrees below freezing; 'non-chill filtered' labelling voluntary)
- Annandale Distillery: Technical notes — chill filtration (ethyl laurate, ethyl palmitate; micelles; ~46 % threshold; chilled between ambient and −10 °C; 80–90 % of micelles removed)
- Whisky for Everyone: Chill filtration (0 °C for single malts, −4 °C for blends; early 20th century)
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
