🥃 Szkocka whisky (Scotch Whisky)
Szkocka whisky to whisky destylowana i dojrzewająca w Szkocji z wody i słodowanego jęczmienia (plus całe ziarna innych zbóż), co najmniej 3 lata w dębie, butelkowana z mocą od 40 % obj. Chroniona w UE od 1989 roku.
Szkocka whisky, czyli scotch, to oznaczenie geograficzne: whisky destylowana w Szkocji z wody i słodowanego jęczmienia, do którego wolno dodawać tylko całe ziarna innych zbóż. Dojrzewa wyłącznie w Szkocji, co najmniej trzy lata w dębowych beczkach do 700 litrów, a butelkuje się ją z mocą co najmniej 40 % obj.
Nazwa jest chroniona w UE od 1989 roku; w rejestrze eAmbrosia ma numer EUGI00000015685, a od wyjścia Wielkiej Brytanii z UE jest chroniona jako nazwa kraju trzeciego. Zasady wyznaczają Scotch Whisky Regulations 2009 i specyfikacja techniczna, której obecna wersja z czerwca 2019 roku została zatwierdzona w 2020 roku. Przestrzeganie kontroluje HMRC, a Scotch Whisky Association (SWA) co roku kupuje próbki na całym świecie do badań laboratoryjnych.
Skrobię w cukier zamieniają tylko własne enzymy słodu; dodawanie enzymów jest zabronione. Zacieranie, fermentacja i destylacja odbywają się w jednej destylarni, a spirytus schodzi z mocą poniżej 94,8 % obj. Dodać wolno tylko wodę i zwykły karmel E150a. Kategorii jest pięć: Single Malt, Single Grain, Blended Malt, Blended Grain i Blended Scotch Whisky; większość szkockiej sprzedaje się jako blend.
W jej obrębie chronionych jest jeszcze pięć nazw: miejscowości Campbeltown i Islay oraz regiony Highland, Lowland i Speyside. Ustawa z 1915 roku wymagała dwóch lat dojrzewania, od 1916 roku trzech; definicja ustawowa pochodzi z 1933 roku. Forma gaelicka to „Uisge Beatha Albannach”.
Dlaczego to ważne. Kategoria musi stać na etykiecie z przodu, obok słów „Scotch Whisky”. Podany wiek to wiek najmłodszej whisky, a nie średnia. Single malt butelkuje się tylko w Szkocji; inne kategorie można wywozić luzem. Ciemny kolor nie dowodzi długiego dojrzewania. WHO przypomina, że nie ma bezpiecznej dawki alkoholu.
Fakty
| Podstawa prawna | OG UE EUGI00000015685 (od 12.06.1989); Scotch Whisky Regulations 2009, art. 3 |
|---|---|
| Surowiec | woda, słód jęczmienny, całe ziarna innych zbóż; drożdże |
| Metoda destylacji | w jednej gorzelni w Szkocji, poniżej 94,8 % obj. |
| Minimalny okres dojrzewania | 3 lata w dębowych beczkach do 700 l, tylko w Szkocji |
| Zawartość alkoholu (% obj.) | od 40 % obj. |
| Kategoria UE | 2 „Whisky” |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Szkocka whisky (Scotch Whisky) → rodzaj → 🥃 Whisky → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Następny krok
- 🍷 Drożdże, 🍷 Fermentacja alkoholowa
- Poprzedni krok
- 🥃 William Grant & Sons, 🥃 Angels' share (anielski udział), 🥃 Ex-bourbon barrel, 🥃 Słodownik (Maltster), 🥃 Scotch Whisky Regulations 2009
- W co się pakuje
- 🍷 Dębowa beczka, 🍷 Etykieta wina
- Z czego się robi
- 🧪 Woda, 🥃 Jęczmień i słód w whisky
- Co się z niego robi
- 🥃 Drambuie, 🥃 Glayva, 🥃 Drambuie 15, 🥃 Drambuie Liqueur, 🥃 McDowell's No.1, 🥃 McDowell's No.1 Reserve Whisky, 🥃 Rusty Nail
- Z czym pracuje
- 🍷 Bednarz
- Co zawiera
- 🍷 Etanol
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Obrazy i powiedzenia
- 🥃 Age statement (oznaczenie wieku), 🥃 Scotch Whisky Association (organizacja branżowa), 🥃 Aqua vitae
- Tradycje
- 🧑🤝🧑 Brytyjczycy
- Należy do
- 🥃 Whisky
- Powiązane z
- 🌍 Europa Zachodnia, 🥃 Sherry butt
- Podobne i różne
- 🥃 Whisky angielska, 🥃 Irlandzka whiskey (Irish Whiskey), 🥃 Irlandzka whiskey (Irish Whiskey), 🥃 Ballantine's, 🥃 The Macallan, 🥃 Royal Stag, 🥃 Ballantine's 12 Year Old, 🥃 Ballantine's 17 Year Old, 🥃 Ballantine's 30 Year Old, 🥃 Ballantine's Finest
i jeszcze 13
🥃 Ballantine's Hard Fired, 🥃 Blenders Pride, 🥃 Royal Challenge, 🥃 Penderyn, 🥃 Blenders Pride Rare Premium, 🥃 Blenders Pride Reserve Collection, 🥃 Royal Challenge Whisky, 🥃 Antiquity, 🥃 Signature, 🥃 Signature Premier Grain, 🥃 Signature Rare Aged, 🥃 Oznaczenie geograficzne (GI) alkoholi, 🥃 Indian whisky - W innych tematach
- 🍷 Sherry
Najczęstsze pytania
Czym szkocka różni się od bourbona?
Nie: szkocka powstaje ze słodu jęczmiennego i wody, dojrzewa minimum trzy lata w dębie i musi powstać w Szkocji.
Co znaczy single malt?
Z jednej destylarni, tylko słód jęczmienny, butelkowana w Szkocji.
Jak się nazywa po gaelicku?
Uisge Beatha Albannach.
Czy ciemny kolor oznacza dłuższe dojrzewanie?
Nie, kolor nic nie dowodzi.
Jak podawać?
Czysta lub z odrobiną wody.
Przewodniki
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🍷 Etanol — Alkohol powstający podczas fermentacji, który powoduje upojenie.
- 🍷 Sherry — Chronione wino z okolic Jerez de la Frontera w Andaluzji, dojrzewające w dębowych beczkach w systemie solera; od 14 do 22 % alkoholu.
- 🌍 Europa Zachodnia — Francja, Niderlandy, Wielka Brytania, Irlandia, Belgia i Luksemburg: łagodny wilgotny klimat, pastwiska i setki serów — Roquefort, Camembert, Gouda, cheddar.
- 🍷 Fermentacja alkoholowa — Drożdże zjadają cukier w moszczu i wydzielają alkohol oraz dwutlenek węgla.
Podobne
🥃 Whisky ze Speyside · 🥃 Whisky z Highland · 🥃 Whisky z Lowland · 🥃 Whisky z Islay · 🥃 Whisky z Campbeltown · 🥃 Walijska whisky single malt
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Co obejmuje
- 🥃 Szkocka whisky single malt
- 🥃 Whisky ze Speyside
- 🥃 Whisky z Highland
- 🥃 Szkocka whisky blended
- 🥃 Glenfiddich
- 🥃 Whisky z Islay
- 🥃 Szkocka whisky zbożowa single grain
- 🥃 Caol Ila
Wszystkie (242) →
Wyniki: 242 z 242
A
- 🥃 Aberfeldy
- 🥃 Aberfeldy 12 Year Old
- 🥃 Aberfeldy 16 Year Old
- 🥃 Aberfeldy 21 Year Old
- 🥃 Aberfeldy 25 Year Old
- 🥃 Aberlour
- 🥃 Aberlour 12 Year Old Double Cask
- 🥃 Aberlour 18 Year Old
- 🥃 Aberlour A'bunadh
- 🥃 Aberlour Casg Annamh
- 🥃 Abhainn Dearg
- 🥃 Allt-a-Bhainne
- 🥃 Ardmore
- 🥃 Auchentoshan
- 🥃 Auchentoshan 12 Year Old Double Cask
- 🥃 Auchentoshan 18 Year Old
- 🥃 Auchentoshan American Oak
- 🥃 Auchentoshan Sherry Cask Finish
- 🥃 Auchentoshan Three Wood
- 🥃 Auchroisk
- 🥃 Aultmore
- 🥃 Aultmore 12 Year Old
- 🥃 Aultmore 18 Year Old
B
- 🥃 Balblair
- 🥃 Balblair 12 Year Old
- 🥃 Balblair 15 Year Old
- 🥃 Balblair 18 Year Old
- 🥃 Balblair 25 Year Old
- 🥃 Bell's
- 🥃 Ben Nevis
- 🥃 BenRiach
- 🥃 Benrinnes
- 🥃 Benromach
- 🥃 Benromach 10 Year Old
- 🥃 Benromach 15 Year Old
- 🥃 Benromach 21 Year Old
- 🥃 Benromach Contrasts: Organic
- 🥃 Benromach Contrasts: Peat Smoke
- 🥃 Black & White
- 🥃 Black Dog
- 🥃 Black Dog Black Reserve
- 🥃 Black Dog Gold Reserve 12 Year Old
- 🥃 Black Dog Reserve 18 Year Old
- 🥃 Black Dog Triple Gold Reserve
- 🥃 Bladnoch
- 🥃 Bladnoch Alinta
- 🥃 Bladnoch Liora
- 🥃 Bladnoch Samsara
- 🥃 Bladnoch Vinaya
- 🥃 Blair Athol
- 🥃 Blended Grain Scotch Whisky
- 🥃 Bowmore
- 🥃 Bruichladdich
- 🥃 Buchanan's
- 🥃 Buchanan's DeLuxe 12
- 🥃 Buchanan's Master
- 🥃 Buchanan's Special Reserve 18
- 🥃 Bunnahabhain
- 🥃 Bunnahabhain 12 Year Old
- 🥃 Bunnahabhain 18 Year Old
C
- 🥃 Caol Ila
- 🥃 Cardhu
- 🥃 Cardhu 12 Year Old
- 🥃 Cardhu 15 Year Old
- 🥃 Cardhu 18 Year Old
- 🥃 Cardhu Amber Rock
- 🥃 Cardhu Gold Reserve
- 🥃 Clynelish
- 🥃 Cragganmore
- 🥃 Cragganmore 12 Year Old
- 🥃 Cragganmore Distillers Edition
- 🥃 Craigellachie
- 🥃 Craigellachie 13 Year Old
- 🥃 Craigellachie 17 Year Old
- 🥃 Craigellachie 23 Year Old
- 🥃 Cutty Sark
- 🥃 Cutty Sark 12 Year Old
- 🥃 Cutty Sark Original
- 🥃 Cutty Sark Prohibition
D
G
- 🥃 Glen Elgin
- 🥃 Glen Garioch
- 🥃 Glen Garioch 12 Years Old
- 🥃 Glen Garioch Founder's Reserve
- 🥃 Glen Grant
- 🥃 Glen Moray
- 🥃 Glen Ord
- 🥃 Glen Scotia
- 🥃 GlenAllachie
- 🥃 GlenAllachie 10 Year Old Cask Strength
- 🥃 GlenAllachie 12 Year Old
- 🥃 GlenAllachie 15 Year Old
- 🥃 GlenAllachie 18 Year Old
- 🥃 GlenAllachie 8 Year Old
- 🥃 Glenfarclas
- 🥃 Glenfiddich
- 🥃 Glenglassaugh
- 🥃 Glengoyne
- 🥃 Glengoyne 10 Year Old
- 🥃 Glengoyne 12 Year Old
- 🥃 Glengoyne 15 Year Old
- 🥃 Glengoyne 18 Year Old
- 🥃 Glengoyne 21 Year Old
- 🥃 Glengyle
- 🥃 Glenkinchie
- 🥃 Glenkinchie 12 Year Old
- 🥃 Glenkinchie Distillers Edition
- 🥃 Glenmorangie
- 🥃 Glenmorangie Lasanta
- 🥃 Glenmorangie Nectar d'Or
- 🥃 Glenmorangie Quinta Ruban
- 🥃 Glenmorangie The Original
- 🥃 Grant's
- 🥃 Grant's Triple Wood
- 🥃 Grant's Triple Wood 12
- 🥃 Grant's Triple Wood 8
H
K
L
R
S
T
- 🥃 Talisker
- 🥃 Tamdhu
- 🥃 Tamnavulin
- 🥃 Teacher's
- 🥃 Teaninich
- 🥃 The Balvenie
- 🥃 The Dalmore
- 🥃 The Deveron 12 Year Old
- 🥃 The Deveron 18 Year Old
- 🥃 The Famous Grouse
- 🥃 The Famous Grouse Blended Scotch Whisky
- 🥃 The Famous Grouse Sherry Cask Finish
- 🥃 The Famous Grouse Smoky Black
- 🥃 The GlenDronach
- 🥃 The Glenlivet
- 🥃 The Glenlivet 12 Year Old
- 🥃 The Glenlivet 15 Year Old French Oak Reserve
- 🥃 The Glenlivet 18 Year Old
- 🥃 The Glenlivet Founder's Reserve
- 🥃 The Glenlivet Nàdurra Oloroso
- 🥃 The Glenrothes
- 🥃 The Glenrothes 15 Year Old
- 🥃 The Glenrothes 18 Year Old
- 🥃 The Glenrothes 25 Year Old
- 🥃 The Glenturret
- 🥃 The Glenturret 10 Year Old Peat Smoked
- 🥃 The Glenturret 12 Year Old
- 🥃 The Glenturret 15 Year Old
- 🥃 The Glenturret 7 Year Old Peat Smoked
- 🥃 The Glenturret Triple Wood
- 🥃 The Singleton of Dufftown 12 Year Old
- 🥃 The Singleton of Dufftown 15 Year Old
- 🥃 The Singleton of Dufftown 18 Year Old
- 🥃 Tobermory
- 🥃 Tobermory 12 Year Old
- 🥃 Tomatin
- 🥃 Torabhaig
Źródła
- eAmbrosia: Scotch Whisky, EUGI00000015685 (PGI-GB-01854), GI, registered 12.06.1989
- The Scotch Whisky Regulations 2009 (SI 2009/2890), regs. 3, 8, 10, Schedule 3 (UK, legislation.gov.uk)
- Technical File for Scotch Whisky (GI), June 2019 — DEFRA / GOV.UK
- Commission Implementing Regulation (EU) 2020/1286 approving amendments to the technical file for «Scotch Whisky» (OJ L 302, 16.9.2020)
- Scotch Whisky Association: Map of Scotch Whisky distilleries, 06/2024 (PDF)
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
