🥃 Koniak

Koniak to francuski destylat z winogron z chronioną nazwą pochodzenia (AOC) „Cognac”. Powstaje z białych win regionu wokół miasta Cognac, jest dwukrotnie destylowany w miedzianym alembiku szaranckim i dojrzewa co najmniej dwa lata w dębie. Do sprzedaży trafia z mocą nie mniejszą niż 40 % obj.

Strefę produkcji wyznaczono w 1909 roku, status AOC koniak uzyskał w 1936, a granice cru — w 1938. Obejmuje ona departamenty Charente i Charente-Maritime oraz część gmin Dordogne i Deux-Sèvres. Specyfikacja wymienia cru Grande Champagne, Petite Champagne, Borderies, Fins Bois, Bons Bois i Bois Ordinaires, zwane też Bois à Terroirs.

Ugni blanc zajmuje prawie 98 % winnic; we Włoszech ta sama odmiana nazywa się trebbiano toscano. Do odmian głównych należą też colombard, folle blanche, montils i sémillon. Przed destylacją wino ma od 7 do 12 % obj. Pierwsza destylacja daje brouillis, druga, bonne chauffe, destylat o mocy najwyżej 73,7 % obj.

Wiek na etykiecie liczy się według najmłodszego destylatu w mieszance: VS co najmniej 2 lata, VSOP 4, XO 10, XXO 14. Barwę można korygować karmelem E150a, a smak słodzeniem i naparem z dębowych wiórów. Według prawa UE koniak należy do kategorii spirytusu winnego, choć potocznie nazywa się go brandy.

Koniak czy brandy, winiak? W Polsce słowa te bywają używane zamiennie, ale według prawa UE Cognac jest zarejestrowany jako spirytus winny pod własną chronioną nazwą, a „brandy” to osobna kategoria 5. Armaniak (Armagnac) i calvados to kolejne odrębne chronione nazwy z własnych regionów, nie odmiany koniaku; calvados powstaje z jabłek, nie z winogron. Dlatego porównuj według pochodzenia i procesu: koniak jest dwukrotnie destylowany w miedzianym alembiku szaranckim i dojrzewa co najmniej dwa lata w dębie.

Na etykiecie szukaj słowa „Cognac” i oznaczenia wieku VS, VSOP, XO lub XXO, czyli minimalnego wieku najmłodszego destylatu w mieszance (2, 4, 10 i 14 lat). „Fine Champagne” to mieszanka wyłącznie z Grande i Petite Champagne, z co najmniej połową Grande Champagne; „Grande Champagne” lub „Borderies” samo wskazuje jedno cru. Unijny znak ChNP (chroniona nazwa pochodzenia) i francuskie AOC potwierdzają pochodzenie. Kupisz go w supermarketach, sklepach z winami i specjalistycznych sklepach z alkoholami.

Dlaczego to ważne dla ciebie. Nazwa „Cognac” jest chroniona w UE: trunek z innego regionu nie może jej nosić. Wybierając butelkę, patrz na oznaczenie wieku i cru; mówią więcej niż barwa, którą wolno korygować. WHO przypomina, że nie ma bezpiecznej dawki alkoholu, więc koniak jest tylko dla dorosłych.