🥃 Destylat z topinamburu (Topinambur)
Topinambur to rzadki destylat z fermentowanych bulw topinamburu (Helianthus tuberosus): kategoria 14 UE, od 38 % obj., bez dodanego alkoholu i aromatów.
Destylat z topinamburu to rzadki krewny gorzałek owocowych: robi się go nie z owoców, lecz z bulw topinamburu, czyli słonecznika bulwiastego, zwanego też karczochem jerozolimskim (Helianthus tuberosus), fermentowanych i destylowanych. W prawie UE to osobna kategoria 14: tylko bulwy, fermentacja i destylacja poniżej 86 % obj. W butelce musi być co najmniej 38 % obj. Dodawanie innego alkoholu i aromatów jest zakazane, karmel wolno dodać tylko do barwienia.
Surowiec. Topinambur to krewny słonecznika z Ameryki Północnej, gdzie uprawiano go na długo przed Kolumbem; bulwy trafiły do Europy przez Francję. Zamiast skrobi gromadzą inulinę, węglowodan, z którego przy zacieraniu powstaje fruktoza dla drożdży. Dlatego trunek ma ziemisty, lekko orzechowy aromat.
Pochodzenie. Najbardziej znany trunek tego rodzaju jest niemiecki, zwłaszcza z Badenii-Wirtembergii, gdzie urząd kontroli żywności wprost wymienia Topinambur wśród regionalnych alkoholi wysokoprocentowych. W Badenii nazywa się go też Topi lub Rossler, od gwarowego określenia „końskie ziemniaki”: bulwy skarmiano dawniej końmi. Wytwarzają go także austriackie gorzelnie.
Zasady. Rozporządzenie z 2008 roku miało już tę kategorię z tym samym minimum 38 % obj. Dziś dozwolone jest do 20 g cukru na litr, tylko po to, by zaokrąglić smak. W odróżnieniu od wódki ziemniaczanej trunek zachowuje aromat surowca, jak destylat owocowy.
Dlaczego to ważne. W kuchni topinambur ceni się za inulinę, ale w trunku jej już nie ma: zostają alkohol i aromat. Moc to co najmniej 38 % obj. WHO przypomina, że nie ma bezpiecznej dawki alkoholu, a po mocnym trunku nie wolno siadać za kierownicą.
Fakty
| Kategoria UE | kat. 14 rozporządzenia (UE) 2019/787 |
|---|---|
| Surowiec | bulwy topinamburu (Helianthus tuberosus L.) |
| Metoda destylacji | fermentacja i destylacja poniżej 86 % obj.; bez dodanego alkoholu |
| Zawartość alkoholu (% obj.) | od 38 % obj.; cukru do 20 g/l; bez aromatów |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Destylat z topinamburu (Topinambur) → rodzaj → 🥛 Destylaty mleczne i rzadkie → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Należy do
- 🥛 Destylaty mleczne i rzadkie
- Powiązane z
- 🌍 Europa Środkowa, 📍 Badenia
- Podobne i różne
- 🥃 Beer spirit, 🥃 Hefebrand, 🥃 Okowita owocowa, 🥔 Wódka ziemniaczana
Najczęstsze pytania
Z jakich bulw robi się ten destylat?
Wyłącznie z bulw topinamburu, zwanego też słonecznikiem bulwiastym, które się fermentuje i destyluje.
Czy w butelce jest inulina?
Nie: inulina nie przechodzi do napoju, zostają alkohol i aromat.
Czym różni się od wódki ziemniaczanej?
Wódkę oczyszcza się do neutralnego smaku, a destylat z topinamburu zachowuje ziemisty aromat surowca.
Jaka jest minimalna moc w UE?
Co najmniej 38 % obj., a w sprzedaży zwykle około 40 % obj.
Jak go pić?
W małej porcji po obfitym posiłku, w temperaturze pokojowej lub lekko schłodzony.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🌍 Europa Środkowa — Twaróg (kwark), sery i masło w kuchni chłopskiej.
- 🥃 Okowita owocowa — Okowita owocowa: z sfermentowanych owoców, jagód lub warzyw, od 37,5 % obj., bez dodanego alkoholu i aromatów; kirsch, Williams, pálinka, Obstler.
- 📍 Badenia — Najdalej na południe wysunięty region winiarski Niemiec — około 400 km od Tauber po Jezioro Bodeńskie; jedyny w strefie UE B, odmiany burgundzkie — 61 % powierzchni.
- 🍷 Jazda po alkoholu — Nigdy nie prowadź po wypiciu wina: alkohol spowalnia reakcje.
Podobne
🥃 Beer spirit · 🥃 Shimiin arkhi · 🥃 Hefebrand · 🥃 Fruit marc spirit · 🥃 Dunjevača · 🥃 Destylat maceracyjny (Spirit obtained by maceration and distillation)
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Źródła
- Regulation (EU) 2019/787 on spirit drinks, Annex I: cat. 14 topinambur or Jerusalem artichoke spirit — exclusively fermentation and distillation below 86 % vol. of Jerusalem artichoke tubers (Helianthus tuberosus L.); min. 38 % vol.; no added alcohol; not flavoured; caramel only for colour; max. 20 g/l sweetening
- Regulation (EC) No 110/2008 on spirit drinks (repealed 2021), Annex II: cat. 14 topinambur or Jerusalem artichoke spirit — min. 38 % vol.
- CVUA Freiburg (Baden-Württemberg food control): Hochprozentiges aus der Region — Topinambur, Brand aus der Jerusalem-Artischocke, min. 38 % vol.; Obstgeist from low-sugar fruit such as raspberries, macerated in alcohol and then distilled; Trester from fermented grape marc; no flavouring allowed
- top agrar Landleben: Topinambur — die tolle Knolle ist zurück (tuber cultivated in pre-Columbian North and Central America, sent to France by settlers, named after a Brazilian tribe at the French court, displaced by the potato in the early 19th century; rich in inulin; grown in Brandenburg, Lower Saxony and Baden-Württemberg)
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
