🥔 Wódka ziemniaczana
Wódka ziemniaczana to wódka z alkoholu otrzymanego przez fermentację i destylację ziemniaków: w UE co najmniej 37,5 % obj., a napis „produced from…” nie jest dla niej wymagany.
Wódka ziemniaczana to wódka, której alkohol etylowy powstaje z fermentacji i destylacji ziemniaków. W UE ziemniaki razem ze zbożami są podstawowym surowcem wódki w kategorii 15 rozporządzenia 2019/787: taka wódka nie potrzebuje napisu „produced from…”, obowiązkowego dla wódki z innego surowca. Minimalna moc to 37,5 % obj.
Prawo UE nie zna osobnej kategorii „wódka ziemniaczana”, więc obowiązują ogólne zasady dotyczące wódki. Alkohol otrzymuje się przez fermentację z drożdżami i destyluje tak, aby selektywnie zmniejszyć zapach i smak surowca; można go dodatkowo destylować lub oczyszczać węglem aktywnym. Metanolu może być najwyżej 10 g na hektolitr czystego alkoholu, cukru do 8 g/l, a barwienie jest zabronione.
Ziemniak uznają za surowiec wódki także przepisy krajowe. Polskie prawo pozwala wytwarzać Polska Wódka z ziemniaków uprawianych w Polsce, obok żyta, pszenicy, jęczmienia, owsa i pszenżyta. Ukraińska ustawa „o oznaczeniach geograficznych napojów spirytusowych” z 2022 roku definiuje wódkę jako napój z alkoholu z ziemniaków i/lub zbóż.
Ziemniaki mają też miejsce w historii ukraińskiej horyłki. Według Encyklopedii Współczesnej Ukrainy najwięcej gorzelni działało na Polesiu i Lewobrzeżu, gdzie dostępne były ziemniaki, żyto i melasa, choć głównym surowcem długo pozostawało żyto.
Dlaczego to ważne. Słowo „ziemniaczana” na etykiecie to deklaracja producenta, bo prawo nie wymaga jej osobno: jeśli wódka jest tylko z ziemniaków lub zbóż, „produced from…” się nie pisze. Nazwa „Polska Wódka” gwarantuje polskie pochodzenie surowca, ale dopuszcza zarówno zboża, jak i ziemniaki. WHO: nie ma bezpiecznej dawki alkoholu.
Fakty
| Kategoria UE | 15 – wódka (osobnej kategorii nie ma) |
|---|---|
| Zawartość alkoholu (% obj.) | od 37,5 % vol. |
| Surowiec | ziemniaki; napis „produced from…” nie jest obowiązkowy |
| Metoda destylacji | z selektywnym zmniejszeniem smaku surowca; metanol do 10 g/hl |
| Podstawa prawna | Rozp. (UE) 2019/787, kat. 15(a), 15(f); art. 38 polskiej ustawy; Ustawa Ukrainy nr 2800-IX |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥔 Wódka ziemniaczana → rodzaj → 🌾 Wódka i destylaty zbożowe → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Następny krok
- 🍷 Fermentacja alkoholowa, 🍷 Drożdże
- W co się pakuje
- 🍷 Etykieta wina
- Co się z niego robi
- 🍸 Polska Wódka, 🥃 Chopin, 🥃 Chopin Potato, 🥃 Norsk Vodka
- Co zawiera
- 🍷 Etanol, 🍬 Cukier
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Tradycje
- 🧑🤝🧑 Ukraińcy, 🥃 Ukraińskie tradycje mocnych napojów
- Produkty
- 🍸 Wódka
- Należy do
- 🌾 Wódka i destylaty zbożowe, 🍸 Wódka
- Powiązane z
- 🗺️ Wino polskie
- Podobne i różne
- 🍸 Ukraińska horyłka, 🍸 Polska Wódka, 🥃 Linie Aquavit, 🥃 Estonian Vodka, 🥃 Irish Poteen, 🥃 Svensk Vodka, 🥃 Destylat z topinamburu (Topinambur)
Najczęstsze pytania
Co to jest wódka ziemniaczana?
Wódka, której alkohol otrzymano przez fermentację i destylację ziemniaków. W UE podlega ogólnej kategorii 15; osobnej kategorii nie ma.
Ile procent ma wódka ziemniaczana?
Minimum 37,5 % obj., jak każda wódka w UE i na Ukrainie.
Czy na wódce ziemniaczanej trzeba pisać „z ziemniaków”?
Nie. Rozporządzenie UE wymaga napisu „produced from…” tylko dla wódki, która nie pochodzi z ziemniaków ani zbóż. Słowo „ziemniaczana” to dobrowolna deklaracja producenta.
Czy Polska Wódka może być ziemniaczana?
Tak. Polskie prawo pozwala wytwarzać Polska Wódka z ziemniaków uprawianych w Polsce, obok żyta, pszenicy, jęczmienia, owsa i pszenżyta.
Czy wódka ziemniaczana różni się od zbożowej?
Według prawa UE obie należą do tej samej kategorii 15 i podlegają tym samym zasadom: min. 37,5 % obj., metanol do 10 g/hl, cukier do 8 g/l, bez barwienia.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🍷 Etanol — Alkohol powstający podczas fermentacji, który powoduje upojenie.
- 🍷 Fermentacja alkoholowa — Drożdże zjadają cukier w moszczu i wydzielają alkohol oraz dwutlenek węgla.
- 🍬 Cukier — Sacharoza dodawana do mleka skondensowanego, lodów i słodkich jogurtów; WHO zaleca, by wolne cukry dawały mniej niż 10 % dziennej energii.
- 🍷 Etykieta wina — Naklejka na butelce: kto wyprodukował, skąd, rocznik i moc.
Podobne
🍸 Wódka · 🍸 Wódka smakowa · 🥃 Destylat zbożowy (Grain spirit) · 🍸 Ukraińska horyłka · 🥃 Varenukha · 🥃 Zapikanka
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Co obejmuje
Źródła
- Regulation (EU) 2019/787 on spirit drinks (OJ L 130, 17.5.2019), Annex I
- Ustawa z dnia 25 maja 2012 r. o zmianie ustawy o wyrobie napojów spirytusowych… (Dz. U. 2012 poz. 800): nowe brzmienie art. 38 ust. 1 «Polska Wódka/Polish Vodka»
- Закон України «Про географічні зазначення спиртних напоїв» № 2800-IX від 01.12.2022, ст. 1 (ч. 2, п. 15 «горілка / Vodka», п. 31 «ароматизована горілка»)
- Енциклопедія Сучасної України: «Лікеро-горілчана промисловість» (О. І. Шаманська)
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
